• Το κύμα της ψηφιακής επανάστασης και το χρέος εκείνων που παίρνουν αποφάσεις για το αύριο
  • Πέραν του Κυπριακού και της Οικονομίας, η ατζέντα του 2023 περιλαμβάνει μια σειρά από σημαντικά ζητήματα που θα καθορίσουν το μέλλον της χώρας

H πιο μεγάλη πρόκληση που επιφυλάσσει κάθε νέα χρονιά είναι τα αναπάντεχα που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει. Το ζήσαμε πολλές φορές στο παρελθόν και μάλιστα τα τελευταία χρόνια μάθαμε με τον πολύ δύσκολο τρόπο ότι η μόνη σιγουριά που υπάρχει είναι ότι  τίποτα δεν είναι δεδομένο. Πολύ χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η πανδημία του κορωνοϊού και η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, γεγονότα τα οποία επηρέασαν (και εξακολουθούν να επηρεάζουν) τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον πλανήτη. Η υγειονομική κρίση και ο πόλεμος στην Ουκρανία αποδεικνύουν την ταχύτητα και την ευρύτητα του αντίκτυπου ενός γεγονότος, συνήθως αρνητικού, εξαιτίας του παγκοσμιοποιημένου περιβάλλοντος στο οποίο ζούμε και δραστηριοποιούμαστε.

Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω επιχειρήσαμε για μια ακόμη φορά να καταγράψουμε τις προκλήσεις που επιφυλάσσει η νέα χρονιά, με την προσδοκία ότι θα αποτυπώσουμε, στο βαθμό που είναι δυνατόν, τα ζητήματα που θα κληθούν να διαχειριστούν εκείνοι που παίρνουν τις αποφάσεις. Από την πολιτική ατζέντα του 2023 ξεχωρίζουν οι εκλογές του Φεβρουαρίου για την ανάδειξη Προέδρου της Δημοκρατίας. Ο νέος ένοικος του προεδρικού θα βρεθεί μπροστά από αρκετά ανοικτά μέτωπα σε όλα τα επίπεδα: Κυπριακό, οικονομία, ενέργεια και μεταρρυθμίσεις, έχουν περίοπτη θέση στην ατζέντα των προτεραιοτήτων, σε μια ιδιαίτερα δύσκολη χρονική συγκυρία.

Στο Κυπριακό η εικόνα είναι ζοφερή. Η τουρκική αξίωση για λύση δύο κρατών όχι μόνον δεν επιτρέπει ψευδαισθήσεις για δημιουργία προϋποθέσεων λύσης αλλά επιδεινώνει τα δεδομένα σε σημείο που υπονομεύει την προοπτική και εξανεμίζει κάθε ελπίδα συνεννόησης. Η αναβάθμιση της Τουρκίας στο διεθνές περιβάλλον και η ανοχή που απολαμβάνει από εκείνους στους οποίους προσβλέπουμε ότι θα την πιέσουν να κάνει ουσιαστικά βήματα, είναι η απόδειξη του κυνισμού που επικρατεί στο παγκόσμιο σύστημα εξουσίας.

Δύσκολη είναι και η εικόνα και στο μέτωπο της οικονομίας, η οποία προτού μπορέσει να συνέλθει από τις συνέπειες της υγειονομικής κρίσης, βρίσκεται αντιμέτωπη με τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία. Η καθημερινότητα των ανθρώπων μεταβάλλεται προς το χειρότερο και η πλειοψηφία των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων δοκιμάζονται για μια ακόμη φορά. Το κράτος οφείλει να είναι αρωγός αλλά δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι οι δυνατότητες δεν είναι ανεξάντλητες.

Πέραν όμως του Κυπριακού και της Οικονομίας, η ατζέντα του 2023 περιλαμβάνει μια σειρά από σημαντικά ζητήματα που θα καθορίσουν το μέλλον της χώρας, όπως είναι οι προσπάθειες για εκσυγχρονισμό του κράτους, η υλοποίηση των αποφάσεων για μεταρρυθμίσεις στη δημόσια υπηρεσία, τη δικαιοσύνη, την τοπική αυτοδιοίκηση και αλλού.  Η μεγαλύτερη όμως πρόκληση για το κράτος, για τις επιχειρήσεις, για τα νοικοκυριά και για τον κάθε ένα από εμάς σε προσωπικό επίπεδο, είναι να αντιληφθούμε τα δεδομένα που δημιουργεί η ψηφιακή εποχή και να ετοιμαστούμε για τις ραγδαίες αλλαγές που θα φέρει. Η αγορά εργασίας μεταβάλλεται με αστραπιαία ταχύτητα, βιομηχανίες που έδωσαν ψωμί σε χιλιάδες ανθρώπους εξαφανίζονται και στη θέση τους δημιουργούνται νέες, επαγγέλματα υποχωρούν υπό την πίεση των τεχνολογικών αλλαγών και αντικαθίστανται από καινούργια. Τα παραδείγματα είναι πολλά: Από τους αόρατους προγραμματιστές που παίρνουν ζηλευτούς μισθούς, μέχρι τους επίσης αόρατους ντελιβεράδες, που ζουν με μισθούς πείνας.  Όλο αυτό το υπό εξέλιξη περιβάλλον χρειάζεται σοβαρή μελέτη σήμερα ώστε να ρυθμιστούν και να κατοχυρωθούν, και κυρίως, να γίνει ένας σχεδιασμός για τις επαγγελματικές ανάγκες του αύριο. Όσοι δεν μπορέσουν να προσαρμοστούν με τα δεδομένα που προκαλεί η ψηφιακή εποχή, πολύ δύσκολα θα καταφέρουν να πορευτούν, γι᾽αυτό η υποχρέωση εκείνων που λαμβάνουν αποφάσεις για το μέλλον της χώρας είναι τεράστια.

Η νέα κυβέρνηση αλλά και η νομοθετική εξουσία δεν έχουν την πολυτέλεια να μείνουν προσκολλημένες στο χθες αλλά οφείλουν να ακολουθήσουν τις ακτίδες φωτός της νέας εποχής και να χαράξουν την πορεία για το αύριο. Εάν δεν το πράξουν εγκαίρως, τότε το κύμα των αλλαγών θα είναι σαρωτικό, σε όλα τα επίπεδα.

Εάν η πιο μεγάλη πρόκληση που επιφυλάσσει η ζωή είναι τα αναπάντεχα που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει, τότε δεν υπάρχει δικαιολογία για όσα βλέπουμε να έρχονται. Στο χέρι μας είναι να δούμε τις αλλαγές σαν ευκαιρία προόδου. Καλή χρονιά.