Χθες το πρωί, κοίταξα το ημερολόγιο 23 Ιουνίου κι αμέσως είδα μπροστά μου το πρόσωπο και την είδηση. Αυτήν τη μέρα, πάνε κιόλας 30 χρόνια, που έφευγε από τη ζωή ο εκ των ιδρυτών του ΠΑΣΟΚ και πρωθυπουργός της χώρας, Ανδρέας Παπανδρέου. Πέθανε στο σπίτι του στην Εκάλη από οξύ ισχαιμικό επεισόδιο σε ηλικία 77 ετών.
Νωρίτερα είχε νοσηλευτεί στο Ωνάσειο, αλλά οι ιατροί του εκεί μας προετοίμασαν όλους, πρωτίστως, όμως, τους συγγενείς και συνεργάτες του ότι «είναι έτοιμος να φύγει».
Το φθινόπωρο του 1988 μεταφέρθηκε από την Ελλάδα και εισήχθη στο νοσοκομείο Saint Tomas του Λονδίνου, στις όχθες του Τάμεση. Η κατάστασή του ήταν κρίσιμη και διαρκώς επιδεινούμενη.
Κρίθηκε ότι πρέπει να χειρουργηθεί και τότε έπεσε στο τραπέζι το όνομα του διάσημου Αιγύπτιου καρδιοχειρουργού, Μαγκντί Γιακούμπ.
Ο ομιλών, εργαζόμενος τότε στο BBC, αλλά και ως ανταποκριτής στο Λονδίνο, μετέβη αμέσως στο Χέρφιλντ, όπου ήδη είχαν καταπλεύσει πολλοί δημοσιογράφοι από την Αθήνα.
Μερικοί, λίγοι ευτυχώς, είχαν λάβει εντολές από τις πιο ανάλαφρες εφημερίδες στις οποίες εργάζονται, να περιοριστούν μόνο σε ό,τι λέει και κάνει η Δήμητρα Λιάνη, έτσι κι αλλιώς, τα ιατρικά ανακοινώνονταν στο τέλος της κάθε μέρας.
Για τον σκανδαλοθηρικό ελληνικό, όπως και για τον αγγλικό, το πρόσωπο του ενδιαφέροντός τους δεν ήταν αν θα καταφέρει να επιβιώσει ο Έλληνας πρωθυπουργός, αλλά τι λέει, πώς συμπεριφέρεται, τι φοράει και άλλα παρόμοια, η νεαρή σύντροφος του …κάποιας ηλικίας, πρωθυπουργού μας.
Όπως και να ’χει, εκεί στο Χέρφιλντ η κατάστασή του βελτιώθηκε. Και, έπειτα από μια ακόμη, αλλά πολύ σύντομη παραμονή στο Λονδίνο, αναχώρησε αεροπορικώς από το Χίθροου στην Αθήνα, με έκτακτη πτήση της Ολυμπιακής.
Κατά την άφιξή μας εκεί, κατεβήκαμε από την πίσω σκάλα, για να δούμε τον Ανδρέα και τη Δήμητρα να κατεβαίνουν από την μπροστινή.
Άπειρες οι φωτογραφίες. Η μία, όμως, που «έμεινε», ήταν εκείνη όπου ο Ανδρέας κατέβηκε στο πρώτο σκαλί, γύρισε πίσω και έκανε το ιστορικό νεύμα «έλα» στη Δήμητρα Λιάνη.
Και, με αυτήν την συμβολική χειρονομία, «πιστοποίησε» και «ανακοίνωσε» σε όλους «αυτή είναι τώρα η γυναίκα μου». Λίγους μήνες μετά, παντρευτήκαν στην Παναγία της Τήνου.
Ο Ανδρέας δεν ήταν πολύ της θρησκείας. Η Δήμητρα, σε μεγάλες θρησκευτικές εορτές τον έπειθε να πάνε να ανάψουν ένα κερί, γιατί αυτό –λέει– θα τον βοηθούσε πολύ όταν θα επέστρεφε στην ενεργό πολιτική.
Υστερόγραφο Θλίψης:
Έχω πειστεί ότι υπάρχει σ’ αυτόν τον τόπο μια κατηγορία ανθρώπων που, αθροιστικά σε κάθε τομέα είναι πάρα πολύ μεγάλη, οι οποίοι έχουν συμφέρον τα πράγματα στον χώρο όπου εργάζονται και κινούνται, να είναι στάσιμα, βρόμικα, περιπλεγμένα και χαώδη. Το υγιές περιβάλλον δεν το θέλουν. Δεν το αντέχουν. Δεν το σηκώνουν.
Αυτός που σπάει και βρομίζει τα πανεπιστήμια, θα πέθαινε ακαριαία εάν τον μετέφερες σε έναν ακαδημαϊκό χώρο καθαρό, με άψογα κτήρια, με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, με αδιάβλητες διαδικασίες, με καθηγητές άμεμπτους και πανεπιστημιακές Αρχές ταγμένες να υπηρετούν τους σπουδαστές και τους χώρους όπου φοιτούν και διαμένουν. Θα πέθαινε αυτός που δεν θέλει «άλλα πανεπιστήμια», αλλά μόνο αυτά που έχουμε τώρα. Τα άθλια!
Το ίδιο και ο χούλιγκαν στα γήπεδα. Θα πέθαινε και αυτός μακριά από τον βούρκο του. Παρ’ τον από την κερκίδα της ΑΕΚ, του Ολυμπιακού, του Παναθηναϊκού, του ΠΑΟΚ και βαλ’ τον στο Μπερναμπέου, στο Έμιρεϊτς η στο Άμστερνταμ Αρίνα και θα πάθαινε σπασμούς …αποξένωσης. «Καλά, κανένας δεν βρίζει εδώ; Κανένας δεν τα σπάει όλα; Κανένας δεν διανοείται να προσλάβει δικούς τους από το παράθυρο; Κανείς δεν θέλει να κάνει τον ΟΣΕ, την ΔΕΗ, και άλλους πολλούς δημόσιους οργανισμούς δικό του αμπελοχώραφο; Δικό του μαγαζί;».
Για να «πεθάνουν», όμως, όλοι αυτοί, οι λίγοι και να αρχίσουν επιτέλους να ζούνε όλοι οι υπόλοιποι, οι πολλοί, θα πρέπει αυτοί που σήμερα είναι σε κατάσταση «φυτού», να φροντίσουν με κάθε κόστος να δημιουργήσουν στους «ιδιοκτήτες» ένα τέτοιο περιβάλλον (καθαρό, πολιτισμένο, έντιμο, ανθρώπινο), μέσα στο οποίο αναπόφευκτα κάποια στιγμή θα πάθαιναν ασφυξία, και θα ησυχάζαμε. Διότι, μέχρι τώρα, μια χαρά περνάνε αυτοί μέσα στη βρομιά τους και την ασφυξία την έχουμε εμείς. Τα «φυτά».
