Η γραφειοκρατία είναι μια μάστιγα για την κυπριακή κοινωνία, την οργανωμένη πολιτεία, την καθημερινή ζωή και την οικονομική ανάπτυξη. Όλοι αναγνωρίζουν ότι είναι τέρας, όπως την λερναία ύδρα της μυθολογίας. Σήμερα όμως παρά την κοινή διαπίστωση, ότι η γραφειοκρατία κρατεί την Κύπρο σε μια νωχελική και ακατανόητη στασιμότητα, δεν βρέθηκε ένας Ηρακλής να της κόψει τα πολλά κεφάλια. Και η γραφειοκρατία παραμένει ο κυριότερος λόγος της στασιμότητας στην ανάπτυξη και στον εκσυγχρονισμό της κοινωνίας. Αν έλειπε η γραφειοκρατία κι έπαιρνε τη θέση της η σύγχρονη τεχνολογία και τεχνογνωσία η οικονομία και η πρόοδος θα γνώριζαν τεράστια ανάπτυξη.

Δυστυχώς η γραφειοκρατία δεν έχει μόνο αόρατες και καταστροφικές κεφαλές, που μόλις τις κόψεις ξαναγεννιούνται. Είναι από μόνη της μια τροχοπέδη σε κάθε αναπτυξιακό σχεδιασμό ή προσπάθεια αλλαγής συντηρητικής νοοτροπίας και απηρχαιωμένων μεθόδων. Η καθυστέρηση σε κάθε έργο και προσπάθεια είναι το πρώτο και καταστροφικό αποτέλεσμα της αόρατης παρουσίας της.

Πληροφορούμαστε ότι πολλοί επενδυτές, που ελκύονται από διάφορους ευνοϊκούς παράγοντες που διαθέτει η Κύπρος, απογοητεύονται σύντομα. Γιατί σύντομα αντιλαμβάνονται, ότι οι προσπάθειές τους να προωθήσουν την επένδυσή τους, συναντά το αόρατο τείχος της γραφειοκρατίας. Και πολλοί από αυτούς απομακρύνονται, επειδή δεν έχουν τη διάθεση να γίνουν ο Ηρακλής και να κόψουν τα κεφάλια της. Μπορούν πιο εύκολα να ακυρώσουν τις επενδύσεις τους.

Η γραφειοκρατία είναι θωρακισμένη κυρίως από άτομα που φοβούνται την αλλαγή και τους διακρίνει ευθυνοφοβία. Τους εξυπηρετεί καλύτερα η καθεστηκυία τάξη, που τους επιτρέπει να μελετούν ένα θέμα, να ζητούν πιστοποιητικά και βεβαιώσεις και εφαρμογή χίλιων άχρηστων διαδικασιών και κανονισμών, που τους κάνει να αισθάνονται τη δύναμη της εξουσίας τους και τη σιγουριά της θέσης τους, χωρίς κανένα ρίσκο.

Εκεί που βασιλεύει η γραφειοκρατία εξαφανίζεται η καινοτομία. Και χωρίς καινοτομίες δεν επέρχεται πρόοδος και αλλαγή, ούτε και επιτυγχάνει η εφαρμογή μέτρων και διαδικασιών ανάπτυξης. Μεγάλος σύμμαχος της γραφειοκρατίας είναι οι υψηλόβαθμοι λειτουργοί, που φοβούνται την σύγχρονη τεχνολογία και προτιμούν τη σιγουριά της παραδοσιακής μεθόδου διοίκησης. Μετά είναι τα κεκτημένα δικαιώματα των λειτουργών, κυρίως της δημόσιας υπηρεσίας, που αδυνατούν να δεχτούν αλλαγές, που θεωρούν ότι θα επηρεάσουν δυσμενώς τους όρους εργασίας και τα κεκτημένα δικαιώματά τους.

 Όλα τα τμήματα της Δημόσιας Υπηρεσίας πάσχουν από υποστελέχωση. Μόνο η γραφειοκρατία δεν είναι υποστελεχωμένη. Για τούτο παντού βάλλει εμπόδια και καμιά καινοτομία ή έστω απλή διαδικασία δεν μπορεί να περάσει. Τα «κέντρα εξυπηρέτησης του πολίτη» είναι η καλύτερη υπηρεσία του Δημοσίου. Αλλά κι εδώ μπήκε πρώτη η γραφειοκρατία και τους φρενάρει. Θέλεις να ανανεώσεις άδεια οδηγού, ταυτότητα ή διαβατήριο; Έχουν όλα τα στοιχεία σου. Αλλά η γραφειοκρατία κανόνισε, ότι πρέπει να συμπληρώσεις μια έντυπη αίτηση, που την πρωτοσχεδίασε κάποιος υπάλληλος τη δεκαετία του ’60 ή και επί αποικιοκρατίας. Την παίρνει ο υπάλληλος, ελέγχει τα στοιχεία στο αρχείο, σου την τυπώνει και την υπογράφεις και η διαδικασία προχωρεί. Η γραφειοκρατία όμως δεν άφησε να σου λέει ο υπάλληλος τα στοιχεία που έχει στο αρχείο του, να κάνει τις διορθώσεις και να σου τυπώνει την αίτηση για να την υπογράψεις. Τόσο απλό κι εύκολο.

Αν ζητήσεις ευρωπαϊκή κάρτα ασφάλισης υγείας, τότε η γραφειοκρατία κτυπάει τα ρέστα της. Αναγκάζει τον υπάλληλο να σε στείλει στον προσωπικό σου γιατρό για να φέρεις πιστοποιητικό, ότι είσαι δικαιούχος στο ΓεΣΥ. Μπορούσαν πιο απλά να φροντίσουν να κτυπά ο υπάλληλος τον αρ. ταυτότητας και την ημερ. γεννήσεως και να φαίνεται αμέσως, ότι είσαι δικαιούχος. Όμως η γραφειοκρατία δεν μπορεί να δεχτεί ήττα, ούτε να γίνει τόσο απλή η διαδικασία. Πρέπει να σε ταλαιπωρήσει.

Θέλεις να βάλεις φωτοβολταϊκά;Το σπίτι σου είναι συνδεδεμένο με την ΑΗΚ, που σημαίνει ότι η ΑΗΚ έχει την άδεια οικοδομής και όλα τα πιστοποιητικά που χρειάζεται για να γίνεις συνδρομητής. Και όμως σου ζητά να τα παρουσιάσεις από την αρχή και επιπρόσθετα να συμπληρώσεις μια πολυσέλιδη αίτηση και να απαντήσεις χίλιες δυο ερωτήσεις. Μόνο ανάλυση αίματος και ακτινογραφία δεν σου ζητούν. Είσαι έτοιμος να πεις «ξέχνα το», αλλά θυμάσαι ότι ο εργολάβος είναι έτοιμος να αναλάβει εκείνος να δαμάσει το τέρας της γραφειοκρατίας. Απλώς εσύ θα πληρώνεις και θα υποστείς την καθυστέρηση. Κάποιος μου είπε ακόμη, ότι έχει εγκριθεί πριν ένα χρόνο η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών εικονικού συμψηφισμού (virtual net metering (δηλαδή η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε άλλο χώρο και όχι στη στέγη), αλλά πέρασε ένας χρόνος και ακόμα η γραφειοκρατία δεν επέτρεψε να γίνει η πρώτη εγκατάσταση. Ξέρει τι κάνει η λερναία ύδρα της γραφειοκρατίας.