Ο δεύτερος Γολγοθάς οικογενειών: Στέλνουν ασθενή στο εξωτερικό και πνίγονται οικονομικά

Υπάρχει κάτι βαθιά άδικο όταν ένας άνθρωπος δίνει μάχη για την υγεία του και η οικογένειά του παλεύει με αιτήσεις, καθυστερήσεις και λογαριασμούς. Ο ασθενής έχει τον δικό του Γολγοθά να ανέβει, που είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την ίδια του τη ζωή. Δυστυχώς, όμως, οι διαδικασίες του κράτους είναι τέτοιες, που επιβάλλουν ένα δεύτερο Γολγοθά στην οικογένειά του.

Αυτό συμβαίνει σε πολλές οικογένειες οι οποίες αναγκάζονται να ταξιδέψουν στο εξωτερικό για δύσκολη θεραπεία ή για χειρουργική επέμβαση. Δεν ταξιδεύουν για αναψυχή. Φεύγουν επειδή η θεραπεία που χρειάζεται ο άνθρωπός τους δεν μπορεί να γίνει στην Κύπρο και δεν υπάρχει άλλη επιλογή.

Μαζί με την αγωνία, όμως, κουβαλούν και μια βαλίτσα γεμάτη έξοδα. Εισιτήρια, διαμονή, φαγητό, μετακινήσεις, αλλά και υποχρεώσεις στην Κύπρο που συνεχίζουν να τρέχουν. Παράλληλα, όπως εύστοχα περιέγραψε η Μαριλένα Παναγή στον «Φ», υπάρχουν και άλλα σοβαρά προβλήματα.

Όπως για παράδειγμα η απώλεια εισοδήματος. Ο γονιός, που πρέπει να σταθεί δίπλα στο παιδί του, μπορεί να εγκαταλείψει προσωρινά την εργασία του. Ο σύζυγος, που πρέπει να φροντίσει τον άνθρωπό του, μπορεί να μην είναι σε θέση να συνεχίσει κανονικά τη δουλειά του.

Το εισόδημα της οικογένειας, ως εκ τούτου, μειώνεται δραματικά έως και εκμηδενίζεται σε κάποιες περιπτώσεις. Το κράτος, όμως, συνεχίζει να αξιολογεί την οικονομική ανάγκη με βάση το εισόδημα της προηγούμενης χρονιάς.

Αυτό, όμως, είναι εντελώς παράλογο. Επειδή το εισόδημα που υπήρχε πέρσι δεν σημαίνει ότι υπάρχει και τη δεδομένη στιγμή. Δεν μπορεί από μόνο του να αποτελεί ασφαλή ένδειξη της οικονομικής κατάστασης μιας οικογένειας που στην πάροδο του χρόνου, βρέθηκε αντιμέτωπη με τον εφιάλτη μιας σοβαρής ασθένειας.

Η ζωή δεν είναι φορολογική δήλωση. Δεν χωρά σε ένα κουτάκι μ’ ένα ποσό. Το ζητούμενο, βεβαίως, δεν είναι να καταργηθούν οι κανόνες. Ούτε να δίνονται χρήματα χωρίς έλεγχο. Το ζητούμενο είναι οι κανόνες να υπηρετούν τον άνθρωπο και όχι ο άνθρωπος τους κανόνες.

Το ίδιο ισχύει και με την καθυστέρηση στην καταβολή της οικονομικής στήριξης. Μια οικογένεια που πρέπει να ταξιδέψει επειγόντως, δεν έχει την πολυτέλεια να περιμένει μήνες για να πάρει πίσω χρήματα τα οποία, ενδεχομένως, να έχει δανειστεί. Τα έξοδα πρέπει να πληρωθούν εγκαίρως. Αλλιώς, μετατρέπονται σε ασήκωτο βάρος, που θα πνίξει οικογένειες ασθενών οικονομικών στρωμάτων.

Ακόμη πιο προβληματικό, όπως καταγράφεται στο ρεπορτάζ του «Φ»,  είναι να αντιμετωπίζεται η συνοδεία ενός ενήλικος ασθενούς ως κάτι προαιρετικό. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν μπορούν να ταξιδέψουν ή να παραμείνουν μόνοι σε μια ξένη χώρα. Χρειάζονται κάποιον δίπλα τους για τις μετακινήσεις, τα φάρμακα, την επικοινωνία με τους γιατρούς, την καθημερινή φροντίδα. Ο συνοδός σε αυτές τις περιπτώσεις δεν είναι πολυτέλεια. Είναι αδιαμφισβήτητη ανάγκη.

Το ίδιο ισχύει και στις περιπτώσεις μεταμόσχευσης από ζωντανό δότη. Όταν ένας γονιός δίνει όργανο στο παιδί του, δεν έχουμε απλώς έναν ασθενή και ένα συνοδό. Έχουμε δύο ανθρώπους οι οποίοι υποβάλλονται σε επέμβαση και έχουν ξεχωριστές ανάγκες φροντίδας.

Η ζωή δεν λειτουργεί με το «ένας ασθενής, ένας συνοδός». Ούτε η ασθένεια χωρά πάντα σε τέτοιους κανόνες. Γι’ αυτό, οι αλλαγές οι οποίες εξετάζονται από το Υπουργείο Υγείας πρέπει να προχωρήσουν τάχιστα.

Πρέπει να επανεξεταστεί το εισοδηματικό κριτήριο. Να επιταχυνθούν οι πληρωμές. Να υπάρχει προκαταβολή όπου είναι δυνατόν. Να αντιμετωπίζονται διαφορετικά τα επείγοντα περιστατικά. Να προβλέπονται περιοδικές πληρωμές για μακροχρόνιες θεραπείες. Να αναγνωρίζεται η πραγματική ανάγκη συνοδείας, είτε πρόκειται για παιδί είτε για ενήλικα.

Ιδιαίτερη μέριμνα χρειάζονται οι χρόνιοι ασθενείς που ταξιδεύουν επανειλημμένα στο εξωτερικό. Δεν γίνεται κάθε μετάβαση να μετατρέπεται σε νέα διοικητική περιπέτεια. Νέα αίτηση, νέα δικαιολογητικά, νέα αναμονή, νέα οικονομική επιβάρυνση… Αυτό είναι απάνθρωπο!

Το κράτος γνωρίζει τις ανάγκες τους. Ας χρησιμοποιήσει αυτή τη γνώση για να τους διευκολύνει. Όχι για να τους ζητά κάθε φορά να αποδεικνύουν ότι χρειάζονται βοήθεια. Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα. Ένα σύγχρονο κράτος πρόνοιας δεν πρέπει να περιμένει από μια οικογένεια που καταρρέει οικονομικά να αποδείξει ότι χρειάζεται στήριξη. Οφείλει να αντιλαμβάνεται την ανάγκη και να παρεμβαίνει εγκαίρως.

Η ποιότητα ενός κράτους κρίνεται όταν μια μητέρα κρατά το χέρι του παιδιού της έξω από ένα χειρουργείο. Όταν μια σύζυγος περιμένει έξω από μια μονάδα νοσηλείας σε μια ξένη χώρα. Όταν μια οικογένεια μετρά τα τελευταία της χρήματα για να μπορέσει να μείνει δίπλα στον άνθρωπό της.