Σκόρπια. Διαφωτιστικά. Χαζά και …πνευματικά!

Ένα από τα πολλά πράγματα που αγαπώ πολύ στη Κύπρο, είναι η λαλιά των ανθρώπων της. Στο πρώτο άκουσμα, μπορεί να την πεις φωναχτή, απότομη και δυνατή.

Αν καθίσεις σε μια από τις άπειρες καφετέριες που έχουν ξεφυτρώσει σε όλο το νησί, θα πιάσεις το νόημα των συζητήσεων αλλά θα σαντανωθείς, δηλαδή, θα μπερδευτείς, από τις πολλές λέξεις και φράσεις που θα ακούσεις.

Όταν φτάσεις και εσύ εκεί που κάθεται η παρέα, το καλωσόρισμα είναι αυθόρμητο και δυνατό. Δηλαδή, ακούγεται μέχρι και την Τουρκία. Αυτό, λίγο με ενδιαφέρει…

«Εννά πιείς κάτι;», η συνηθισμένη ερώτηση. Το «Εννά», αντικαθιστά εδώ το «θα». Ζητώ «ένα φρέντο εσπρέσο παρακαλώ».

«Πώς τον πίνεις;», η επόμενη ερώτηση. «Σκέττο, ή με ζάχαρη;». Παρά τα πολλά σύμφωνα, συνεννοηθήκαμε. Σημειώστε, όμως, ότι η αφεντιά μου έχει και ρίζες κυπριακές από τη γιαγιά μου την Εύα και τη μητέρα μου Κάλλια. Άρα, από αυτήν την άποψη είμαι και δίγλωσσος.

Κάθε φορά που έρχομαι στην Κύπρο, μαθαίνω λέξεις τόσο υπέροχα ειπωμένες, αλλά με το πρώτο άκουσμα μιας άποψης δεν καταλαβαίνεις Χριστό!

Θα πω τα πιο δύσκολα, έως και τα πιο ωραία και ευρηματικά που έχω αποθηκεύσει. Όπως:

Ταππουροκωλού: Το μηχανάκι. Όχι τόσο πολύ η μοτοσικλέτα. Αυτή είναι μοτόρα! Κι από που προκύπτει κουμπάρε το ταππουροκωλού;

Απάντηση: Όταν προχωράει κάνει έναν χαρακτηριστικό ήχο «ταπ-ταπ-ταπ», που βγαίνει από την εξάτμισή του, δηλαδή από «απ’ τον κώλο»!

Μια από τις πιο ωραίες κουβέντες άκουσα κάποτε από τον αείμνηστο δάσκαλό μας, Κωστή Κολώτα, που πάντα μας ερμήνευε και μας εξηγούσε τα κυπριακά που δεν καταλαβαίναμε με τίποτα.

Από τα πιο ωραία που μας είπε, το ’χω ξαναγράψει εκτενώς και στην εφημερίδα μας, είναι το εξής:

«Βρέθηκα σ’ ένα μικρό ορεινό χωριό, αρκετά έξω από την Πάφο. Μου άρεσε πάντα να περιφέρομαι στον τόπο, να παρατηρώ τα σπίτια και τους ανθρώπους. Έ το! Όπως προχωρούσα κάτω από έναν ήλιο που ετοιμαζόταν γείρει, είδα μια γλυκιά γιαγιούλα να κάθεται στο κεφαλόσκαλο του σπιτιού της.

“Έ, γιαγιά: Τι κάμνεις τσαμέ στο σκαλί;”.

“Έ το γιε μου. Καρτερώ τον γέρο μου, που πάντα έρχεται αυτήν την ώρα. Την λυχναφή”».

Ο κ. Κωστής μας εξήγησε μετά ότι αυτό που είπε η γιαγιά σηματοδοτεί την ώρα που ο ήλιος σβήνει. «Η λυχναφής ώρα (ή λυχναφία) είναι μια ποιητική, παλαιότερη έκφραση που σημαίνει το σούρουπο, το δειλινό – δηλαδή τη στιγμή που αρχίζει να σκοτεινιάζει και οι άνθρωποι ανάβουν τα λυχνάρια ή τα φώτα. Η ωραιότατη αυτή λέξη προέρχεται από την αρχαία φράση “περί λύχνων αφάς”. Δηλαδή, “τη στιγμή που άναβαν τα λυχνάρια οι χωρικοί”».

Τα Σάββατα, εδώ στα μέρη μου στη Λεμεσό, ο ουρανός αστράφτει από τα βεγγαλικά. Κάθομαι στη βεράντα μου και σκέφτομαι: «Βεγγαλικά σε γάμο. Να δω τι άλλο θα σκεφτείτε για να ζητήσετε βοήθεια!»…

Ο φίλος μου ο Περικλής από την Πάτρα με συμβουλεύει να μην δίνω σημασία στους ευτελείς ανθρώπους και στα ασήμαντα πράγματα. «Εσύ τι κάνεις;» τον ρώτησα. «Δεν νευριάζεις; Δεν σου έρχεται να σπάσεις κάτι;».

«Αποφάσισα», λέει, «κάθε φορά που νευριάζω με έναν ηλίθιο, να βάζω στον κουμπαρά μου ένα ευρώ». Από χθες, μας ενημερώνει ότι «μάζεψα 248 ευρώ»!

Το τι διαβάζω στα σοσιαλ μίντια, δεν περιγράφεται, Στην αρχή, τα είδα σαν καινούργια μέρα. Όπως έλεγε ο αγαπημένος μου Τζίμης Πανούσης (πώς τη κοπάνισες έτσι, ρε φιλαράκο μου;), «Θα σας έκοβαν και το ρεύμα, αλλά θέλουν να βλέπετε τηλεόραση»!

Να κι ακόμα ένα που το είδα σε μπλουζάκι, στο πίσω μέρος και μου άρεσε πολύ: «Υπάρχουν δύο ειδών οπαδοί του Ντόναλντ Τραμπ: 1. Δισεκατομμυριούχοι. Και 2. Ηλίθιοι».