Ήταν Τετάρτη 23 Φεβρουαρίου πέρυσι, 2022, όταν ο τότε πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Τζέφρι Πάιατ, κάλεσε στην πρεσβευτική κατοικία του στην Αθήνα καμιά εικοσαριά, αν θυμάμαι καλά, πολιτικούς και διπλωματικούς συντάκτες, ανάμεσα στους οποίους ήμουν και εγώ, για ενημέρωση –συζήτηση σχετικά με «μια κινητικότητα στη Μόσχα» τις τελευταίες μέρες, που έθεσε σε επιφυλακή την Ουάσινγκτον. Τον ρώτησα:
«Παρ’ όλο που μπορεί να είναι απρόβλεπτος και αναξιόπιστος ο Πούτιν, σίγουρα εσείς κάνατε την προεργασία σας, βλέπατε το κακό σενάριο να έρχεται εδώ και καιρό, κάνατε το πλάνο σας. Ποια είναι, λοιπόν, η χειρότερη εκδοχή αυτού του σεναρίου και πόσο έτοιμη είναι η Αμερική να το αντιμετωπίσει;»
Προφητικά θαρρείς, ο Πάιατ απάντησε ότι η ανησυχία των ΗΠΑ, στην κλίμακα αυτού που φαίνεται να σκέφτεται η Ρωσία, είναι ότι θα πρόκειται για «μια μεγάλης κλίμακας Anschluss» (δηλαδή επιχείρησης προσάρτησης) που όμοιά της δεν έχει ξαναδεί η Ευρώπη από το 1945. Κάτι που, πρόσθεσε, «θα είχε τεράστιες, ανυπολόγιστες συνέπειες για την ευρωπαϊκή τάξη ασφαλείας, για τα συλλογικά συμφέροντα ασφάλειας όλων μας».
Δεν έμοιαζε να έχει καμία αμφιβολία ο Αμερικανός πρέσβης ότι η εισβολή της Ρωσίας ήταν περισσότερο θέμα ωρών, παρά ημερών. Ο τρόπος με τον οποίο αναφέρθηκε στην κατηγορηματική άρνηση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Άντονι Μπλίνκεν, να συναντηθεί με τον Ρώσο ομόλογό του, Σεργκέι Λαβρόφ, για μια υποτιθέμενη, όπως είπε, προσπάθεια του τελευταίου να αναζητηθεί διπλωματική λύση, αποδεικνύει τώρα ότι ο κύβος ερρίφθη. Ο Μπλίνκεν, έχοντας μπροστά του την πλήρη εικόνα των πραγμάτων και από τις δικές του μυστικές υπηρεσίες, απάντησε ότι δεν βλέπει να υπάρχει «κανένα αντικείμενο συζήτησης πλέον» και έτσι η εστίαση των ΗΠΑ έφυγε από το διπλωματικό κομμάτι και εστιάστηκε περισσότερο στο επιχειρησιακό.
Για αυτό και ο Πάιατ εκείνη την ημέρα, αναφέρθηκε έστω και ακροθιγώς σε στρατιωτικά μέτρα, αμυντικά όπως τα ονόμασε, που λαμβάνουν οι ΗΠΑ, κυρίως για θωράκιση ευρωπαϊκών μετώπων που είναι κοντύτερα στην Ουκρανία, όπως Πολωνία και βαλτικές δημοκρατίες. Ο Αμερικανός πρέσβης αναφέρθηκε και στη συνδρομή αμερικανικών δυνάμεων που βρίσκονται στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών. Ετοιμάζεται ήδη, ίσως και εντός ωρών πια μετά την εισβολή που εκδηλώθηκε σήμερα, μεταφορά τουλάχιστον 12 στρατιωτικών ελικοπτέρων Απάτσι από την μονάδα του Βόλου προς τα «ευρωπαϊκά μέτωπα».
Ο Πάιατ ρωτήθηκε για την ενότητα της δυτικής Συμμαχίας και εάν ο Πούτιν μπορεί να τη διασπάσει. Στο πρώτο σκέλος απάντησε «απολύτως» και στο δεύτερο «αποκλείεται».
Το πρωί της επόμενης μέρας, σαν σήμερα, 24 Φεβρουαρίου του 2022, τα ρωσικά στρατεύματα εισέβαλαν στην Ουκρανία. Στο μακρύ διάγγελμά του το προηγούμενο βράδυ, που έμοιαζε με μανιφέστο το οποίο προετοίμαζε μήνες, ο Ρώσος πρόεδρος ανέφερε ως αιτία της «επέμβασης», την αποναζιστικοποίηση περιοχών στην νοτιοανατολική Ουκρανία, όπου υπήρχε μεγάλο ρωσόφωνο στοιχείο «που υποφέρει, και πρέπει να το απελευθερώσουμε». Το αφήγημα αυτό γκρεμίστηκε πολύ γρήγορα, αφού εκ των πραγμάτων πλέον αποδείχτηκε ότι, έναν χρόνο μετά, ο Πούτιν κατέλαβε περιοχές στο Ντονέτσκ και στην Λουχάνσκ τις οποίες εν συνεχεία, με συνοπτικές διαδικασίες και δημοψηφίσματα «της πλάκας», προσάρτησε στην Ρωσία.
Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πως θα εξελιχθεί και, κυρίως, πώς θα τελειώσει αυτός ο πόλεμος. Ο κίνδυνος να πατήσει ο Πούτιν το κουμπί των πυρηνικών όπλων δεν μοιάζει απίθανος. Ιδίως τώρα που, σύμφωνα με το τελευταίο διάγγελμά του, η Μόσχα αποσύρεται από την συμφωνία με τις ΗΠΑ για περιορισμό τους. Απέναντί του έχει κτιστεί μια πολύ ισχυρή συμμαχία δυτικών χωρών. Εάν κάποιος ισχυριζόταν πριν από έναν χρόνο, ότι η Γερμανία θα συνηγορούσε σε σκληρά μέτρα κατά της Μόσχας και σε αποστολή στρατιωτικής δύναμης, θα τον λέγαμε τρελό. Η απόφαση δύο ουδέτερων μέχρι τότε σκανδιναβικών χωρών, της Σουηδίας και της Φινλανδίας, να μπουν στο ΝΑΤΟ, επίσης, ήταν από τις ιστορικές αλλαγές που έφερε αυτός ο πόλεμος.
Η αλληλεγγύη του δυτικού μετώπου προς την Ουκρανία, παρά τις επιμέρους γκρίνιες και πονηρο-αποκλίσεις, είναι, επίσης, ένα στοιχείο που προστίθεται στα σημαντικά της γεωπολιτικής ανάλυσης που γίνεται ως αποτέλεσμα αυτής της εν ψυχρώ επίθεσης από τον απόλυτο άρχοντα της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν.
