Κύριε Υπουργέ, κύριε Πρόεδρε, το κατάλαβε μέχρι και ο Σύνδεσμος Αγοράς Ηλεκτρισμού

Όταν πλησίαζε η λειτουργία της λεγόμενης ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού, οι μόνοι που διακινδύνευαν την αξιοπιστία τους και επέμεναν να δηλώνουν πως το μοντέλο ανταγωνισμού που θα εφαρμοζόταν στην Κύπρο (όπως εφαρμόζεται, με πολλά προβλήματα και διαμαρτυρίες, στις περισσότερες χώρες της ΕΕ) θα οδηγούσε σε μειωμένες τιμές για τους καταναλωτές ήταν μόνο όσοι στόλιζαν τις τάξεις των ιδιωτών παραγωγών και προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας.

Άντε και 3-4 βουλευτές με στενές σχέσεις με τους ανωτέρω. Και κάποιοι που όταν ακούν αγορά βάζουν τα κλάματα από συγκίνηση. Και κάποιοι στον Διαχειριστή Μεταφοράς που έπρεπε να δικαιολογήσουν τον μισθό τους.

Χθες, 13 μήνες μετά τη λειτουργία του Target Model στον ηλεκτρισμό, η Επιτροπή Ενέργειας οργάνωσε συζήτηση για αξιολόγηση, τάχα, της ανταγωνιστικής αγοράς.

Ο σύνδεσμος ή σύνδεσμοι που εκπροσωπούν τους ιδιώτες παραγωγούς και προμηθευτές δεν προσήλθαν στη συνεδρία για να αναγνωρίσουν τις σοβαρές αστοχίες στις εκτιμήσεις τους. Ούτε για την παταγώδη διάψευση των υποσχέσεων τους.

Ούτε ίχνος αναγνώρισης του παραμικρού λάθους στις προβλέψεις για φθηνότερο ρεύμα σε επιχειρήσεις, μεγάλες και μικρές, για πακέτα με ευέλικτες χρεώσεις σε νοικοκυριά («όπως στα τηλέφωνα») και άλλα παρδαλά που μας έλεγαν πριν ένα χρόνο και κάτι.

Τεχνοκράτες με αξιοπιστία -ακόμα και ο τότε υπουργός Ενέργειας– φώναζαν στα πρόθυρα της λειτουργίας της αγοράς πως αν στην υπόλοιπη ΕΕ το συγκεκριμένο μοντέλο ανταγωνισμού τα βρήκε μπαστούνια όταν εκτοξεύτηκε η τιμή του φυσικού αερίου μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, στη μικρούλα Κύπρο του μαζούτ και της ενεργειακής νησίδας (ό,τι πρέπει για… ανταγωνισμό!), οι συνέπειες από την εφαρμογή αυτού του μοντέλου θα ήταν ακόμα χειρότερες.

Τους έλεγαν οι τεχνοκράτες που δεν εργοδοτούνταν από ιδιώτες παραγωγούς και προμηθευτές πως αυτό το μοντέλο είναι αδύνατο να δώσει φθηνότερες τιμές στον τελικό καταναλωτή από την στιγμή που για πολλά μισάωρα η χονδρική τιμή «νομίμως» θα κλειδώνει στο κόστος της ΑΗΚ (πολλαπλάσιο του κόστους των φωτοβολταϊκών) και αυτοί καθησύχαζαν ότι… έχουν τον τρόπο να τα καταφέρουν και να αποδείξουν τη δύναμη και την αξία του ανταγωνισμού.

Έκαναν μία τρύπα στο νερό. Όπως αναμενόταν. Δεν πούλησαν ούτε μία κιλοβατώρα οι προμηθευτές απευθείας σε οικιακή μονάδα. Ούτε φθηνή, ούτε ακριβή. Μόνο σε επιχειρήσεις. Κατά προτίμηση τις μεγαλύτερες. Και όταν η στήλη έγραψε μια φορά «και τι μας κόφτει εμάς από την ανταγωνιστική αγορά, αφού δεν αφορά τους οικιακούς;), θύμωσαν κιόλας.

Χθες, στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Ενέργειας, εκπρόσωποι των επαγγελματιών της ιδιωτικής αγοράς ηλεκτρισμού εμφανίστηκαν «ιδιαίτερα επικριτικοί» (σύμφωνα με δημοσιεύματα)! Ο Σύνδεσμος Αγοράς Ηλεκτρισμού υποστήριξε ότι η ανταγωνιστική αγορά έχει ανοίξει μόνο στη θεωρία. Καλημέρα, αγαπητοί. Εσείς φαγωθήκατε να ανοίξει, έτσι όπως άνοιξε. Ποιον επικρίνετε σήμερα;

Ε, ποιον άλλον; Τη συτζιά του μαύρου. Ο ΣΑΗ απέδωσε σημαντικό μέρος των προβλημάτων στη δεσπόζουσα θέση της ΑΗΚ (στη συμβατική παραγωγή, διότι στη λεγόμενη φθηνή πράσινη παραγωγή δεσπόζουσα θέση έχουν οι ιδιώτες και μάλιστα την εκμεταλλεύτηκαν ασύστολα, ιδιαίτερα επί μεταβατικής ρύθμισης, όταν πουλούσαν με κέρδος 300 και 400%).

Η (ρυθμιζόμενη, σε αντίθεση με τη δική τους) δεσπόζουσα θέση της ΑΗΚ στη συμβατική παραγωγή ήταν καλά γνωστή πριν λειτουργήσει αυτή η αγορά. Και ήξεραν όλοι πως με βάση αυτό το μοντέλο αγοράς οι τιμές τις περισσότερες ώρες θα κλείδωναν στο υψηλό κόστος της ΑΗΚ και όχι στο δικό τους χαμηλό κόστος. Αλλά και ο ΣΑΗ και οι υπόλοιποι της τρελοπαρέας δεν ήθελαν να ακούσουν. Ανταγωνιστική αγορά Target Model και ξερό ψωμί.

Τους έλεγαν οι τεχνοκράτες, τους έλεγε ο τότε υπουργός Ενέργειας, τους έγραφαν κάποια ΜΜΕ πως με τέτοιο μοντέλο δεν υπήρχε περίπτωση να επωφεληθούν οι οικιακοί καταναλωτές, τουλάχιστο βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα. Και έλεγαν «προστατεύετε την ΑΗΚ, βεβαίως και θα ωφεληθούν τα νοικοκυριά, θα τους δίνουμε πακέτα ευέλικτα, με χαμηλές τιμές».

Χθες είπαν στη Βουλή ότι η εξυπηρέτηση των νοικοκυριών δεν είναι οικονομικά συμφέρουσα για τους ιδιώτες, με αποτέλεσμα ο ανταγωνισμός να περιορίζεται κυρίως στην προμήθεια ηλεκτρισμού προς (κάποιες) επιχειρήσεις…

Αφού λοιπόν κατάλαβε μέχρι και ο ΣΑΗ ότι τα νοικοκυριά και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν έχουν να περιμένουν φώτιση από αυτή την αγορά, κάποιος, κύριε Υπουργέ και κύριε Πρόεδρε της Δημοκρατίας, πρέπει να τολμήσει και να βάλει μπρος για ουσιαστικές αλλαγές σε αυτό το μοντέλο.