Ο υπουργός Οικονομικών έκανε την Παρασκευή μια πολύ χρήσιμη, θεωρώ, ομιλία, με διπλή ανάγνωση (μια αισιόδοξη και μια ανησυχητική), ενόψει έναρξης της συζήτησης του προϋπολογισμού για το 2023 στην Ολομέλεια της Βουλής. Θεωρώ σημαντική την περιγραφή εκ μέρους του της νέας εποχής στην οποία, κατά τον ίδιο και όχι μόνο, εισερχόμαστε ως παγκόσμια κοινωνία.
Μιας εποχής, είπε ο κ. Πετρίδης, «που με αφετηρία μια νέα εξωγενή κρίση αλλά και την κλιματική αλλαγή θα έχει, κατά τη γνώμη μου, για τα επόμενα χρόνια τα εξής χαρακτηριστικά:
1. Γεωπολιτική αστάθεια με μεγάλες επιπτώσεις στη συγκέντρωση της παραγωγής. Σηματοδοτείται η αρχή της αποπαγκοσμιοποίησης, με την ασφάλεια να παίζει πιο καθοριστικό ρόλο στη συγκέντρωση κεφαλαίου και επενδύσεων, παρά μέχρι τώρα το φθηνό εργατικό δυναμικό.
2. Το τέλος του φθηνού χρήματος και των χαμηλών επιτοκίων.
3. Το τέλος της εποχής των φθηνών ενεργειακών προϊόντων.
4. Δραστικές ανακατατάξεις στην αγορά εργασίας.
5. Αυστηρή στάση των αγορών, με τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών να έχει πιο προεξέχοντα ρόλο απ’ ότι στο παρελθόν».
Ο ίδιος υποστήριξε πως ο προϋπολογισμός για το 2023 «έχει όλα τα εργαλεία με τα οποία η κυπριακή οικονομία θα μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις μεγάλες προκλήσεις της νέας εποχής στην οικονομία». Να μας επιτρέψει να αμφιβάλλουμε κατά πόσο ένας προϋπολογισμός είναι δυνατό να διαθέτει όλα τα εργαλεία για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα και οι αλλαγές που έρχονται. Που δεν μπορούμε να τις προβλέψουμε με ακρίβεια. Ο ίδιος ο κ. Πετρίδης είπε στους βουλευτές ότι σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ αναμένεται ύφεση, μέσα στο 2023. Για την Κύπρο, ο υπουργός προβλέπει ανάπτυξη 3%. Και είναι και συγκρατημένος και φειδωλός στις αναφορές του, αν συγκρίνει κανείς τη δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου, την Πέμπτη, περί εξαιρετικών προοπτικών ανάπτυξης.
Αυτό που είναι το πιθανότερο, συμβαίνει άλλωστε κάθε χρόνο και ίσως το 2023 συμβεί σε πιο εκτεταμένο βαθμό, είναι πως η παράταση του ψηλού πληθωρισμού -και ιδιαίτερα της ακριβής ενέργειας- θα υποχρεώσουν σε κατάθεση συμπληρωματικών προϋπολογισμών για να αντιμετωπιστούν έκτακτες ανάγκες στήριξης, στοχευμένης έστω, ομάδων του πληθυσμού ή των επιχειρήσεων. Απ’ ότι διαβάζουμε, άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θεωρούν δεδομένο ότι θα χρειαστούν δισεκατομμύρια για συνέχιση των έκτακτων πολιτικών στήριξης των κοινωνιών και της οικονομίας και, δυστυχώς, αν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις τους για την παράταση της κρίσης, ανάλογες έκτακτες δαπάνες θα απαιτηθούν και στην Κύπρο. Είναι ευτύχημα που η Κυβέρνηση -και η Κομισιόν πρόσφατα- διαβεβαιώνουν για ύπαρξη αποθεμάτων που αρκούν για 12 μήνες, ενώ υπάρχουν και άλλα εργαλεία που επιτρέπουν αισιοδοξία ότι μπορούν να καλυφθούν χωρίς δανεισμό οι όποιες μη προβλεφθείσες ανάγκες για τον επόμενο χρόνο.
Αυτό που επισημαίνουμε είναι μόνο ότι ο ενθαρρυντικός προϋπολογισμός που παρουσιάστηκε και θα ψηφιστεί μοιάζει -πιο πολύ από άλλες φορές- με άσκηση επί χάρτου, χωρίς αυτό να συνιστά επίκριση στο Υπ. Οικονομικών, καθώς και ο ίδιος ο υπουργός έχει επισημάνει επανειλημμένα το τελευταίο διάστημα ότι είμαστε και θα συνεχίσουμε να είμαστε σε περίοδο μεγάλης αβεβαιότητας. Μόλις την Παρασκευή ο κ. Πετρίδης είπε πως «αναγνωρίζουμε το γεγονός ότι η επόμενη χρονιά και τα επόμενα χρόνια προβλέπονται αρκετά δύσκολα για την παγκόσμια και την κυπριακή οικονομία» και λίγο πιο κάτω ότι «μπαίνουμε σε μια νέα εποχή της οικονομίας, που τίποτα δεν είναι δεδομένο». Και στο τέλος της ομιλίας του ήταν αρκούντως ειλικρινής: «Εμείς ως Κυβέρνηση παραδίδουμε μια εύρωστη οικονομία, με θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης και χαμηλή ανεργία. Αλλά και με μεγάλες προκλήσεις για την επόμενη κυβέρνηση».
Και όταν αυτά τα δηλώνει υπό μορφήν προειδοποίησης προς όλους ο υπουργός Οικονομικών της απερχόμενης Κυβέρνησης, που θα περίμενε ίσως κάποιος να κρύψει τα δύσκολα που έρχονται και να αρκεστεί στα καλά για την ώρα δημοσιονομικά (που ούτως ή άλλως δεν είναι εξίσου καλά εκτός δημοσιονομικού χώρου), τότε πρέπει να κοιμόμαστε με έγνοιες. Πόσο μάλλον αυτοί που «σκοτώνονται» στις τηλεμαχίες για να μας κυβερνήσουν.
