Το είχαμε σχεδόν συνηθίσει το τοπίο. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία διαρκεί για ένα σχεδόν χρόνο τώρα. Τα αποτελέσματά της αποτελούν τις καθημερινές μας εικόνες. Ο προβλεφθείς αλλά απρόβλεπτα συνεχιζόμενος πόλεμος βρήκε ανταγωνιστή του σε εικόνες τραγικές, νεκρούς και τραυματίες, πόλεις ισοπεδωμένες, πυρκαγιές και καπνούς.
Ο καταστροφικός σεισμός έπληξε την περιοχή μας, μια δρασκελιά απόσταση απο την Καρπασία, μια περιοχή ιδιαίτερα ταλαιπωρημένη τα τελευταία χρόνια. Ειδικότερα η Συρία, θέατρο μέχρι πρόσφατα της τρομοκρατικής δράσης του ισλαμικού κράτους και του εμφυλίου και θύμα επιθέσεων της Τουρκίας ενάντια στο Κουρδιστάν. Τώρα βρέθηκαν οι δυο χώρες να έχουν κοινή τραγική μοίρα. Οι δικές τους δυνάμεις και η ανεπαρκής οργάνωση δεν μπορούσαν να κάνουν θαύματα τις πρώτες κρίσιμες ώρες. Ύστερα πλήθαιναν τα σωστικά συνεργεία που έσπευσαν από δεκάδες χώρες κι αγωνίζονται μέρα και νύχτα για να σώσουν ανθρώπους που θάφτηκαν στα ερείπια. Οι επιζώντες, χωρίς στέγη, τρόφιμα, ρούχα και θέρμανση, εκφράζουν μέσα στο χιόνι την απόγνωσή τους, κάποιοι ψάχνουν τη βοήθεια του Θεού κι άλλοι οργίζονται για την κατάσταση των κατασκευών. Είναι φανερό πως όταν φτιάχνονταν, ακόμα και πρόσφατα, πολυώροφα κτήρια και άλλες υποδομές π.χ. φυσικού αερίου (μερικές πολύ πρόσφατα) δεν έλαβαν υπόψη το γνωστό σεισμογενές βιογραφικό της περιοχής. Δεν είναι ο πρώτος σεισμός στην ευρύτερη περιοχή, καταγραμμένες και οι κατά καιρούς τραγικές απώλειες, δικαιολογητικό κανένα. Ή, μήπως, φταίει πως πρόκειται για υποβαθμισμένες περιοχές με αυξημένο το ποσοστό του Κουρδικού πληθυσμού;
Με την εισαγωγική αναφορά σε εικόνες του πολέμου και του σεισμού, δεν προσπερνούμε μια βασική διαφορά. Άλλο τα σχεδιασμένα «ανθρώπων έργα», άλλο ένα πιθανό γεωλογικό φαινόμενο. Στο δεύτερο, ουσιαστικά δεν έχεις χρόνο να προλάβεις, να αντιδράσεις, να προστατευτείς (ιδιαίτερα χωρίς κατάλληλο σχεδιασμό και εκπαίδευση), να αποσοβήσεις το κακό που συντελείται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Στα πολεμικά «παιχνίδια», έχεις (τουλάχιστον θεωρητικά) τον χρόνο και τη δυνατότητα να σταματήσεις το αιματοκύλισμα. Κι όμως, αντίθετα, το ανατροφοδοτείς αυξάνοντας αναπόφευκτα τα θύματα και τις καταστροφές…
Είναι φανερό πως το ταρακούνημα του σεισμού, για όσους το ένιωσαν στις 3.20 τα χαραμάτα της Δευτέρας και για όλους που είδαμε τις εικόνες στις ειδήσεις, ενεργοποιεί την ανθρώπινη προσέγγιση πέρα από σύνορα, νόμιμα και γεωγραφικά επιβεβαιωμένα, ακόμα και γραμμές διαχωριστικές από τη βία που άφησε τα σημάδια της. Όταν ένας σεισμός, όπως και μια πλημύρα, μια πυρκαγιά, ένα ραδιενεργό νέφος, μια θαλάσσια ρύπανση ή το φαινόμενο του θερμοκηπίου και η κλιματική κρίση δεν εμποδίζονται από σύνορα, γιατί να εμποδίζονται οι άνθρωποι από όσα πολλά κάποιοι επιβάλλουν για να τους κρατούν χωρισμένους; Άραγε η Τουρκία θα σταματήσει να βομβαρδίζει, χρησιμοποiώντας ακόμα και χημικά όπλα, τους Κούρδους στη Συρία και το Ιράκ; Ίσως είναι τώρα η ευκαιρία, μια κι έγινε το κακό. Ξεκινώντας από τη διευκόλυνση πρόσβασης και στις κουρδικές περιοχές της Τουρκίας ώστε να φτάσει κι εκεί η βοήθεια, κάτι που δεν είχε γίνει μέχρι προχτές, σύμφωνα με τις καταγγελίες τoυ Kυπροκουρδικού Συνδέσμου Αλληλεγγύης. Το 1999, μέσα από την τραγωδία ενός άλλου σεισμού 7,6 Ρίχτερ στην Τουρκία (17 Αυγούστου), αναδείχτηκε σαν ελπιδοφόρα έκπληξη η «διπλωματία των σεισμών», με τη συνδρομή της Ελλάδας στις τότε σεισμόπληκτες περιοχές της Τουρκίας. Κι ύστερα, λίγες βδομάδες αργότερα (7 Σεπτεμβρίου), η Τουρκία επιβεβαίωσε την αμοιβαιότητα με την παροχή βοήθειας μετά τον σεισμό των 5,9 Ρίχτερ της Αθήνας. Ατυχώς, ο απόηχος εκείνης της συγκυρίας, που άγγιξε τους ανθρώπους στις δυο χώρες, χάθηκε μέσα στη γνωστή πολιτική καθημερινότητα…
Είναι και τα παιδιά-αθλητές από το Βαρώσι που αλλιώς φαντάστηκαν τη συμμετοχή τους στους αγώνες. Πώς συνέβηκε και τούτο το τραγικό, να πάνε τόσες Κυπριακές μαθητικές ομάδες για να αγωνιστούν σε διάφορα αθλήματα και να αγνοούνται ακόμα (Πέμπτη πρωί). Τις πρώτες ώρες, τις πρώτες μέρες, περιμέναμε να ζωντανέψει η ελπίδα μας γι΄αυτά, μέσα από τα ερείπια του ξενοδοχείου τους. Χιλιάδες οι νεκροί κι όλα ήταν θέμα τύχης, συγκυρίας, «πεπρωμένου». Οι βραδινές ειδήσεις είπανε για δυο δασκάλους τους που ανασύρθηκαν νεκροί… Στην πληγείσα περιοχή, εκατοντάδες άλλα παιδιά χάθηκαν μετά το διπλό, μέσα σε δέκα λεπτά κτύπημα των 7,7 και 7,6 Ρίχτερ, στις 4 και κάτι τα χαράματα της Δευτέρας, ανάμεσα στο τελευταίο όνειρο και ένα πραγματικό θανατερό εφιάλτη…
Ο χάρτης σημειώνει με κόκκινο τις περιοχές που κινδυνεύουν από σεισμούς. Από τη Συρία και την Τουρκία, μετά την Ελλάδα, μέχρι και την Ιταλία. Η εμπειρία των τελευταίων χρόνων και, πιο πίσω, δεκαετιών, το επιβεβαιώνει με τραγικό τρόπο. Ο υπό κατασκευή σταθμός πυρηνικής ενέργειας στο Ακκουγιού δεν θα αποφύγει ένα ισχυρό πλήγμα του Εγκέλαδου στα πενήντα ή τα εβδομήντα χρόνια της αναμενόμενης λειτουργίας του. Ακόμα και οι διασώστες από έσπευσαν από δεκάδες χώρες, έχουν υποχρέωση να μεταφέρουν το δικό τους μήνυμα όταν επιστρέψουν στις πατρίδες τους…
ktsimillis@cytanet.com.cy
