Επτά χρόνια μετά τον θάνατο του 15χρονου Στυλιανού, η κοινωνία ξανακοιτάζει κατάματα μία από τις πιο σκοτεινές και ντροπιαστικές υποθέσεις που γνώρισε ποτέ αυτός ο τόπος. Επειδή ένα Δικαστήριο, με τη χθεσινή του απόφαση, έβαλε ανεξίτηλη σφραγίδα σε κάτι που όλοι γνωρίζαμε, όλοι υποψιαζόμασταν, όλοι φοβόμασταν να παραδεχτούμε. Πως το κράτος ευθύνεται. Πως το κράτος απέτυχε να προστατεύσει ένα παιδί. Πως το κράτος κώφευε επί 13 ολόκληρα χρόνια στις κραυγές αυτού του παιδιού.

Η χθεσινή καταδίκη δύο λειτουργών των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας σε ποινές φυλάκισης 10 και 8 μηνών με τριετή αναστολή δεν είναι μια απλή δικαστική απόφαση. Είναι μια τρομερή γροθιά στο στομάχι ενός κράτους, που για χρόνια κώφευε στις φωνές απελπισίας ενός παιδιού.

Είναι η δικαστική επιβεβαίωση ότι, πέρα από τα πρωτόκολλα, τις δικαιολογίες, τις ελλείψεις προσωπικού, τις ατέρμονες υπηρεσιακές διαδικασίες, χάνεται μια ζωή από αμέλεια. Μάλιστα, ενός παιδιού, που δεν πρόλαβε καν να ζήσει.

Από την ηλικία των δύο μόλις ετών, κραύγαζε με τον τρόπο που μόνο ένα τραυματισμένο παιδί μπορεί να φωνάξει: «Σώστε με». Ας θυμηθούμε, όποιοι αντέχουν: «Αναφορικά με την οικογένειά του, ο Στ. ανέφερε συχνά πως ο πατέρας του κτυπούσε τη μητέρα του και γι’ αυτό δεν τον αγαπούσε, ότι όταν μεγαλώσει θα τον σκοτώσει, καθώς και ότι δεν τον ήθελε, ενώ οι δασκάλες του τον αγαπούσαν».

Λόγια ενός δίχρονου παιδιού. Δεν είναι μυθοπλασία. Ούτε υπερβολή. Καταγεγραμμένα. Επίσημα. Στα αρχεία εκείνων που είχαν αποστολή να προστατεύουν παιδιά όπως τον Στυλιανό. Πρόκειται για απόσπασμα από το πόρισμα της Επιτρόπου Διοικήσεως.

Πρόκειται για δήλωση του ίδιου του παιδιού. Μόλις στην τρυφερή ηλικία των δύο ετών. Όπως είναι καταγραμμένη από την εκπαιδευτική ψυχολόγο η οποία είχε κληθεί τότε, από την διεύθυνση παιδοκομικού σταθμού, αφού το παιδί έδειχνε σημάδια εκρήξεων θυμού και βίας.

Διαβάζοντας ολόκληρο το πόρισμα της Επιτρόπου, το σοκ είναι αναπόφευκτο. Από το 2006 ένα παιδάκι φώναζε σε όλους «σώστε με». Από το 2007 άρχισε η Αστυνομία να λαμβάνει κλήσεις και μηνύματα για τις συνθήκες βίας, που είναι από τους κύριους λόγους της τραγωδίας. Από το 2009 οι ΥΚΕ έθεσαν υπό την «προστασία» τους τον Στυλιανό και την οικογένεια.

Και όμως. Χρόνια περνούσαν. Καταγγελίες γίνονταν. Μηνύματα έφταναν. Προειδοποιητικά καμπανάκια χτυπούσαν τόσο δυνατά που θα μπορούσαν να ξυπνήσουν ολόκληρο κράτος. Εκείνο όμως κοιμόταν…

Η χθεσινή απόφαση είναι επίσης ηχηρό χαστούκι σε όσους, τότε, έσπευσαν να υψώσουν ασπίδα άμυνας πίσω από την υποστελέχωση των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας. Ναι, υπήρχε και υπάρχει. Ναι, οι κοινωνικοί λειτουργοί εργάζονται συχνά κάτω από ασφυκτικές συνθήκες. Είναι μια αλήθεια που ουδείς λογικός άνθρωπος μπορεί να αγνοήσει.

Όμως υπάρχει και μια άλλη αλήθεια. Σκληρή. Ωμή. Ενοχλητική. Καμία υποστελέχωση δεν δικαιολογεί τη συνειδητή αδιαφορία απέναντι σε ένα παιδί που βίωνε βία, εγκατάλειψη και ψυχικό τρόμο. Καμία έλλειψη προσωπικού δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί ένα παιδί που φώναζε επί χρόνια για βοήθεια αφέθηκε να βυθιστεί στη μοναξιά και στην απελπισία. Η χθεσινή καταδίκη δεν βρήκε άλλοθι στην υποστελέχωση. Τιμώρησε την αμέλεια.

Ας είμαστε ειλικρινείς. Καμία ποινή δεν μπορεί να κατευνάσει την οργή που ακόμη αισθανόμαστε μετά από επτά χρόνια. Ακόμη και αν οι ποινές φυλάκισης δεν ήσαν με αναστολή. Ακόμη και αν ήταν πολλαπλάσιες. Ακόμη και αν αύριο καταδικαστούν και οι υπόλοιποι 9 κατηγορούμενοι στην υπόθεση.

Ο Στυλιανός δεν θα επιστρέψει. Δεν θα ζήσει την εφηβεία του. Δεν θα ερωτευτεί. Δεν θα γελάσει με φίλους. Δεν θα κάνει όνειρα. Δεν θα γίνει ποτέ ενήλικας. Επειδή κάποιοι που είχαν καθήκον να τον προστατεύσουν δεν στάθηκαν στο ύψος της αποστολής τους.

Το χειρότερο; Επτά χρόνια μετά από μια τόσο ασύλληπτη τραγωδία, δεν υπάρχουν επαρκή σημάδια ότι αυτό το κράτος έκανε όσα έπρεπε ώστε να μην ξανασυμβεί ποτέ κάτι αντίστοιχο. Οι εξαγγελίες πολλές. Οι υποσχέσεις περισσότερες.

Η εμπιστοσύνη, όμως, δεν χτίζεται με ανακοινώσεις. Χτίζεται όταν οι πολίτες νιώσουν πως κανένα παιδί δεν θα μείνει ξανά αβοήθητο επειδή κάποιος υπάλληλος αδιαφόρησε, κάποια υπηρεσία αμέλησε, κάποιο σύστημα απέτυχε.

Η χθεσινή καταδίκη μάς καλεί όλους να σκύψουμε το κεφάλι. Από ντροπή. Όχι μόνο το κράτος. Όχι μόνο οι υπηρεσίες. Όχι μόνο όσοι βρίσκονται στο εδώλιο. Όλους μας.

Επειδή για δεκαετίες ανεχθήκαμε μια κουλτούρα ατιμωρησίας, ανεπάρκειας και μετριότητας (όχι από όλους αλλά από πολλούς). Συνηθίσαμε να ακούμε για παραλείψεις χωρίς συνέπειες. Για λάθη χωρίς λογοδοσία. Για τραγωδίες που πάντα έφταιγαν «οι συνθήκες», «το σύστημα», «η συγκυρία». Μέχρι που ένα παιδί δεν άντεξε άλλο…

Στυλιανέ, μια πολύ μεγάλη συγγνώμη. Που σε αφήσαμε μόνο απέναντι στην κόλαση. Που οι κραυγές σου χάθηκαν μέσα στη γραφειοκρατία, στην αδιαφορία και στην ανεπάρκεια. Που ταξίδεψες τόσο νωρίς στον κόσμο των αγγέλων, αφήνοντας πίσω μια κοινωνία που ακόμη ψάχνει τρόπο να ξεπλύνει τη ντροπή της.

Η πραγματική συγγνώμη, όμως, έχει αξία μόνο αν γίνει δέσμευση. Ότι ποτέ ξανά, κανένα παιδί θα αφεθεί αβοήθητο. Ότι θα αγωνιστούμε όλοι ώστε αυτό το κράτος να μπορεί εγκαίρως, να ακούει τις κραυγές για βοήθεια! Μια τέτοια δέσμευση, όμως, προϋποθέτει πολλά. Έχουμε άραγε τη δύναμη να τα διεκδικήσουμε;