Τα θεοκρατικά καθεστώτα είναι η κύρια αιτία πολέμων στον κόσμο.
Αναρωτιέμαι: Είναι σωστό να ζητούμε κι εμείς, μαζί με τους Παλαιστίνιους και τον ΟΗΕ, ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος στη Μέση Ανατολή; Ένα αραβικό μουσουλμανικό κράτος δίπλα σε ένα εβραϊκό; Εμείς ειδικά, οι οποίοι αποκρούουμε εδώ και καιρό την απαίτηση της Τουρκίας και πολλών Τουρκοκυπρίων για εδαφικό και διοικητικό διαχωρισμό του τόπου μας βασισμένο στην εθνότητα, τη θρησκεία και τη γλώσσα; Υπάρχει βέβαια μια διαφορά: Στην περίπτωση του Ισραήλ, εισβολείς είναι οι σιωνιστές Εβραίοι οι οποίοι, ερχόμενοι από όλα τα μέρη του κόσμου, αποίκισαν νόμιμα –με την έγκριση του ΟΗΕ δηλαδή– την περιοχή όπου έμεναν Άραβες επί δεκάδες αιώνες. Έτσι, οι νόμιμοι κάτοικοι έγιναν σταδιακά παράνομοι και μειονότητα. Στη δική μας περίπτωση, βέβαια, η Τουρκία δεν έχει καν τη νομιμοποίηση που προσέφερε ο ΟΗΕ στο Ισραήλ, ωστόσο απαιτεί ξεχωριστό κράτος στον βορρά, βασισμένο σε φυλετικά και θρησκευτικά κριτήρια, όπως ακριβώς και ο διαχωρισμός που επιβλήθηκε στην Παλαιστίνη. Όμως, είμαστε ανακόλουθοι όταν υποστηρίζουμε ξεχωριστό κράτος, ενώ το αρνούμαστε –και σωστά– στους Τουρκοκύπριους.
Θα επαναλαμβάνω πάντα πως η μεγαλύτερη πληγή της ανθρωπότητας είναι οι θρησκείες και, ως εκ τούτου, τα θρησκευτικά κράτη. Βλέπουμε τι συμβαίνει σε μια περιοχή όπου το εβραϊκό κράτος πολεμά με μια σειρά γειτονικά μουσουλμανικά κράτη – γιατί; Επειδή όλοι τους θεωρούν τη θρησκεία τους ανώτερη και μόνη αληθινή, ενώ το καθήκον τους είναι να εξαλείψουν τους άλλους – τους άπιστους. Δεν είμαι αφελής να πιστεύω πως δεν υπάρχουν άλλοι λόγοι, ή πως η θρησκεία, σε κάθε περίπτωση, δεν χρησιμοποιείται ως πρόσχημα – όμως έχει αποτέλεσμα: Οι θρησκευτικοί πόλεμοι κυριαρχούν στην Ιστορία. Ακόμα κι αν αφήσουμε κατά μέρος το πολιτικά και κοινωνικά απαράδεκτο της ύπαρξης αμιγώς θρησκευτικών κρατικών οντοτήτων, δυο αντίπαλα θρησκευτικά κράτη δίπλα-δίπλα θα είναι πάντα έτοιμα να αρπαχτούν. Επομένως, έστω για πρακτικούς λόγους, όταν μια θρησκεία παίζει κυρίαρχο ρόλο στην κρατική εξουσία, θα είναι πάντα πηγή κινδύνων και ανωμαλίας.
Θεωρώ, λοιπόν, αυτονόητη τη διεκδίκηση ενός ενιαίου κοσμικού κράτους για όλους τους Κύπριους, ανεξαρτήτως εθνικότητας, γλώσσας ή θρησκείας. Νομίζω πως το ίδιο θα μπορούσε να συμβεί και στην Παλαιστίνη, αν δεν είναι ήδη πολύ αργά: Η λύση θα έπρεπε να είναι ένα ενιαίο κράτος με πολίτες άραβες μουσουλμάνους, εβραίους, χριστιανούς, άθεους ή ό,τι άλλο, με ίσα δικαιώματα στα πάντα – τη γη, τη διακυβέρνηση, το δικαίωμα στη ζωή, την ειρήνη και την ελευθερία. Αυτή τη στιγμή, χωρίς να παραβλέπουμε τις σφαγές της Χαμάς, ο κύριος τρομοκράτης στην περιοχή είναι η κυβέρνηση του Ισραήλ. Ακόμα και ο συνήθως μετρημένος στα λόγια του Γκουτέρες το είπε καθαρά: «Οι Παλαιστίνιοι είναι εδώ και 56 χρόνια υπό ασφυκτική κατοχή. Έχουν δει τη γη τους να καταβροχθίζεται από εποικισμούς, να καταστρέφεται από τη βία, με την οικονομία τους παγωμένη, τον λαό εκτοπισμένο και τα σπίτια τους κατεδαφισμένα. Οι ελπίδες τους για μια πολιτική λύση σε αυτό το χάλι εξαφανίζονται. Τέτοιο δράμα δεν μπορεί να δικαιολογεί τις απαράδεκτες επιθέσεις της Χαμάς και αυτές οι επιθέσεις δεν μπορούν με τη σειρά τους να δικαιολογούν συλλογική τιμωρία του παλαιστινιακού λαού από το Ισραήλ».
Μια τέτοια «συλλογική τιμωρία» πώς την αποδεχόμαστε για τον δικό μας τόπο; Θα δεχτούμε τον βίαιο διαχωρισμό του από τον άλλο τρομοκράτη της περιοχής, την Τουρκία, με κριτήρια σαν αυτά που αναγνωρίζονται στην Παλαιστίνη; Που, αποδεδειγμένα, διαιωνίζουν μια σύγκρουση εφόσον διατηρούν όλα τα διαχωριστικά στοιχεία –θρησκευτικά και φυλετικά– που την υποδαυλίζουν; Τέτοια στοιχεία, όμως, υπάρχουν και ανάμεσά μας, κυριαρχούν μάλιστα στις αντιλήψεις πολλών, είτε βρίσκονται στην εξουσία είτε τη στηρίζουν: Η Εκκλησία, πρώτα απ’ όλους, θα πρέπει να αναλογιστεί πόσο επικίνδυνο είναι να επιβάλλεται η Ορθοδοξία ως εθνικώς επικρατούσα θρησκεία. Οι πολιτικοί, επίσης, να αναλογιστούν ότι η καλλιέργεια στην Εκπαίδευση της ελληνικής ανωτερότητας, της καλύτερης γλώσσας κ.ά. οδηγεί στη διάπλαση πολιτών με ρατσιστικές αντιλήψεις που απορρίπτουν την ισότητα των ανθρώπων, που επιδοκιμάζουν το απαρτχάιντ ως «λύση» στον τόπο τους.
Μιλάμε συνήθως περί εφικτού και ευκταίου, με την τάση όμως να τα ορίζουμε αυθαίρετα. Αν είναι έτσι, αν δηλαδή μια διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία είναι δίκαιη και εφικτή για την Κύπρο, ας την προτείνουμε και στο Ισραήλ. Αφού, βεβαίως, την αποδεχτούν πρώτα, με τους ίδιους φυλετικούς, θρησκευτικούς και άλλους όρους οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Αυστραλία, η Μ. Βρετανία, η Γερμανία, η Ισπανία – κυρίως η ίδια η Τουρκία: Αφού τον Ερντογάν… τον πνίγει το δίκιο όσον αφορά τους Παλαιστίνιους, ας καθιερώσει διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία με τους Κούρδους στη χώρα του.
Α, και πού είσαι, κ. Γκουτέρες, και οι Κύπριοι –Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι– είναι υπό κατοχή εδώ και σχεδόν 50 χρόνια, πολλοί εκτοπισμένοι με τη γη τους να εποικίζεται. Πότε θα ονομάσεις τον ένοχο; Πότε θα αναγνωρίσεις ότι η διαχωριστική λύση που συζητάμε είναι άλλη μια «συλλογική τιμωρία»; Α, ναι, συγγνώμη, έχεις δίκιο: Θα πρέπει πρώτα να το παραδεχτούν οι ηγέτες μας…
*«Οι σφαίρες δεν γυρίζουν πίσω» ισχυριζόταν –λανθασμένα– ο Φώσκολος το 1967, στην ταινία του με Αντωνόπουλο, Καζάκο κ.ά.
Στη φωτογραφία, το γλυπτό – καλλιτεχνική εγκατάσταση «Shoot Yourself» του Dmitry Iv στο κέντρο του Κιέβου που απεικονίζει τον Πούτιν (τον αποκαλούν Putler στην Ουκρανία, από το Putin και Hitler).
chrarv@philelefheros.com
Ελεύθερα, 29.10.2023
