Η υπόθεση του 14χρονου Στυλιανού δεν είναι απλώς ακόμη μία τραγική είδηση που συγκλόνισε την κοινή γνώμη. Είναι μια υπόθεση που ξεγύμνωσε, με τον πιο οδυνηρό τρόπο, τις αδυναμίες ενός κρατικού μηχανισμού που εδώ και χρόνια λειτουργεί χωρίς ουσιαστικό εκσυγχρονισμό, χωρίς επαρκή έλεγχο, χωρίς πραγματική λογοδοσία.

Η ποινή φυλάκισης με αναστολή στους δύο λειτουργούς των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας — δέκα και οκτώ μήνες αντίστοιχα — μπορεί να έκλεισε δικαστικά ένα μέρος της υπόθεσης, όμως δεν κλείνει το κοινωνικό και ηθικό ερώτημα: Πόσες ακόμη τραγωδίες χρειάζονται για να καταλάβουμε ότι ο δημόσιος τομέας χρειάζεται ριζική αλλαγή;

Ο δημόσιος τομέας δεν υπάρχει για να υπηρετεί τον εαυτό του. Υπάρχει για να υπηρετεί τον πολίτη. Και αυτό πρέπει κάποτε να εμπεδωθεί ουσιαστικά. Δεν γίνεται το 2026 να ζούμε ακόμη σε μια πραγματικότητα όπου υπηρεσίες δεν απαντούν τηλέφωνα, όπου βασικές διαδικασίες καθυστερούν μήνες ή και χρόνια, όπου υπάλληλοι συνεχίζουν να λειτουργούν με στοίβες χαρτιών πάνω στα γραφεία αντί για σύγχρονα ηλεκτρονικά συστήματα, και όπου η ευθύνη χάνεται μέσα στη γραφειοκρατία.

Δεν γίνεται ο πολίτης να πληρώνει φόρους κάθε μήνα, να στηρίζει με το υστέρημά του το κράτος και την κρατική μηχανή, αλλά την ίδια στιγμή να υπάρχουν παιδιά που πεινούν, κακοποιούνται, βιώνουν σχολικό εκφοβισμό, πέφτουν σε κατάθλιψη ή ακόμη και φτάνουν στην αυτοκτονία χωρίς να μπορούν να βρουν έγκαιρα βοήθεια από τις υπηρεσίες που υποτίθεται ότι είναι εκεί ακριβώς γι’ αυτόν τον σκοπό.

Και τότε γεννιέται εύλογα το ερώτημα: Γιατί πληρώνουμε φόρους, αν ούτε τα στοιχειώδη δεν μπορούμε να διασφαλίσουμε για τα πιο ευάλωτα παιδιά αυτής της κοινωνίας;

Η απάντηση δεν είναι απλή, αλλά σίγουρα δεν μπορεί να είναι η ανοχή. Δεν μπορεί η αμέλεια να αντιμετωπίζεται σαν μια «κακή στιγμή». Όταν από παραλείψεις, αδιαφορία ή ανεπάρκεια χάνονται ζωές ή καταστρέφονται παιδικές ψυχές, τότε χρειάζονται αξιολογήσεις, έλεγχοι, συνέπειες και — στις ακραίες περιπτώσεις — ποινές ή ακόμη και απολύσεις.

Γιατί η ευθύνη χωρίς συνέπειες δεν είναι ευθύνη. Είναι συγκάλυψη.

Και ναι, υπάρχουν και εξαιρετικοί δημόσιοι λειτουργοί. Άνθρωποι με ενσυναίσθηση, επαγγελματισμό και αυταπάρνηση, που συχνά αναγκάζονται να σηκώνουν και το βάρος των αργόσχολων ή αδιάφορων συναδέλφων τους. Είναι άδικο και για αυτούς να λειτουργεί ένα σύστημα που ισοπεδώνει τους πάντες προς τα κάτω και προστατεύει τη μετριότητα.

Αυτό που ενοχλεί περισσότερο πολλούς πολίτες δεν είναι μόνο η δυσλειτουργία. Είναι η αναισθησία που συχνά γεννά η μονιμότητα και η σιγουριά. Η αίσθηση ότι «τίποτα δεν αλλάζει» και «κανείς δεν τιμωρείται». Αυτή η νοοτροπία είναι ίσως πιο επικίνδυνη και από την ίδια τη γραφειοκρατία.

Η κοινωνία δεν ζητά θαύματα. Ζητά ένα κράτος ανθρώπινο, αποτελεσματικό και υπεύθυνο. Ένα κράτος που να μπορεί να προστατεύσει ένα παιδί πριν να είναι αργά.

Γιατί όταν ένα παιδί χάνεται ενώ υπήρχαν προειδοποιητικά σημάδια, τότε δεν μιλάμε απλώς για αμέλεια. Μιλάμε για συλλογική αποτυχία.