Στον «Φ» της 6ης του Ιούνη δημοσιεύθηκε το άρθρο του Ανδρέα Παράσχου «Το μετέωρο βήμα της ελληνοκυπριακής Αριστεράς». Ο κάθε πολίτης έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα την άποψη του. Άλλωστε το ΑΚΕΛ στήριξε έντονα αυτό το δικαίωμα του Ανδρέα Παράσχου όταν βρέθηκε στο στόχαστρο του Προεδρικού και του Συναγερμού για όσα είχε δημοσιεύσει στην «Κ».

Η δική μου παρέμβαση αποσκοπεί στην αποκατάσταση της αλήθειας. Ο Ανδρέας Παράσχος στο άρθρο του μ’ αφορμή το εκλογικό αποτέλεσμα κάνει μια περιδιάβαση στην ιστορία του ΑΚΕΛ για να στηρίξει τις σημερινές του απόψεις. Γράφει: «Ο Χριστόφιας ήταν ο μοναδικός των πολιτικών της εποχής εκείνης που δεν επισκέφθηκε τον Σέρβα παρά τις παραινέσεις συντρόφων του…». Μεγάλο ΨΕΜΑ. Γιατί ο Χριστόφιας επισκέφθηκε τον Πλουτή Σέρβα και αυτό μπορώ να το μαρτυρήσω με πάθος και δίχως φόβο, γιατί ήμουν παρών σ’ εκείνη τη συνάντηση.

Ο Δημήτρης Χριστόφιας επισκέφθηκε τον Πλουτή Σέρβα στο σπίτι του στην Αγλαντζιά λίγο καιρό μετά που είχε εκλεγεί Γ.Γ. της Κ.Ε. του ΑΚΕΛ. Η επίσκεψη έγινε με την σύμφωνη γνώμη της Γραμματείας της Κ.Ε. Σ’ εκείνη τη συνάντηση ο Χριστόφιας τόνισε ότι η νέα ηγεσία του ΑΚΕΛ σέβεται και τιμά τον Πλουτή Σέρβα, που είναι σημαντικό κομμάτι της ιστορίας του Κόμματος. Συνέχισε λέγοντας ότι παρά τις αντιπαλότητες του παρελθόντος και τις διαφορετικές εκτιμήσεις για όσα συνέβηκαν, το ΑΚΕΛ επιθυμεί να έχει μια φιλική σχέση με τον Πλουτή Σέρβα. Ο Πλουτής Σέρβας για να ανταποκριθεί θετικά στη χειρονομία του ΑΚΕΛ, έθεσε ένα όρο. Ένα όρο που δεν είχε σχέση ούτε με τον ίδιο, ούτε με την αποκατάσταση του, ούτε με την ιστορία του ΑΚΕΛ. Έθεσε όρο το ΑΚΕΛ να συνεργαστεί με τον Συναγερμό στα πλαίσια μιας «μεγάλης συμμαχίας». Και έτσι εκείνη η πρωτοβουλία του Δημήτρη Χριστόφια δεν είχε συνέχεια.

Κάνοντας αναφορά στην ίδρυση του ΑΚΕΛ το 1941 και επαινώντας τον Σέρβα για την τόλμη του να ανοίξει το ΑΚΕΛ στην κοινωνία, ο Ανδρέας Παράσχος καταλήγει ότι «για τούτο και τα μέλη της ηγεσίας του νέου κόμματος δεν ήταν κομμουνιστές». Λάθος. Καλά, και ο Σέρβας που ήταν ταυτόχρονα Γ.Γ. του ΑΚΕΛ και του παράνομου Κομμουνιστικού Κόμματος Κύπρου δεν ήταν κομμουνιστής; Στην ηγεσία του ΑΚΕΛ στο πολύ αρχικό στάδιο υπήρχαν και κομμουνιστές και μη κομμουνιστές.

Γράφει ο Ανδρέας Παράσχος: «Αποκατάσταση των Σέρβα, Σκελέα, Βατυλιώτη, Χριστοδουλίδη (Αλέξη), Κόκωνα, Φιφή Ιωάννου, της ιστορίας του κόμματος, δεν τόλμησε κανείς ούτε ο Άντρος Κυπριανού, στο γραφείο του οποίου κρέμεται μόνο η φωτογραφία του Εζεκία Παπαϊωάννου.»

Τώρα στο στόχαστρο μετά τον Χριστόφια μπαίνει και ο Κυπριανού. Στις 23 του περασμένου Απρίλη πραγματοποιήθηκε στην Σκαρίνου εκδήλωση για τα 80 χρόνια από την ίδρυση του ΑΚΕΛ. Ως είδηση η εκδήλωση έπαιξε σε όλα τα κανάλια και την επομένη αναμεταδόθηκε ολόκληρη από το ΡΙΚ. Η ομιλία του Άντρου Κυπριανού στην εκδήλωση δόθηκε στον τύπο. Ο Αντρέας Παράσχος ούτε είδε, ούτε άκουσε, ως όφειλε σαν καλός δημοσιογράφος.  Στην ομιλία εκείνη ο Άντρος Κυπριανού μίλησε με τα καλύτερα λόγια για τον Πλουτή Σέρβα που συνέλαβε την ιδέα ίδρυσης του ΑΚΕΛ, πρωταγωνίστησε στην πραγματοποίηση της και ηγήθηκε του Κόμματος τα πρώτα δύσκολα χρόνια. Αν ο Αντρέας Παράσχος έχει αμφιβολία, το Γραφείο Τύπου του ΑΚΕΛ είναι πρόθυμο να του στείλει την ομιλία του Άντρου Κυπριακού.

Τώρα όσον αφορά τους υπόλοιπους τους οποίους «δεν τόλμησε κανείς να αποκαταστήσει», απλά δεν υπάρχει τέτιο θέμα. Το ΑΚΕΛ τιμά τον Σκελέα ως ένα πραγματικό προλετάριο αγωνιστή που υπήρξε ο πρώτος Γ.Γ. του Κομμουνιστικού Κόμματος Κύπρου. Το ΑΚΕΛ τιμά τον Χαράλαμπο Βατυλιώτη (Βάτη) ως τον άνθρωπο, που οργάνωσε και καθοδήγησε το ιδρυτικό συνέδριο του ΚΚΚ το 1926 και που ήταν ο ουσιαστικός ηγέτης του Κόμματος στα Οκτωβριανά του 1931. Μάλιστα για τα Οκτωβριανά στις διαλέξεις για την ιστορία του ΑΚΕΛ τονίζουμε ότι ήταν λανθασμένη και δογματική η κριτική που άσκησε η Τρίτη Διεθνής στον Βάτη και ότι η πολιτική που ακολούθησε ο Βάτης ήταν η σωστή στις συνθήκες της Κύπρου.

Ο Χριστοδουλίδης (Αλέξης) ήταν από τους πρωτοπόρους κύπριους κομμουνιστές. Όντας στην Σ. Ένωση και όντας μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης εκτελέστηκε, δυστυχώς, κατά τις σταλινικές εκκαθαρίσεις. Το ίδιο το Κ.Κ. της Σοβιετικής Ένωσης αποκατάστησε τη μνήμη του εδώ και δεκαετίες. Το ΑΚΕΛ τιμά τον Χριστοδουλίδη ως ένα από τους τρεις (Στρίγκος, Χρυσοστομίδης, Χριστοδουλίδης) που έσπειραν τον σπόρο του κομμουνισμού στην Κύπρο.

Ο Φιφής Ιωάννου διετέλεσε Γ.Γ. του ΑΚΕΛ για μια σύντομη περίοδο η οποία όμως σημαδεύτηκε από τους επικούς απεργιακούς αγώνες των μεταλλωρύχων και τα μαζικά συλλαλητήρια για την αυτοδιάθεση. Αυτά έφεραν σίγουρα και τη δική του σφραγίδα. Τούτο έχει λεχθεί πολλές φορές και θα τονιστεί ακόμα περισσότερες εν όψει των 100χρόνων του ΚΚΚ-ΑΚΕΛ.

Ο Κόνωνας ήταν μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα με σκιές στη δράση του. Ας μας επιτραπεί να έχουμε κάποιες επιφυλάξεις μέχρις ότου η ιστορική έρευνα άρει αυτές τις επιφυλάξεις. Δεν νομίζω ότι είναι σωστό να εξισώνεται με τους υπόλοιπους, όπως δεν είναι σωστό να εξισώνεται με τους υπόλοιπους ο δικαστής Βασιλειάδης, που πρωταγωνίστησε  στην Σκαρίνου το 1941, αλλά στο τέλος της ζωής του διετέλεσε πρόεδρος του πολιτικού βραχίονα της ΕΟΚΑ Β΄ του ολετήρα Γρίβα, της λεγόμενης Επιτροπής Συντονισμού Ενωτικού Αγώνα.

Οι φωτογραφίες όλων των Γ.Γ. του ΑΚΕΛ βρίσκονταν αναρτημένες στο μουσείο του Κόμματος στην οικία Παπαϊωάννου. Όταν τελειώσει η ανακαίνιση του κτηρίου καλώ τον φίλο Αντρέα Παράσχο να πάμε μαζί να τις δει, αν και ως μελετητής της ιστορίας θα έπρεπε ήδη να το είχε πράξει.

Επειδή όλα αυτά έχουν γραφτεί στο υπό κριτική άρθρο όχι για σκοπούς ακαδημαϊκής συζήτησης αλλά για να υποστηρίξουν την άποψη του συγγραφέα ότι το ΑΚΕΛ πρέπει να αλλάξει χαρακτήρα, θα έλεγα ότι τα μέλη του Κόμματος είναι αυτοί που έχουν τον πρώτο λόγο για τον χαρακτήρα του ΑΚΕΛ. Και κατά την ταπεινή μου άποψη τα μέλη του ΑΚΕΛ δεν θέλουν ένα πλαδαρό κόμμα που θα το χρησιμοποιεί ο κάθε τυχοδιώκτης για να υλοποιεί τις πολιτικές του φιλοδοξίες.

Παρεμπιπτόντως, στο γραφείο του Γ.Γ. του ΑΚΕΛ είναι αναρτημένες από ανέκαθεν οι φωτογραφίες Βάτη και Σκελέα. Πώς ο Παράσχος είδε μόνο την φωτογραφία του Παπαϊωάννου;

Μέλος Κ.Ε.