Το ρήμα «παραχωρώ» σημαίνει, σύμφωνα με το λεξικό της ελληνικής, αποποιούμαι, μεταβιβάζω, εκχωρώ την κυριότητα ή τη χρήση ενός δικαιώματος, πράγματος ή ιδιοκτησίας σε κάποιον άλλο.
Στα κατεχόμενα προκλήθηκαν αντιδράσεις, αναφορικά με τα όσα συζητούνται στη δημόσια σφαίρα, για ιδέες του ΟΗΕ, που αφορούν, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας, επιστροφή εδαφών στην Κυπριακή Δημοκρατία και στους Ελληνοκύπριους ιδιοκτήτες τους. Αντιδρούν επειδή δεν μπορεί, λένε, να «παραχωρούν» εδάφη τους, στους Ελληνοκύπριους. Ως να τους ανήκουν οι περιουσίες και τα εδάφη και τώρα καλούνται ή τους «εξαναγκάζουν» να τα… παραχωρήσουν.
Οι αναφορές, ωστόσο, σε «παραχωρήσεις» δεν γίνονται τυχαία. Από την μια η τουρκική πλευρά θεωρεί ιδιοκτησία της τα κλεμμένα. Τα όσα έχουν, διά της στρατιωτικής ισχύος, αρπάξει και σφετερίζονται, βρίσκονται στο τραπέζι του διαλόγου. Συζητούν εδώ και πέντε δεκαετίες για να τα νομιμοποιήσουν, μέσα από μια συμφωνία. Από την άλλη, κι αυτό είναι σημαντικό, δεν ακούγονται φωνές στα κατεχόμενα από Τουρκοκύπριους, για να επιστρέψουν στον τόπο και τις περιουσίες τους. Δεν είναι τούτο περίεργο;
Κάθε φορά, που βρίσκεται στο προσκήνιο το Κυπριακό, τίθεται το εδαφικό και ξεκινά μια συζήτηση, στα κατεχόμενα διαμορφώνεται- σκοπίμως- ένα κλίμα αντίδρασης και… φόβου, μήπως επιστραφούν εδάφη στους Ελληνοκύπριους. Κι αυτή η αντίδραση λειτουργεί πιεστικά προς την ηγεσία τους, η οποία ειρήσθω εν παρόδω, η ίδια προκαλεί τις αντιδράσεις, τις ενθαρρύνει, αλλά και προς τους εν δυνάμει μεσολαβητές. Γι΄ αυτό και ακούγονται φωνές από τους τρίτους και διατυπώνεται η.. φυσιολογική απορία: «Μετά από τόσα χρόνια θα ξεσηκωθούν οι άνθρωποι;» Ως και να μην εκδιώχθηκαν οι Ελληνοκύπριοι από τις περιουσίες τους. Αυτό ξεχάσθηκε. Έχει σβηστεί.
Σε μια περίοδο, κατά την οποία το διεθνές δίκαιο βρίσκεται στα αζήτητα, καταπατάται, η λύση δεν είναι να κινηθούμε με το… ρεύμα. Το αντίθετο. Αν και δεν έχουμε φθάσει στο σημείο της συζήτησης του εδαφικού, είμαστε μάλλον πολύ μακριά, είναι σημαντικό να αναφερθεί, εκ προοιμίου, πως μια είναι η οδός: Να διασφαλισθεί το δικαίωμα της επιστροφής. Το τι θα πράξει ο καθένας χωριστά είναι προσωπική του υπόθεση.
Είναι δε σημαντικό να αναφερθεί πως εάν όλα τα δικαιώματα διασφαλισθούν, οι τέσσερις ελευθερίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το εδαφικό δεν θα είναι το θέμα. Φτάνει, βέβαια, να μην υπάρξουν περιοριστικές ρυθμίσεις σε ό,τι αφορά την εγκατάσταση και την απόκτηση περιουσίας. Να αναγνωρίζεται, δηλαδή, το δικαίωμα, αλλά ταυτόχρονα να προσαρμόζεται στην πρόνοια πως «πρέπει να υπάρχει πλειοψηφία πληθυσμού και ιδιοκτησίας» στο κρατίδιο που θα διοικείται από την μια κοινότητα. Είτε θα εφαρμόζονται πλήρως οι τέσσερις ελευθερίες είτε όχι.
Υπενθυμίζεται ότι η κατοχική Τουρκία το 1974, στο πλαίσιο ενός σχεδίου εθνοκάθαρσης, εκδίωξε τους Ελληνοκύπριους από τους τόπους τους και μετέφερε με τη βοήθεια των Βρετανών και με την ανοχή, εν πολλοίς, της κυπριακής κυβέρνησης, τους Τουρκοκύπριους στα κατεχόμενα. Τότε, όπως είναι γνωστό, ο Ντενκτάς, ως ο Γκάουλάιτερ της κατοχικής δύναμης… παραχωρούσε περιουσίες. Τις «παραχωρούσε», ως αντιστάθμισμα των περιουσιών που άφησαν οι Τουρκοκύπριοι στις ελεύθερες περιοχές. Και δεν είναι μόνο αυτή η κατηγορία, που δημιουργήθηκε, τότε. Είναι κι αυτές που αφορούν, μεταξύ άλλων, «περιουσία παιδιού αγωνιστή», «πολεμιστή», «φίλου του Ντενκτάς» κλπ.
Συνεπώς, δεν μπορούν οι σφετεριστές να κάνουν λόγο για «παραχώρηση» εδαφών, ούτε να αντιδρούν στην επιστροφή τους. Η κατοχή, ο χρόνος, δεν «παράγουν» δικαιώματα. Η παρανομία δεν… νομιμοποιείται με την πάροδο του χρόνου. Η κατοχή, ο χρόνος, η στρατιωτική ισχύς, δεν σβήνουν τα νόμιμα δικαιώματα. Κι αυτό δεν είναι θεωρίες και ευσεβοποθισμοί. Όσοι θέλουν πραγματικά λύση, πρέπει να σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα. Διαφορετικά, η όποια συμφωνία, θα συνιστά νομιμοποίηση της κατοχής.
Το θέμα των περιουσιών δεν μπορεί να επιλυθεί με αποκλεισμούς, με περιορισμούς. Ούτε οι σφετεριστές δικαιούνται να μιλούν για «παραχώρηση» εδαφών.
