Η δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ενώσεως και κατ’ επέκταση η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, είχε ως σκοπό την δημιουργία μιας συλλογικής οντότητας της οποίας οι επιμέρους εθνικές στρατηγικές αλλά και τα επιμέρους επίσης εθνικά συμφέροντα θα φιλτραριζόντουσαν με σκοπό την άσκηση κοινής εξωτερικής πολιτικής και ασφαλείας όπως αυτή διατυπώθηκε στην υπογραφή της συνθήκης του Μάαστριχτ.
Επίσης για τον δρόμο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης υπογράφτηκε και η Συνθήκη του Σένγκεν που επέτρεπε την ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών της Ενώσεως εντός των χωρών που συμμετείχαν στην εν λόγω Συνθήκη.
Το 2011 συντελέστηκε η αραβική άνοιξη η οποία προκάλεσε κύμα προσφύγων από την Ασία, την Μέση Ανατολή , τις χώρες του Μαγκρέμπ και την υποσαχάρεια Αφρική. Επίσης ο εμφύλιος πόλεμος στην Συρία προκάλεσε και αυτός έναν μεγάλο αριθμό προσφύγων και παράτυπων μεταναστών οι οποίοι προσπάθησαν να εισέλθουν στην Ευρώπη κυρίως μέσα από την Ελλάδα.
Η Ευρώπη μπροστά σε αυτήν την πρόκληση – απειλή προσπάθησε μέσω του Κώδικα Συνόρων του Σένγκεν που προέβλεπε συστηματικό έλεγχο των εξωτερικών συνόρων , τον Σύστημα Πληροφοριών του Σένγκεν, με το Ταμείο Εσωτερικής Ασφαλείας, αλλά και την δημιουργία της FRONTEX να ελέγξει την ροή των παράνομων εισόδων στο χώρο της.
Παρ’ όλα αυτά , η πολιτική της Ευρώπης απέναντι στις προκλήσεις που έφερε η εισροή προσφύγων και παράτυπων μεταναστών δεν παρουσιάζει αρραγές μέτωπο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί όχι μόνο η σκληρή στάση της Ουγγαρίας στο να δεχθεί παράτυπους μετανάστες αλλά ακόμα και η σύναψη της συνθήκης του Δουβλίνου ΙΙ , αναφέρεται στην περίπτωση που κάποιος μετανάστης ζητήσει άσυλο, μπορεί μόνο να το πραγματοποιήσει στην πρώτη ευρωπαϊκή χώρα εισδοχής του, γεγονός που μεταφράζεται ότι η Ελλάδα αναλαμβάνει ένα μεγάλο μέρος αντιμετώπισης των προσφυγικών ροών , αποτελώντας ταυτόχρονα και ασπίδα για τις ευρωπαϊκές χώρες του βορρά.
Η κατάσταση επιβαρύνεται επίσης και πό τις προσπάθειες της Τουρκίας να εργαλειοποιήσει το μεταναστευτικό υπέρ της με σκοπό την ικανοποίηση εθνικών συμφερόντων της.
Στα πλαίσια μιας κοινής αντιμετώπισης του μεταναστευτικού προβλήματος η αποτυχία της Ευρωπαϊκής Ένωσης θεωρείται δεδομένη. Και αυτό γιατί η αντιμετώπιση
της μεταναστευτικής κρίσης πραγματοποιείται από κάθε κράτος ξεχωριστά έχοντας υπόψιν την δική του θεώρηση για την εξασφάλιση των εθνικών του συμφερόντων και ασφάλειας ασκώντας ουσιαστικά μία ρεαλιστική πολιτική ερχόμενα σε αντίθεση με τις αξίες του φιλελευθερισμού στις οποίες ιδρύθηκε η Ε.Ε. για κοινή συνεργασία και κοινή άμυνα.
Το 2011 συντελέστηκε η αραβική άνοιξη η οποία προκάλεσε κύμα προσφύγων από την Ασία, την Μέση Ανατολή , τις χώρες του Μαγκρέμπ και την υποσαχάρεια Αφρική. Επίσης ο εμφύλιος πόλεμος στην Συρία προκάλεσε και αυτός έναν μεγάλο αριθμό προσφύγων και παράτυπων μεταναστών οι οποίοι προσπάθησαν να εισέλθουν στην Ευρώπη κυρίως μέσα από την Ελλάδα.
Η Ευρώπη μπροστά σε αυτήν την πρόκληση – απειλή προσπάθησε μέσω του Κώδικα Συνόρων του Σένγκεν που προέβλεπε συστηματικό έλεγχο των εξωτερικών συνόρων , τον Σύστημα Πληροφοριών του Σένγκεν, με το Ταμείο Εσωτερικής Ασφαλείας, αλλά και την δημιουργία της FRONTEX να ελέγξει την ροή των παράνομων εισόδων στο χώρο της.
Παρ’ όλα αυτά , η πολιτική της Ευρώπης απέναντι στις προκλήσεις που έφερε η εισροή προσφύγων και παράτυπων μεταναστών δεν παρουσιάζει αρραγές μέτωπο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί όχι μόνο η σκληρή στάση της Ουγγαρίας στο να δεχθεί παράτυπους μετανάστες αλλά ακόμα και η σύναψη της συνθήκης του Δουβλίνου ΙΙ , αναφέρεται στην περίπτωση που κάποιος μετανάστης ζητήσει άσυλο, μπορεί μόνο να το πραγματοποιήσει στην πρώτη ευρωπαϊκή χώρα εισδοχής του, γεγονός που μεταφράζεται ότι η Ελλάδα αναλαμβάνει ένα μεγάλο μέρος αντιμετώπισης των προσφυγικών ροών , αποτελώντας ταυτόχρονα και ασπίδα για τις ευρωπαϊκές χώρες του βορρά.
Η κατάσταση επιβαρύνεται επίσης και πό τις προσπάθειες της Τουρκίας να εργαλειοποιήσει το μεταναστευτικό υπέρ της με σκοπό την ικανοποίηση εθνικών συμφερόντων της.
Στα πλαίσια μιας κοινής αντιμετώπισης του μεταναστευτικού προβλήματος η αποτυχία της Ευρωπαϊκής Ένωσης θεωρείται δεδομένη. Και αυτό γιατί η αντιμετώπιση
της μεταναστευτικής κρίσης πραγματοποιείται από κάθε κράτος ξεχωριστά έχοντας υπόψιν την δική του θεώρηση για την εξασφάλιση των εθνικών του συμφερόντων και ασφάλειας ασκώντας ουσιαστικά μία ρεαλιστική πολιτική ερχόμενα σε αντίθεση με τις αξίες του φιλελευθερισμού στις οποίες ιδρύθηκε η Ε.Ε. για κοινή συνεργασία και κοινή άμυνα.
* Οικονομολόγος MSc Φοιτητής στις Διεθνείς Σχέσεις, τη Στρατηγική και την Ασφάλεια Γραμματέας Νεολαίας Δημοκρατικού Κόμματος Λεμεσού.
