Σε βαθιά ρήξη οδηγούνται οι σχέσεις της Τουρκίας με το Ισραήλ το τελευταίο διάστημα καθώς κλιμακώνεται η τουρκική ρητορική με αφορμή την πρόσφατη απόφαση του Ισραήλ να αναγνωρίσει επίσημα τη γενοκτονία των Αρμενίων που διέπραξαν οι Τούρκοι Οθωμανοί την τριετία 1915-18. Το έναυσμα έδωσε ο ίδιος ο Τούρκος πρόεδρος, Ταγίπ Ερντογάν, από τον Μάρτιο 2025, όταν στη διάρκεια μουσουλμανικής προσευχής ευχήθηκε απερίφραστα «είθε ο Αλλάχ, στο όνομά του, να καταστρέψει το σιωνιστικό Ισραήλ».
Ακολούθησαν οι πολιτικοί του …παπαγάλοι, με τον υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, να δηλώνει ότι το Ισραήλ «είναι ένα κοινό πρόβλημα της ανθρωπότητας και ένα βάρος που η ανθρωπότητα δεν μπορεί πλέον να αντέξει». Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών, Γκίντεον Σάαρ, χαρακτήρισε τις δηλώσεις αυτές «εμετικές» και είπε ότι «συνιστούν σαφή υποκίνηση σε γενοκτονία κατά του Ισραήλ». Ο Σάαρ έγραψε σε διαδικτυακή του ανάρτηση ότι «η απανθρωποποίηση του εβραϊκού λαού και η απεικόνισή του ως “δυσβάστακτου βάρους” είναι η κλασική γλώσσα των μεγαλύτερων τυράννων της Ιστορίας».
Είχε προηγηθεί μια εβδομάδα προηγουμένως τοποθέτηση του πρωθυπουργού του Ισραήλ ότι «αντιμετωπίζουμε με ιδιαίτερη σοβαρότητα τη συνεχιζόμενη εμπρηστική ρητορική του Τούρκου προέδρου και μελών της κυβέρνησης του που ζητούν καταστροφή του Κράτους του Ισραήλ, γιατί έχουμε μάθει από την ιστορία του λαού μας ότι όταν κάποιος λέει ότι σκοπεύει να σας καταστρέψει, πρέπει να τον παίρνετε στα σοβαρά».
Στο υπόστρωμα της οργής των Ισραηλινών ηγετών βρίσκεται, βέβαια, το τραύμα του Ολοκαυτώματος – όταν οι Εβραίοι εκμηδενίζονταν ως άνθρωποι και οδηγούνταν αδιαμαρτύρητα ως πρόβατα επί σφαγή στους θαλάμους αερίων.
Είπε ο Άαρον Άπελφελντ (Aharon Appelfeld 1932-2018) στον Φίλιπ Ροθ (Philip Roth 1933-2018) σε μια αξιομνημόνευτη συνομιλία των δύο Εβραίων συγγραφέων το 1988 στην Ιερουσαλήμ, με θέμα την ταυτότητα και τη μνήμη: «Δεν είναι εντυπωσιακό το πόσο εύκολα οι Εβραίοι, ένας λαός έξυπνων ανθρώπων εξαπατήθηκαν, παρασύρθηκαν με σχεδόν παιδαριώδη τεχνάσματα και παγιδεύτηκαν; Αφέθηκαν να αποκλειστούν μέσα στα γκέτο, να λιμοκτονήσουν για μήνες και στο τέλος στάλθηκαν στο θάνατο τους σιδηροδρομικώς.
Η τυφλότητα και η κωφότητα τους μπροστά στον θανάσιμο κίνδυνο, υπήρξε αναπόσπαστο κομμάτι της αφέλειας τους. Οι δολοφόνοι ήταν πρακτικοί και ήξεραν ακριβώς τι ήθελαν. Ο αφελής όμως είναι πάντα ένας “σλέμαζλ” (λέξη των γίντις που σημαίνει «ο άτυχος»), ποτέ δεν ακούει το καμπανάκι κινδύνου, αλλά μπερδεύεται, τα χάνει και πέφτει στην παγίδα».
Είναι προφανής –και μάλλον …αδιαπραγμάτευτη– η απόφαση των εγγονιών και των δισέγγονων των «σλέμαζλ» να μην επιτρέψουν στους εαυτούς τους την …πολυτέλεια της «ατυχίας» και της «αφέλειας», σαν τους παππούδες και τους προπάππους τους.
