Μετά από μισό αιώνα κατοχής δεν είναι τυχαίο, που συνεχίζουμε πολλοί να ευχόμαστε απελευθέρωση όποτε ξεκινά η νέα χρονιά. Κάθε χρόνο. Κάθε χρόνο. Η προσοχή στα κατεχόμενα. Πάντα.
Ναι, πολλοί κουράστηκαν, έπαψαν πια να ελπίζουν. Πολλοί ειρωνεύονται και απαξιώνουν. Έχασαν την πίστη και την ελπίδα τους. Περισσότεροι άλλοι όμως επιμένουν. Κι αυτοί συντηρούν την ελπίδα, συντηρούν αναμμένη τη φλόγα της ελευθερίας, της μνήμης και των ανθρώπινων αξιών. Και είναι άξιοι θαυμασμού.
Ιδίως οι νέοι. Που έζησαν τα κατεχόμενα μέσα από τα μάτια των γονιών και των παππούδων τους. Και δεν εγκαταλείπουν τις προσδοκίες τους. Κι όσοι λένε, φεύγουν οι πρόσφυγες, οι νέες γενιές δεν γνώρισαν τα κατεχόμενα, ούτε προσδοκούν στην επιστροφή, έχουν λάθος.
Ας το δουν στους συλλόγους των κατεχόμενων χωριών μας. Οι νέοι παίρνουν την σκυτάλη. Και οι παλιοί οφείλουν να τους ακολουθήσουν. Ας το δουν στις συνήθειες, στα έθιμα, στα φαγητά, στις γιορτές, που μεταφέρουν από γενιά σε γενιά. Από το Ριζοκάρπασο, από τη Μόρφου, από την Αμμόχωστο, από την Κερύνεια. Η σκυτάλη από χέρι σε χέρι, από χρόνο σε χρόνο, από ελπίδα σε ελπίδα, μεταφέρεται αδιάκοπα. Κι ας επιχειρούν πολλοί να την σταματήσουν. Με απογοητεύσεις, με προπαγάνδες, με στρεβλώσεις, με παραδομένα μυαλά.
Η Πρωτοχρονιά είναι αναγέννηση υποσχέσεων. Είναι ελπίδα. Προσδοκία. Πίστη. Και επιμονή. Ιδίως επιμονή. «Πιστεύουμε στην Κύπρο που μπορεί», λέει σήμερα στον «Φ» η υφυπουργός ευρωπαϊκών θεμάτων Μαριλένα Ραουνά. Και αναφέρεται στην κυπριακή προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κι αυτό από μόνο του, η προεδρία, δείχνει ότι η Κύπρος πραγματικά μπορεί.
Ποιος να το πίστευε πριν είκοσι χρόνια πως η Κύπρος θα είχε αυτή την εξέλιξη. Αν ακούγαμε τις Σειρήνες της παράδοσης και της υποταγής, η Κυπριακή Δημοκρατία θα ήταν «εκλιπούσα» από καιρό. Κι όμως, σήμερα αποκτά τη θέση που της αξίζει. Έστω και υπό κατοχή. Έστω και υπό απειλή. Με κινδύνους που την πέρασαν και την περνούν από χίλια μύρια κύματα. Σήμερα με ρόλο αξιώσεων. Με αναβάθμιση και βαθύ ρίζωμα.
Απέναντι στην τουρκική επιβουλή η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκεται στο κέντρο της Ευρώπης. Κι ας την ήθελαν κάποιοι, σχεδόν από τα πρώτα χρόνια της κατοχής, να πέφτει στην αγκαλιά της Τουρκίας αμαχητί. Ο χρόνος είναι εναντίον μας, έλεγαν. Είναι εναντίον μας, πράγματι, αλλά για να αντισταθούμε, όχι για να παραδοθούμε. Είμαστε αδύναμοι, δεν μπορούμε να τα βάλουμε με την Τουρκία, έλεγαν. Λες και είχε ποτέ σημασία η αδυναμία όταν πιστεύεις κι όταν παλεύεις για τα πιο βασικά ανθρώπινα ιδανικά. Για την ελευθερία της πατρίδας, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία.
«Το Γένος μας και άλλες φορές σταυρώθηκε, αλλά ιδού ζώμεν», έλεγε ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Και σε μια επιστολή του στον Ιμπραήμ, έγραφε: «Μόνο ένας Έλληνας να μείνει, πάντα θα πολεμούμε και μην ελπίζεις πως την γην μας θα την κάνεις δική σου, βγάλ’ ντο από τον νου σου».
Ναι, ξέρω, κάποιοι θα πουν ότι πρόκειται για εθνικιστικό παραλήρημα. Αλλά, ό,τι κι αν πουν, ιδού ζώμεν. Αυτό έχει σημασία. Γιατί πιστεύουμε στην Κύπρο που μπορεί, όχι στην Κύπρο που σηκώνει τα χέρια. Εμείς δεν πήραμε τα όπλα, όπως έκανε ο Κολοκοτρώνης. Αλλά, σηκώσαμε τα μανίκια για να επιβιώσουμε. Κι επιβιώνουμε και προχωρούμε μέσα σε συνθήκες που άλλοι θα επέλεγαν την υποταγή. Τον εύκολο, ίσως και πλούσιο, δρόμο της προδοσίας.
Για ποιους να αγωνιστούμε, λένε οι Σειρήνες, για τους διεφθαρμένους; Όχι. Για την πατρίδα μας. Για τα παιδιά μας. Για τις επόμενες γενιές. Για το δίκαιο. Για την αξιοπρέπεια. Για την ελευθερία.
Καλή χρονιά και ελευθερία στον τόπο μας.
> Στη φωτογραφία ο ιερός ναός Αρχαγγέλου Μιχαήλ στο Λευκόνοικο, όπως φωτογραφήθηκε το 2016 από τον Γιάννη Νησιώτη.