Σημειωματάριο: Σημαντικό πρόβλημα είναι και οι κυρίαρχες αντιλήψεις

Παρακολουθώντας τις προηγούμενες ημέρες τη συνομιλία του Άγγελου Συρίγου στο «sTELLus Vidcast», κράτησα αρκετές σημειώσεις για τις επισημάνσεις και τις υποδείξεις του, με τις οποίες προσωπικά συμφωνώ. Όπως, πιστεύω, θα συμφωνούν όλοι ως προς το τι χρειάζεται για να ενισχυθεί η αποτρεπτική ισχύς τόσο της Ελλάδας όσο και της Κύπρου.

Σύμφωνα λοιπόν με τα όσα είπε ο Έλληνας πολιτικός και ακαδημαϊκός, σημειώνω τα εξής σε σχέση με την Ελλάδα: εξοπλισμοί ως μήνυμα αποτροπής, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» να χρησιμοποιείται ανά απειλή ξεχωριστά, ναυτική επάρκεια πριν από την ανάληψη δεσμεύσεων, αυτοδυναμία αντί για προσδοκίες από την ΕΕ, και ναυτική παρουσία κατά την πόντιση του καλωδίου (όσον αφορά τον GSI).

Όσο δε για την Κύπρο: ενίσχυση αποτρεπτικής ισχύος, αύξηση αμυντικών δαπανών, αντιαεροπορική και αντιπυραυλική κάλυψη, στενή συνεργασία με την Ελλάδα για οπλικά συστήματα, αποφυγή λαθών όπως η περίπτωση των S-300.

Όλα αυτά πρέπει και μπορούν να γίνουν. Σε αυτό συμφωνούν όλοι όσοι θεωρούν πως οι δύο χώρες πρέπει να ενισχύουν συνεχώς την αμυντική και αποτρεπτική τους ικανότητα, πλην όσων πιστεύουν πως δεν ελλοχεύει κανένας κίνδυνος εξ ανατολών για την Ελλάδα και από το βορρά για την Κύπρο.

Στο κομμάτι της αμυντικής θωράκισης η Ελλάδα βρίσκεται σε πολύ καλύτερη θέση απ’ ό,τι η Κύπρος, καθώς ως μέλος του ΝΑΤΟ μπορεί πιο εύκολα να αποκτά σύγχρονα οπλικά συστήματα χωρίς ιδιαίτερα εμπόδια. Η Κύπρος, από την άλλη, μόλις πρόσφατα, χάρη στις σωστές κινήσεις στο κεφάλαιο της εξωτερικής πολιτικής, κατάφερε να βελτιώσει τη θέση της και κινείται πλέον προσεκτικά προς ενίσχυση της αμυντικής της ικανότητας.

Όμως η αμυντική θωράκιση από μόνη της δεν αρκεί. Χρειάζεται να αντιμετωπιστούν πολύ συγκεκριμένες κυρίαρχες αντιλήψεις σε Ελλάδα και Κύπρο, οι οποίες λειτουργούν αρνητικά ως προς την αποτρεπτική ισχύ.

Ο Τζέικ Σωτηριάδης στη συνέντευξη που μου έδωσε τον περασμένο Ιούλιο είχε αναφέρει ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας κυρίαρχης αντίληψης που υπάρχει στις Ηνωμένες Πολιτείες σε σχέση με την Ελλάδα ως προς τις εντάσεις με την Τουρκία. Ο Σωτηριάδης θυμόταν ότι το καλοκαίρι του 2020, όταν οι δύο χώρες βρίσκονταν σε αντιπαράθεση και ο φόβος σύγκρουσης ήταν υπαρκτός, στο Πεντάγωνο, όπου βρισκόταν ο ίδιος, τα σενάρια των Αμερικανών δεν έδειχναν κάτι ανάλογο. Στα σενάρια των Αμερικανών η πιθανότητα σύγκρουσης ήταν πολύ απομακρυσμένη ή ανύπαρκτη. Γιατί; Επειδή σε όλα τους τα σενάρια οι Αμερικανοί κατέληγαν στο συμπέρασμα ότι οι Έλληνες θα κάνουν πίσω.

Όμως και εδώ στην Κύπρο έχουν κυριαρχήσει διάφορες αντιλήψεις που επηρεάζουν αρνητικά την ψυχολογία του κόσμου, ο οποίος αντιδρά στην ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης. Αντιλήψεις που θεωρούν την αμυντική θωράκιση πεταμένα λεφτά ή την όποια αμυντική ενίσχυση μάταιη, γιατί ο εχθρός είναι υπέρτερος και δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα.

«Ο εχθρός είναι υπέρτερος». Έχουμε, ως Κύπρος, αναγνωρίσει ότι υπάρχει εχθρός στο νησί; Γιατί για να μπορείς να αμυνθείς σωστά και κατάλληλα θα πρέπει πρώτα να αντιληφθείς και να αποδεχθείς ότι υπάρχει, στο νησί ή κοντά του, ένας εχθρός από τον οποίο κινδυνεύεις.

Πώς όμως μπορείς να αποδεχθείς την ύπαρξη εχθρού, όταν μια σημαντική μερίδα πιστεύει και δηλώνει ότι «οι Τούρκοι της Κύπρου δεν είναι εχθροί μας, είναι αδελφοί μας»;

Μια τέτοια προσέγγιση απλώς αποδυναμώνει εκ των έσω την όποια κίνηση ή προσπάθεια ενίσχυσης της αμυντικής θωράκισης ή του αισθήματος ασφάλειας.

Εάν δεν ξεπεραστούν αυτές οι επιζήμιες κυρίαρχες αντιλήψεις, δυστυχώς τίποτε δεν θα βελτιωθεί. Ούτε, βεβαίως, θα τιθασευτεί η προκλητικότητα της Τουρκίας.