26 Σεπτεμβρίου 2000: Το επιβατικό – οχηματαγωγό πλοίο «Εξπρές Σάμινα» προσέκρουσε σε βραχονησίδα στα ανοικτά της Πάρου, με αποτέλεσμα να υποστεί μεγάλο ρήγμα και να βυθιστεί. Τραγικός απολογισμός 82 άνθρωποι νεκροί.
15 Νοεμβρίου 2017: Μετά από έντονες βροχοπτώσεις στη δυτική Αττική και κυρίως στη Μάνδρα, εκδηλώθηκαν πλημμύρες, οι οποίες στο πέρασμά τους παρέσυραν ολόκληρους οικισμούς. Έχασαν τη ζωή τους 24 άνθρωποι.
23 Ιουλίου 2018: Δύο μεγάλες πυρκαγιές ξέσπασαν στην Αττική, η πρώτη στην Κινέτα και η δεύτερη κοντά στο Νταού Πεντέλης. Στη δεύτερη περίπτωση η πυρκαγιά επεκτάθηκε και πέρασε μέσα από τους οικισμούς Νέος Βουτζάς και Μάτι. Νεκροί 103 άνθρωποι.
28 Φεβρουαρίου 2023: Επιβατική αμαξοστοιχία που πραγματοποιούσε το δρομολόγιο Αθήνα – Θεσσαλονίκη συγκρούστηκε μετωπικά με εμπορευματική αμαξοστοιχία στα Τέμπη. Τραγικός απολογισμός 57 νεκροί.
Σύνολο 266 άνθρωποι νεκροί, κάποιοι πολύ νέοι, οι οποίοι θα μπορούσαν να συνεχίσουν τη ζωή τους. Καθένας από αυτούς είχε γονείς που δεν θα συνέλθουν ποτέ, παιδιά που έμειναν ορφανά, συντρόφους που θα ζουν για πάντα με μια ανεπούλωτη πληγή. Η Ελλάδα είναι μια χώρα που σκοτώνει τα παιδιά της. Μια χώρα καταδικασμένη να μη μαθαίνει από τις τραγωδίες της, με αποτέλεσμα να τις βλέπει να επαναλαμβάνονται. Και το ερώτημα που γεννάται είναι… τις πταίει; Ο ανθρώπινος παράγοντας ή η συλλογική αδράνεια;
Το «Εξπρές Σάμινα» ήταν ένα σκάφος πεπαλαιωμένο, ηλικίας 34 ετών, με ελαττωματικά σωστικά μέσα που το καθιστούσαν επικίνδυνο για τους επιβαίνοντες. Επρόκειτο μάλιστα να αποσυρθεί, δεν πρόλαβε όμως, βυθίστηκε. Στη Μάνδρα, χρόνια μπαζωμάτων στην κοίτη ποταμού περίμεναν απλά μια σφοδρή κακοκαιρία για να πνιγούν τόσοι άνθρωποι. Στο Μάτι, η απρονοησία για τον σχεδιασμό δρόμων διαφυγής σε περίπτωση εκδήλωσης δασικής πυρκαγιάς και τα αργά αντανακλαστικά οδήγησαν στη γνωστή τραγωδία. Στα Τέμπη, δύο τρένα συγκρούστηκαν επειδή αυτοματοποιημένα μέτρα ασφάλειας και τεχνικές υποδομές που θα έπρεπε να θεωρούνται αυτονόητα δεν υπήρχαν ή δεν λειτούργησαν.
Κανείς δεν αγνοεί και κανείς δεν παραγνωρίζει τον ανθρώπινο παράγοντα. Όμως, κανένα δυστύχημα και καμία τραγωδία δεν μπορεί να οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στο ανθρώπινο λάθος. Και το ανθρώπινο λάθος δεν μπορεί να αποτελεί το τελευταίο καταφύγιο ενός φρικτά αποτυχημένου συστήματος, που κάθε φορά ψάχνει ένα εξιλαστήριο θύμα, έναν χρήσιμο ηλίθιο, να του φορτώσει την ευθύνη. Δεν γίνεται για παράδειγμα να στέλνουμε τρένα γρήγορης ταχύτητας να κινηθούν σε ένα απαρχαιωμένο σιδηροδρομικό δίκτυο, στο οποίο δεν υπάρχουν επαρκή συστήματα αυτόματης προστασίας και ύστερα να λέμε ότι φταίει ο σταθμάρχης για μια δουλειά που έπρεπε να γίνεται ηλεκτρονικά, αλλά εν έτει 2023 εκτελείται χειροκίνητα.
Τα πραγματικά «γιατί», αλλά και οι πραγματικές ευθύνες πρέπει να αναζητηθούν στη διαχρονικά στρεβλή οργάνωση του ελληνικού κρατικού μηχανισμού. Στη συναλλαγή με τα κάθε λογής συμφέροντα. Στην αναξιοκρατία σε ό,τι αφορά τη στελέχωση της διοίκησης. Στην κρατική ανεπάρκεια. Στις ελλείψεις σε υποδομές, στα μπαλωματικά έργα, στην ασυνεννοησία, στα κενά στον συντονισμό. Εκεί πρέπει να αναζητηθεί και η θεραπεία. Όχι με αποδιοπομπαίους τράγους, αλλά με σοβαρές διορθωτικές κινήσεις, με σχολαστική τήρηση των πρωτοκόλλων και των διαδικασιών, κυρίως με υπευθυνότητα. Και μέχρις ότου υπάρξουν πραγματικές προδιαγραφές ασφάλειας το μόνο συνετό θα ήταν να ακινητοποιηθούν όλα τα τρένα.
panayiota.charalambous@phileleftheros.com
