Αχαριστία και θράσος

Η αχαριστία δείχνει έλλειψη ενσυναίσθησης και ευγνωμοσύνης, δεν αναγνωρίζει τη βοήθεια που έλαβε διότι θεωρεί ότι τη «δικαιούται». Ο αχάριστος άνθρωπος, αρχίζει να απαιτεί ακόμα περισσότερα, χωρίς ενοχή ή ντροπή, θεωρώντας ότι οι άλλοι του το «χρωστούν». Μπορεί να γίνει προκλητικός και επιθετικός με θράσος (συμμαχώντας ενίοτε και με τον διάβολο) πιστεύοντας ότι αφού έφτασε ψηλά γιατί όχι και πιο ψηλά.

Επειδή η ιστορία διδάσκει, ας θυμηθούμε δυο περιπτώσεις αχαριστίας και την κατάληξη τους.

Η πρώτη περίπτωση αφορά τον Μέγα Αλέξανδρο που καταδίωξε, συνέλαβε και τιμώρησε τον Βήσσο, δολοφόνο του μεγάλου του εχθρού, Δαρείου Γ΄. Ο Αλέξανδρος ζήτησε να στηθεί αλυσοδεμένος ο προδότης και αχάριστος Βήσσος στην άκρη του δρόμου, ώστε περνώντας ο στρατός να τον φτύνει. Ο Βήσσος, συγγενής και ευεργετηθείς από τον Πέρση βασιλιά Δαρείο, είχε συλλάβει και δολοφονήσει τον Δαρείο, για να εξευμενίσει τον Αλέξανδρο που τους καταδίωκε και πλησίαζε απειλητικά.

Ο Αλέξανδρος πρωτοσυναντήθηκε με τον βασιλιά Δαρείο και τον σατράπη Βήσσο στη μάχη της Ισσού, όπου ο Δαρείος τράπηκε σε άτακτη φυγή αφήνοντας πίσω στο στρατόπεδο τη μητέρα, τη γυναίκα και τα τρία παιδιά του, τους οποίους ο Αλέξανδρος σεβάστηκε απόλυτα. Συναντήθηκαν για δεύτερη φορά στη μάχη των Γαυγαμήλων (331 π.Χ.), οπότε και πάλι ο Δαρείος και ο Βήσσος, πανικόβλητοι, τράπηκαν σε φυγή, με τον Αλέξανδρο να τους καταδιώκει για 450 χιλιόμετρα στα βάθη της Ασίας.  

Για τον Αλέξανδρο, μαθητή του φιλόσοφου Αριστοτέλη, δεν υπήρχε αμφιβολία ότι ο Βήσσος ήταν ένας δόλιος αχάριστος πραξικοπηματίας, που έπρεπε να τιμωρηθεί παραδειγματικά γιατί συνέλαβε και σκότωσε τον βασιλιά και ευεργέτη του, στον οποίο είχε ορκιστεί πίστη. Θεωρούσε αδιανόητο κάποιος να προδώσει αυτόν που τον ευεργέτησε. Ο Δαρείος ήταν ο μεγάλος του εχθρός, αλλά τιμώρησε τον προδότη και φονιά του και τίμησε τον ίδιο και την οικογένειά του.

Ίσχυσε το ρητό «φοβού τους υπό σου ευεργετηθέντες».

Άλλο ιστορικό παράδειγμα αχαριστίας υπήρξε η περίπτωση του Βρούτου, ενός από τους δολοφόνους του Ιουλίου Καίσαρα.

Ο Βρούτος (85-42 π.Χ.) θεωρείται αχάριστος και πατροκτόνος. Ήταν ευνοούμενος του Ιούλιου Καίσαρα, όμως, όταν αυτός προσπάθησε να αξιώσει μεγαλύτερη δύναμη για τον εαυτό του, ο Βρούτος πρωτοστάτησε στη δολοφονία του. Όταν ο Καίσαρ είδε τον Βρούτο να ορμά εναντίον του, είπε το γνωστό: «Και συ τέκνον Βρούτε;». Ο Βρούτος αρχικά αντιτάχθηκε στον Καίσαρα και όταν ηττήθηκε στη μάχη των Φαρσάλων (48 π.Χ.), παραδόθηκε και πήρε αμνηστία. Αργότερα, ο Βρούτος συντάχθηκε με τον εχθρό του Καίσαρα, αλλά αυτός και πάλι τον προστάτευσε δίνοντας εντολή να μην τον σκοτώσουν και αν παραδοθεί να τον αφήσουν να φύγει ανενόχλητος. Μετά τη μάχη ο Βρούτος, ηττημένος, έγραψε στον νικητή Καίσαρα, ο οποίος και πάλι τον συγχώρησε και τον πήρε κοντά του.

Αιτία αυτής της στάσης του Καίσαρα ήταν επειδή πίστευε ότι ο Βρούτος ήταν νόθος γιος του. Η μητέρα του Βρούτου, Σερβιλία, που καταγόταν από μεγάλη αντιμοναρχική οικογένεια, είχε φλογερό ερωτικό δεσμό με τον Καίσαρα και αυτός ήταν σχεδόν βέβαιος πως ήταν γιος του και πιθανός διάδοχός του. Ο Καίσαρ πάντα τον φρόντιζε, ήταν ευεργέτης του, τον έσωσε, τον συγχώρησε, τον ανέδειξε.

Ο Πλούταρχος διηγείται ότι ένα βράδυ, ο Βρούτος, πριν την τελική του μάχη, είδε μιαν απειλητική κι αφύσικη παρουσία, μιαν απαίσια και φοβερή μορφή που τον ατένιζε σιωπηλά. Όταν τον ρώτησε ποιος είναι, το φάντασμα είπε: «Ο κακός σου δαίμονας, Βρούτε. Θα με δεις στους Φιλίππους». «Θα σε δω», απάντησε ο Βρούτος. Όταν ο Βρούτος έχασε τη μάχη στην πεδιάδα των Φιλίππων αυτοκτόνησε πέφτοντας πάνω στο σπαθί του.

Έκτοτε πολλά τα παραδείγματα αχαριστίας.

Αλλά ας έρθουμε και στην κυπριακή πραγματικότητα. Στη μικρή μας χώρα γνωρίζουμε τα πάντα για τον καθέναν.

Έτσι, όταν για παράδειγμα συνεργάτης της χούντας στην Ελλάδα μάς προκύπτει υπουργός αριστερής κυβέρνησης διερωτώμαστε και απορούμε.

Πρόσφατα, δίποδο παχύδερμο, που δεν σεβάστηκε ούτε την αξιοπρεπέσταση νονά του, αφού πήρε θέσεις που δεν του άξιζαν, δήλωσε ενδιαφέρον για …πιο πάνω.

Τελευταία απασχολεί τη δημοσιότητα το φαγητό σε ψαροταβέρνα (Αννίτα, στενότατος συνεργάτης, Αβέρωφ,) όπου υπάρχει ισχυρισμός ότι αποφασίστηκε ποιος θα έπαιρνε το χρίσμα του προέδρου της Βουλής και άλλος του Πρόεδρου της Δημοκρατίας.

Πριν μερικά χρόνια, εμείς οι κοινοί θνητοί που δεν ανήκουμε σε κόμμα, δεν γνωρίζαμε ότι υπήρχε μια ξανθή κοπέλα από τους Τρούλλους που έβαλε υποψηφιότητα για βουλευτής με το κόμμα ΔΗΣΥ. Όταν ο Πρόδρομος Προδρόμου, πρώην υπουργός Παιδείας, είπε τη φράση «εδώ δεν είναι καλλιστεία», όλα τα φώτα στράφηκαν πάνω της και βοήθησαν στην εκλογή της. Στην πορεία, την βλέπαμε δίπλα στον πρόεδρο του ΔΗΣΥ τότε, Αβέρωφ Νεοφύτου, να εκτελεί χρέη, προσδίδοντας της κύρος και δημοσιότητα. Παρακολουθήσαμε πολλές φορές δημόσιους εναγκαλισμούς με Νίκο Αναστασιάδη και με τον ίδιο τον Αβέρωφ Νεοφύτου. Μετά τις τελευταίες βουλευτικές κυκλοφόρησε ένα βιντεάκι, όπου βασικά συμφωνούσε με όσα της υποδείκνυε ο ευρωβουλευτής Φειδίας, για τον οποίο άλλα έλεγε προηγουμένως: «Βεβαίως, Φειδία ΜΟΥ». Και φτάσαμε στα σημερινά τεκταινόμενα, Αννίτα και Αβέρωφ, να συναγωνίζονται ποιος θα υποβάλει υποψηφιότητα για την Προεδρία της Δημοκρατίας.

Πολλοί άνθρωποι αλλάζουν στρατόπεδο συμφεροντολογικά, αλλά τι τους εμποδίζει να το ξανακάνουν με νέα εξουσία;