Δέκα χρόνια μετά το κούρεμα και την οικονομική κρίση, τα «κόκκινα» δάνεια και οι εκποιήσεις συνεχίζουν να απασχολούν την επικαιρότητα, την πολιτική, τη Βουλή, τους δανειολήπτες, την οικονομία και την κοινωνία.

Του λόγου το αληθές αποδεικνύει η πρόσφατη απόφαση της Βουλής να μην συνεχίσει το πάγωμα των εκποιήσεων, απόφαση που πέρασε οριακά, εν αναμονή της οριστικής ρύθμισης του ζητήματος, που σχετίζεται με τους ευάλωτους δανειολήπτες, που κινδυνεύουν να απωλέσουν την περιουσία και τη στέγη τους. Ήτοι, την κύρια κατοικία τους.

Ρύθμιση που πλέον έχει τον κωδικό «Ενοίκιο Έναντι Δόσης». Στο παρελθόν, το ίδιο εγχείρημα είχε κωδικό όνομα το Σχέδιο Εστία. Που το μόνο που φαίνεται να κατάφερε ήταν μάλλον μια τρύπα στο νερό, εξ ου και οι πολλές αποφάσεις της Βουλής για αναστολή των εκποιήσεων, αλλά και η ανάγκη για το Σχέδιο Ενοίκιο Έναντι Δόσης. Το τελευταίο, όπως όλα δείχνουν, αναμένεται να εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να τεθεί σε ισχύ λίαν συντόμως.

Ήδη, το ΥΠΟΙΚ, πριν την εναλλαγή της εξουσίας, αναφέρθηκε στο θέμα, το ίδιο έπραξε την περασμένη εβδομάδα και η ΚΕΔΙΠΕΣ, που θα είναι ο φορέας υλοποίησης του σχεδίου, το ίδιο και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, εκτιμώντας πως το σχέδιο θα θέσει τέρμα στο μπρα ντε φερ εντός Βουλής για αναστολή και πάγωμα των εκποιήσεων.

Φευ, όμως, όλα δείχνουν πως το Ενοίκιο Έναντι Δόσης δεν θα κλείσει οριστικά το ζήτημα. Καθώς, με όσα γνωστοποιήθηκαν, το σχέδιο δεν φαίνεται να επιλύει τα προβλήματα που αρκετοί δανειολήπτες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν και που μεγεθύνονται με την αύξηση των επιτοκίων. Ιδιαίτερα οι δανειολήπτες που πολλές φορές, κακώς, χαρακτηρίζονται ως στρατηγικοί κακοπληρωτές. Λες και είναι δύσκολο αυτοί να εντοπιστούν εάν συνδεθούν, εάν «μιλήσουν» μεταξύ τους δυο – τρεις υπηρεσίες και τμήματα του Δημοσίου ή και οι τράπεζες μεταξύ τους.

Η στόχευση του νέου Σχεδίου είναι, όμως, τέτοια, που όλα δείχνουν πως για μια ακόμα φορά δεν θα προσφερθεί ολιστική λύση στο πρόβλημα, ούτε και καθολική προστασία όσων δανειοληπτών έχουν πραγματικά ανάγκη.

Το πρώτο λάθος που εντοπίζεται είναι πως το σχέδιο θα απευθύνεται σε όσους έχουν απορριφθεί από το Σχέδιο Εστία, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι εκατοντάδες, ενδεχομένως χιλιάδες, δανειολήπτες δεν προέβησαν καν σε αίτηση για διάφορους λόγους και όχι γιατί ήταν στρατηγικοί κακοπληρωτές. Αρκετών δε, που ενδιαφέρθηκαν, η αίτησή τους δεν έφτασε ποτέ στα τραπεζικά ιδρύματα και στο Υπουργείο Εργασίας (!), που ανέλαβε ως αρμόδιος Φορέας για εφαρμογή του σχεδίου.

Το νέο σχέδιο για προστασία της κύριας κατοικίας, το Ενοίκιο Έναντι Δόσης, εκτός από μια δεύτερη ευκαιρία σε όσους κρίθηκαν μη βιώσιμοι από το Σχέδιο Εστία, απευθύνεται και σε ευάλωτους δανειολήπτες. Δηλαδή, σε όσους στηρίζονται με επιδόματα από το κράτος, λήπτες κοινωνικών παροχών, όπως είχε ανακοινώσει το ΥΠΟΙΚ, που παρόλα αυτά φαίνεται να κατάφεραν και να πήραν δάνεια από τις τράπεζες στο παρελθόν!

Μπορεί φυσικά όταν πήραν τα δάνεια να μην στηρίζονταν από το κράτος, όπως σήμερα. Μπορεί. Δεν αμφισβητείται ποσώς η προστασία για τη συγκεκριμένη κατηγορία δανειοληπτών με το νέο σχέδιο. Την ίδια ώρα, όμως, θα πρέπει με το Σχέδιο, εφόσον αυτό θέλει να βάλει τέρμα στις συνεχείς αντεγκλήσεις στη Βουλή και στο συνεχές πάγωμα των εκποιήσεων, όλοι όσοι πιθανόν να είναι σήμερα μη βιώσιμοι δανειολήπτες να προστατευτούν. Είτε αυτοί υπέβαλαν αίτηση στο σχέδιο Εστία, είτε στηρίζονται με επιδόματα ή όχι. Όλοι όσοι λόγω ηλικίας ή άλλων παραμέτρων χαρακτηρίζονται ήδη από τις τράπεζες και τις εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων ως μη βιώσιμοι δανειολήπτες. Μόνο έτσι θα αντιμετωπιστεί το πρόβλημα και θα αποφευχθούν νέες προσπάθειες στη Βουλή για πάγωμα των εκποιήσεων.

Μόνο, δηλαδή, εφόσον το νέο σχέδιο θα είναι ανοιχτό για όλους, με κριτήρια, φυσικά, που θα πείσουν και την ΕΕ για έγκριση του. Διαφορετικά, το πάγωμα των εκποιήσεων δεν αποκλείεται να μας βρει ως θέμα και στην επόμενη προεκλογική εκστρατεία.