Βένα Γεωργακοπούλου. Μία από τις πιο σημαντικές πολιτιστικές συντάκτριες στην Ελλάδα. Άτομο με βαθιά καλλιέργεια, ανεπιτήδευτο και με περίσσεια καλοσύνη. Δεν μπορώ να σκεφτώ άλλον καλύτερο συνδυασμό σε άνθρωπο από αυτόν. Η συνύπαρξή μας επί πολλά χρόνια σε μια εφημερίδα (την πάλαι ποτέ «Ελευθεροτυπία») –και για αυτό λατρεύω την έντυπη δημοσιογραφία, συγκεντρωμένη κάτω από μία στέγη– να μπορούμε να ανταλλάσσουμε απόψεις, να συμφωνούμε, να διαφωνούμε, να τσακωνόμαστε και ν’ αγαπιόμαστε.
Έρχεται, όμως, αναπόφευκτα, η στιγμή που σκορπιζόμαστε. Κάποιοι συνταξιοδοτούνται, άλλοι μετακομίζουμε σε άλλα μαγαζιά, άλλοι αποσύρονται και γράφουν βιβλία, ταξιδεύουν, ή φροντίζουν τον κήπο τους!
Το σκουλήκι, όμως, της δημοσιογραφίας είναι πάντα εκεί. Μπορεί να μην έχουν όλοι τη χαρά και τη δυνατότητα να συμμετέχουν στη σύσκεψη, κάθε βράδυ, της εφημερίδας. Μπορεί το υπέροχο, καινούργιο παράθυρο του ηλεκτρονικού Τύπου να μας χαρίζει την πολυτέλεια (κάποτε, όμως και τη σκλαβιά!), να γράφουμε από το σπίτι, από την καφετέρια, ακόμα και από την κορυφή ενός βουνού, εδώ ή και σε άλλη χώρα. Αλλά η ανάγκη και η λαχτάρα να μαθαίνουμε «τι έγινε;», να ψάχνουμε το «πώς και το γιατί;» και να βρίσκουμε τους κατάλληλους ανθρώπους (που κάπως άχαρα τους λέμε και «πηγές»), είναι πάντα εδώ. Και αναπτερώνεται με κάθε αφορμή.
Τις τελευταίες περίπου δέκα μέρες, το «είναι» μας είναι στη Μέση Ανατολή. Όπου οι περισσότεροι από μας έχουμε τις πηγές και τις γνωριμίες μας. Μα πάνω απ’ όλα, τη δική μας άποψη.
Θυμάμαι μια καταπληκτική συνέντευξή της με τον μεγάλο Ισραηλινό συγγραφέα, Άμος Όζ. Τα βιβλία του έχουν σημαδέψει την ύπαρξή μου με πολλούς τρόπους.
Η «Ιστορία αγάπης και σκότους», ενός φαντασιόπληκτου παιδιού που κάποτε θα γίνει συγγραφέας, του τραγικού γάμου των γονιών του, καθώς και η ιστορία της παράξενης, για τα μάτια ενός παιδιού, γέννησης ενός κράτους.
Το «Κατά του Φανατισμού», με τρία κείμενα που αντιδρούν και αντιστέκονται στην παγκόσμια ρητορεία.
Ο «Ιούδας», «Η Ίδια Θάλασσα», η «Τέλεια Ειρήνη». Και άλλα πολλά.
Με αφορμή τα όσα συμβαίνουν τώρα στο Ισραήλ και τη Γάζα, η Βένα έγραψε αυτό στον τοίχο της στο Facebook:
«Θυμάμαι, πρόχειρα, τον Άμος Οζ να μου λέει ότι όνειρο των ακροδεξιών, υπερορθοδόξων Εβραίων (των φίλων του Νετανιάχου) είναι ένα αγνό, εβραϊκό κράτος πέρα ως πέρα, με τους Άραβες στο ρόλο των δούλων-εργατών και τους κοσμικούς-αριστερούς Εβραίους σαν αυτόν, τους υποστηρικτές της ειρήνης και των δυο κρατών, περιθωριοποιημένους “προδότες”. Θυμάμαι ότι τότε που μου τα έλεγε αυτά κάποια ενδοεβραϊκή σύγκρουση για τη Γάζα γινόταν και κέρδιζαν , πρόσκαιρα, οι μετριοπαθείς. Θυμάμαι –επίσης πρόχειρα– και τον Αβράαμ Γεόσουα μια εποχή που μια αιματοχυσία γινόταν στη Γάζα και εγώ ήμουν ανήσυχη για το τόσο αίμα, να μου λέει: “Στη Δυτική Όχθη οι Παλαιστίνιοι, ενώ εσείς ταράζεστε, πίνουν καφέδες στα καφενεία τους και δεν δίνουν δεκάρα για τους τρελούς της Γάζας”.
Γέρασα και άκρη δεν έχω βγάλει για το μεσανατολικό. Έγκωσα, παραιτήθηκα. Καμιά ελπίδα. Είμαι με το Ισραήλ, είμαι και με τους Παλαιστίνιους. Καθίκια έχουν και οι δύο. Μόνο που στο Ισραήλ η κοινωνία αντιδρά, οργανώνεται, η δημοκρατία δεν έχει πεθάνει. Στη Γάζα, η κοινωνία είναι θαμμένη κάτω από τον τρόμο και την καταπίεση κατσαπλιάδων, που μην το ξεχνάμε, πήραν την εξουσία με εμφύλιο, εξολοθρεύοντας το ίδιο τους το μετριοπαθές αίμα».
Τέλος, μια σκέψη του Άμος Οζ, που ίσως να ρίχνει λίγο φως και στα δικά μας…
«Αν δεν σταματήσουμε κάπου, αν δεν δεχθούμε έναν δύσκολο συμβιβασμό, επώδυνο και για τις δύο πλευρές, αν δεν μάθουμε πώς να συνυπάρχουμε έστω και υπό μια μη ευτυχή συνθήκη, και να συγκρατούμε το καυτό μας αίσθημα της αδικίας – αν δεν μάθουμε να το κάνουμε αυτό θα καταλήξουμε σε μία κατάσταση καταδικαστική…».