Τι να τα κάνω τα τραγούδια σας, είναι πολύ ζαχαρωμένα, ταιριάζουν για σοκολατόπαιδα μα δεν ταιριάζουνε για μένα.
Διονύσης Σαββόπουλος
Ένα από τα προβλήματά μας σήμερα είναι ότι μάλλον δεν ζούμε όλοι στον ίδιο κόσμο. Κάποιοι από μας συμπεριφέρονται σαν να βρίσκονται σε κάποιον άλλο, παράλληλο με τον δικό μας, όπου τα πράγματα είναι διαφορετικά και τα φυσικά φαινόμενα μπερδεύονται με εκείνα που προκαλούνται από τον άνθρωπο. Κάπου, όπου «νυχτώνει κι ο ήλιος παγώνει…»
Άκουσα, για παράδειγμα, τον Νίκο Δένδια να λέει, μετά τις αγκαλιές με τον Τσαβούσογλου, ότι έχει συνείδηση των δυσκολιών στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά «αρκεί να σκεφτεί κανείς πού βρισκόμασταν πριν από λίγες εβδομάδες»… Δηλαδή, μετά από δύο «φυσικά φαινόμενα», τον σεισμό στην Τουρκία και τη σύγκρουση των τρένων στην Ελλάδα, οι δυο χώρες ήρθαν πιο κοντά εξαιτίας της συμπαράστασης της μιας στον πόνο της άλλης. «Μαζί στον πόνο, μαζί ενωμένοι για το μέλλον» ήταν και το θέμα της δικοινοτικής συναυλίας την περασμένη Δευτέρα στην πλατεία Ελευθερίας, για συμπαράσταση στα θύματα του σεισμού και των Τεμπών. Τραγούδησαν μάλιστα όλοι μαζί, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι, και το γνωστό τραγούδι του Μάριου Τόκα «Η δική μου η πατρίδα έχει μοιραστεί στα δυο», που αναφέρεται σε ένα άλλο φυσικό φαινόμενο, αυτή τη φορά στην Κύπρο.
Πώς είπατε; Δεν οφείλεται σε φυσικό φαινόμενο η «μοιρασιά» της Κύπρου; Γιατί δηλαδή, ήταν φυσικό φαινόμενο η σύγκρουση των τρένων; Ο σεισμός στην Τουρκία ήταν μεν, αλλά τα σπίτια έπεσαν και σκοτώθηκαν χιλιάδες άνθρωποι επειδή κάποιοι απατεώνες τα έκαναν χάρτινα με την άδεια του Ερντογάν (στην κυβέρνησή του συμπαραστέκεται ο Δένδιας), ο οποίος είχε χαλαρώσει τους κανονισμούς δόμησης. Και τα παιδιά στην Ελλάδα έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας του φυσικού φαινομένου «εγκληματικές κυβερνήσεις και διαφθορά». Ενώ η «μοιρασιά» της Κύπρου οφείλεται στο φαινόμενο «εισβολή και κατοχή», από το οποίο οι μισοί συμμετέχοντες στη συναυλία έχουν μια μερίδα Κύπρο που την απέκτησαν διά της βίας χάρη στο εν λόγω φαινόμενο.
Είναι γεγονός ότι η μουσική ενώνει τον πόνο, λειτουργεί καταπραϋντικά. «Εμείς τραγουδάμε για να σμίξουμε τον κόσμο» γράφει ο Ρίτσος, αλλά ο κόσμος που σμίγει, που βρίσκεται μαζί τραγουδώντας, έχει και μια δουλειά να κάνει για να γίνει πράξη αυτό που τραγουδά: Να δράσει, να πάρει θέση απέναντι στην αδικία. Οι κυβερνήσεις στην Ελλάδα και στην Τουρκία είναι εγκληματικές, η εισβολή και η κατοχή είναι έγκλημα διαρκείας επίσης. Δεν αρκεί να «ελπίζουμε για καλύτερες μέρες» στην Κύπρο, δεν θα έρθουν σαν ένα άλλο φυσικό φαινόμενο, κατά τύχη, άμα ελπίσουμε αρκετά. Θα χρειαστεί να φύγει η Τουρκία από τη μέση μαζί με τον στρατό της και να ξεκουμπιστεί, όπως ζητά π.χ. ο Σενέρ Λεβέντ. Ποιος από αυτούς που πήραν μέρος λέει ευθέως κάτι τέτοιο; Δεν ξέρουμε καν αν έχουν όλοι την ίδια άποψη στο τι πρέπει να γίνει, την κρύβουν σαν τα σκουπίδια κάτω απ’ το χαλί για να μην ενοχλήσουν ο ένας τον άλλο.
Θα εξαφανιστούν από μόνοι τους οι διεφθαρμένοι; Θα πάψει η Τουρκία να ζητά το μισό Αιγαίο; Θα φύγει από την Κύπρο; Όταν λέμε «να ζήσουμε μαζί, ενωμένοι», μιλάμε όλοι για το ίδιο πράγμα; Πώς εννοούμε το «ενωμένοι»; Δίπλα-δίπλα, σε δυο κράτη, κρατίδια ή ζώνες, μαζί και χώρια; Μήπως πρέπει πρώτα να συμφωνήσουμε σε αυτά τα δυο-τρία βασικά πράγματα και μετά να τραγουδήσουμε με την ψυχή μας; Καλά είναι τα τραγούδια, ακόμα καλύτερη η συμπαράσταση, όμως κάθε τραγωδία απαιτεί δικαίωση για να έρθει η κάθαρση. Και η κάθαρση έρχεται καταρχήν με την τιμωρία των ενόχων. Η ενοχή μόνο στο προπατορικό αμάρτημα θεωρείται συλλογική, ένοχοι είναι πάντα συγκεκριμένοι άνθρωποι. Αυτοί πρέπει να βρεθούν ενώπιον της Δικαιοσύνης – στην Τουρκία, στην Ελλάδα, στην Κύπρο. Ειδικά στον τόπο μας, τα πολλά χρόνια που πέρασαν δυσκολεύουν το έργο αυτό. Στο Παλαίκυθρο, στο Σανταλάρι, στη Μαράθα έγιναν σφαγές από συγκεκριμένους εγκληματίες, Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους που έχουν ονόματα, δεν είναι φυσικά φαινόμενα.
chrarv@phileleftheros.com
Ελεύθερα, 26.03.2023
