Πέρασαν κιόλας 66 χρόνια, από τότε που o Γρηγόρης Αυξεντίου απέδειξε ότι ο ηρωισμός δεν είναι μόνο λόγια, δεν είναι θεατρική παράσταση μα ούτε και θεωρία, αλλά απόφαση που μετουσιώνεται σε πράξη και θυσία στον βωμό της ελευθερίας και των ιδανικών!
Τα έβαλε με ένα τσούρμο δυνάστες στρατιώτες της βρετανικής κατοχικής δύναμης, δεν παραδόθηκε και θυσίασε την ίδια του την ζωή στα 29 του μόλις χρόνια, με οδυνηρό τρόπο, το ολοκαύτωμα. Τον περικύκλωσαν από παντού, ξηρά και αέρα, χωρίς την παραμικρή πιθανότητα διαφυγής. Πολέμησε μόνος επί 10 ώρες τους εχθρούς, από ένα σημείο και μετά λαβωμένος από θραύσμα χειροβομβίδας και δεν πτοήθηκε. Το πήρε απόφαση από την αρχή, αν και διαρκώς κυνηγημένος από την προδοσία… να μην πέσει ζωντανός στα χέρια των Άγγλων.
Μια θυσία η οποία προκάλεσε ρίγη συγκίνησης και η ηρωική του πράξη παρουσιάστηκε ως σύμβολο του αγώνα για την απελευθέρωση της Κύπρου. Το όνομά του έγινε θρύλος και η ιστορία του ύμνος για τις επόμενες γενεές! Η αναγνώρισή του ήρθε ακόμη και από τους ίδιους τους κατακτητές.
«Από απειλή σε απειλή, φτάσαν στα παρακάλια»… έγραψε ανώνυμος Βρετανός ποιητής, πέντε μόλις μέρες από τη θυσία του ήρωα και δημοσιεύθηκε στην αγγλική επιθεώρηση «Τριμπιούν». «Δεκάδες σφαίρες επικουρικά ζητούσαν τον ζωντανό Αυξεντίου, φευ! Ο πεισματάρης χωρικός δεν καταλάβαινε από τους λεπτούς μας τρόπους»…
Ξημέρωνε η τρίτη μέρα του Μάρτη, μια μέρα που έμελλε να γραφτεί μία από τις λαμπρότερες σελίδες στην ιστορία της Κύπρου και του Ελληνισμού. Παρά το μακρύ πέρασμα του χρόνου, ο κάθε Έλληνας-Κύπριος τέτοια μέρα, σαν προχθές, γυρίζει το ρολόι του χρόνου πίσω, στο μακρινό 1957.
Την κι αν τη συγκεκριμένη μέρα εκεί στο κρησφύγετο του Μαχαιρά, οι Άγγλοι ήσαν σίγουροι για τη σύλληψή του. Βέβαιοι για την έκβαση του αποτελέσματος, είχαν προετοιμαστεί να κάνουν ρεντίκολο τον γιο του Πιερή και της Αντωνούς από τη Λύση, εξευτελίζοντας την ηρωική του μορφή και ταπεινώνοντας την εικόνα του, σέρνοντάς τον με χειροπέδες μέσα από τον φακό των ξένων ΜΜΕ σε ολόκληρο τον κόσμο. Προφανώς λογάριασαν λάθος και το χειρότερο, δεν περίμεναν σε καμία περίπτωση να τους γυρίσει σε μπούμερανγκ.
Η άρνηση του Αυξεντίου να παραδοθεί και να πολεμήσει μέχρι εσχάτων, έφερε ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα για τους κατακτητές. Γελοιοποιήθηκαν οι άθλιοι μπροστά στα μάτια ολόκληρου του πλανήτη και όχι μόνο. Πέραν του εξευτελισμού της άλλοτε ποτέ Βρετανικής Αυτοκρατορίας, το χωριατόπαιδο από τη Λύση την οδήγησε και στη διάπραξη της μεγαλύτερης προπαγανδιστικής γκάφας στη σύγχρονη ιστορία. Οι κατακτητές φρόντισαν να προσδώσουν στους «τρομοκράτες» όπως τους αποκαλούσαν, την πρέπουσα αναγνώριση, αγωνιστές της ελευθερίας και να αποκτήσουν τη συμπάθεια και τον θαυμασμό ολόκληρου του δυτικού κόσμου!
Ο Γρηγόρης μέχρι την μέρα εκείνη μας μάθαινε πώς πολεμούν οι Έλληνες, αποδεικνύοντας, αυτό που είπε και ο δικός τους, ο Πρωθυπουργός Ουίνστον Τσώρτσιλ 15 περίπου χρόνια ενωρίτερα και ο οποίος τύγχανε να είναι Πρωθυπουργός και κατά την πρώτη εβδομάδα έναρξης του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, πως «στο εξής δεν θα λέμε ότι οι Έλληνες πολεμούν σαν ήρωες, αλλά οι ήρωες σαν Έλληνες!» Ήρθε λοιπόν η στιγμή που έπρεπε να μας διδάξει και πώς πεθαίνουν, για να μάθει ο Σερ Ουίνστον Τσώρτσιλ, (βρισκόταν ακόμη εν ζωή) και όλος ο κόσμος, πώς οι ήρωες πεθαίνουν σαν Έλληνες! Και η διδαχή του έμελλε να γράψει χρυσές σελίδες ιστορίας.
