Πιστεύω είναι πλατιά διαδεδομένη η εντύπωση στην κοινή γνώμη ότι ο Χρηματοοικοκονομικός Επίτροπος Παύλος Ιωάννου είναι από τους πιο αξιόπιστους και σοβαρούς παράγοντες της δημόσιας σφαίρας, στον τομέα τουλάχιστο της προσπάθειας διαχείρισης από την Πολιτεία της χρόνιας ανοικτής πληγής των κόκκινων δανείων και των εκποιήσεων.
Η προσεκτική ανάγνωση δημόσιων παρεμβάσεων του, αλλά και αποφάσεων του, είναι αρκετή για να αντιληφθεί κανείς ότι οι διαβεβαιώσεις που δίνονται για υπαρκτή προστασία της πρώτης κατοικίας δεν έχουν γενική εφαρμογή.
Την Πέμπτη ο Επίτροπος δημοσιοποίησε άλλες δύο υπηρεσιακές παρεμβάσεις του, που απέτρεψαν ή καθυστέρησαν εκποιήσεις κατοικιών. Και όποιος τις διαβάσει θλίβεται για τα επί μέρους περιστατικά των υποθέσεων. Προηγήθηκαν αρκετές τέτοιες παρεμβάσεις.
Όποτε ανοίγει στη Βουλή θέμα ολιγόμηνης αναστολής εκποιήσεων μιας κατηγορίας κατοικιών και κάποιων άλλων υποστατικών, το ευρύτερο τραπεζικό σύστημα «απαντά» με δεσμεύσεις ότι δεν γίνονται εκποιήσεις κατοικιών των πραγματικά ευάλωτων δανειοληπτών.
Είναι όμως το «πραγματικά»… πραγματικά αρκετό;
Πραγματικά ευάλωτοι δανειολήπτες θεωρούνται σε γενικές γραμμές όσοι λαμβάνουν επιδόματα από το κράτος ή έχουν σοβαρά προβλήματα, κυρίως υγείας, που επηρεάζουν άμεσα και πολύ σοβαρά την οικονομική τους κατάσταση. Είναι σε ένα μεγάλο μέρος τους άνθρωποι ή νοικοκυριά που δεν μπορούν καν να ζήσουν αξιοπρεπώς. Και θέλουμε να πιστεύουμε πως όντως δεν επηρεάζονται από διώξεις ή εκποιήσεις. Αλίμονο δηλαδή.
Όμως το πρόβλημα δεν αφορά μόνο όσους «δεν έχουν ούτε τα βασικά». Γι’ αυτό και έχουν περιοριστεί σοβαρά οι ελπίδες πολλών ότι το σχέδιο Ενοίκιο αντί Δόσης θα δώσει όσες λύσεις απαιτούνται. Διότι το πρόβλημα αφορά και πολλούς άλλους που δεν έχουν, για συγκεκριμένους λόγους -που μπορεί και πρέπει να επιβεβαιώνονται και να επαναξιολογούνται- την οικονομική ευχέρεια να ανταπεξέλθουν πλήρως στις δόσεις τους. Μπορούν να πληρώνουν, πληρώνουν, αλλά όχι όσα τους ζητούνται από τις συμβάσεις ή τις αναδιαρθρώσεις. Και δεν βλέπουν προοπτική απεγκλωβισμού.
Τη Δευτέρα ο υπουργός Οικονομικών θα παραστεί στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή. Ελπίζουμε να έχει κάτι χειροπιαστό να πει για τη διαχείριση κόκκινων δανείων και εκποιήσεων, όπως έχει υποσχεθεί η νέα Κυβέρνηση. Η θέση του ότι μπορεί μια χαρά να γίνει διαχωρισμός των στρατηγικών κακοπληρωτών, ώστε να δεχθούν όση πίεση αρμόζει στις… στρατηγικές τους επιλογές αλλά και για να ανοίξει ο δρόμος να τύχουν μιας δίκαιης μεταχείρισης οι δανειολήπτες με πραγματικές οικονομικές δυσχέρειες, εισπράχθηκε θετικά από πολύ κόσμο. Θεωρούμε πως έστω αυτή η πτυχή, που κουραστήκαμε να την αξιοποιούν ως άλλοθι για να μην αλλάξει το νομικό πλαίσιο, μπορεί να ξεκαθαρίσει τάχιστα.
Διαφορετικά, η μη επαρκής και μη λειτουργική λύση της αναστολής των εκποιήσεων -που προκαλεί προβλήματα και στην αγορά και σε δανειολήπτες και σε εγγυητές, κ.α.- θα επανέρχεται ξανά και ξανά, τουλάχιστο με τη μορφή προτάσεων από κόμματα.
