Το μειονέκτημα με την ΑΤΑ είναι μόνο το ότι δεν αποδίδεται σε όλους τους εργαζόμενους, ενώ θα έπρεπε
Τον τελευταίο καιρό, με αφορμή την απόφαση της Κυβέρνησης να αυξήσει την καταβολή της Αυτόματης Τιμαριθμικής Αναπροσαρμογής (ΑΤΑ) από το 50% στο 66.7% του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, ο θεσμός υφίσταται φοβερή δαιμονοποίηση.
Σχετικοί και άσχετοι με την οικονομία αλλά και κάποιοι αρθρογράφοι, που νομίζουν ότι γνωρίζουν τα πάντα, κτυπούν αλύπητα τον θεσμό της ΑΤΑ και αφήνουν να νοηθεί πως κακώς η Κυβέρνηση προχώρησε στην αύξηση της, αφού με την αυξημένη καταβολή της απειλείται, λένε, η ευρωστία των δημόσιων οικονομικών.
Όσοι αρθρογραφούν θέλουν να διαμορφώνουν την κοινή γνώμη πρέπει να αντιληφθούν επιτέλους πως η ΑΤΑ δεν είναι μέσo άσκησης κοινωνικής πολιτικής αλλά ένας αμυντικός μηχανισμός που αναπροσαρμόζει (μάλιστα με αρκετή καθυστέρηση) τους μισθούς από τη διάβρωση που υφίστανται από την εκάστοτε αύξηση του πληθωρισμού.
Το μειονέκτημα με την ΑΤΑ είναι ότι δεν αποδίδεται σε όλους τους εργαζόμενους, ενώ θα έπρεπε.
Όσον αφορά την άποψη πως η ΑΤΑ διαβρώνει την ανταγωνιστικότητα της κυπριακής οικονομίας, αυτή είναι αναληθής. Αριθμητικά, τουλάχιστον, δεν υπάρχει μια τέτοια τεκμηρίωση.
Η ανταγωνιστικότητα διαβρώνεται διαρκώς (όχι από την ΑΤΑ και τους μισθούς) από το σπάταλο κράτος και τη γραφειοκρατία, από την καθυστέρηση στην απονομή της δικαιοσύνης, από τη χαμηλή παραγωγικότητα, από τη διαφθορά θεσμών και ανθρώπων, ενώ η ευρωστία της κυπριακής οικονομίας απειλείται: (α) από τη φοροδιαφυγή και την παράνομη κατακράτηση του ΦΠΑ, (β) από την καθυστέρηση στην είσπραξη ανείσπρακτων φόρων και ενταλμάτων και (γ) από τα λεφτά που χάνονται από το λαθρεμπόριο των καυσίμων και άλλων προϊόντων από την πράσινη γραμμή.
Σ’ αυτά πρέπει να επικεντρωθούν και να εστιάσουν την προσοχή τους όσοι αγωνιούν για την κυπριακή οικονομία και να αφήσουν ήσυχη την ΑΤΑ και τους μισθούς.
Ακόμη, πρέπει να λεχθεί προς τους πολέμιους του θεσμού πως η ΑΤΑ αυξήθηκε όχι γιατί το αποφάσισε η Κυβέρνηση ή γιατί το ήθελαν οι συντεχνίες, αλλά γιατί συναίνεσαν (προς τιμή τους) και οι εργοδοτικές οργανώσεις, οι οποίες την καταβάλλουν στον ιδιωτικό τομέα. Είναι γνωστό πως η ΑΤΑ καταβάλλεται εκεί που υπάρχουν συλλογικές συμβάσεις εργασίας, δηλαδή στο 43% των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα, αφού τόσο είναι προς το παρόν το ποσοστό συνδικαλιστικής κάλυψης, με βάση επίσημα στοιχεία, τα οποία αποδέχεται και υιοθετεί στις μελέτες του για την Κύπρο και ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).
Η δική μας πολύχρονη αρθρογραφία υποστηρίζει πως πρέπει να υπάρχουν συλλογικές συμβάσεις εργασίας για όλους τους εργαζόμενους και μέσω αυτών να καταβάλλεται σε όλους και η ΑΤΑ (ως αναπόσπαστο μέρος των συμβάσεων).
Ευτυχώς, βέβαια, που υπάρχει προς αυτή την κατεύθυνση Οδηγία – σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που καλεί τα κράτη – μέλη να λάβουν μέτρα για αύξηση του ποσοστού συνδικαλιστικής κάλυψης, τουλάχιστον στο 80% των εργαζομένων.
Υ.Γ.: Όσοι μέμφονται την ΑΤΑ δεν έγραψαν ούτε μισή γραμμή για την πρόσφατη αποκάλυψη της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, σύμφωνα με την οποία την εποχή της πανδημίας δόθηκαν από την Κυβέρνηση σε μη δικαιούχους ως κρατική βοήθεια €32 εκ., ενώ άλλα €13.8 εκ. δόθηκαν εκ λάθους σε ξένες εταιρείες.
Αυτό και αν είναι σκάνδαλο σε βάρος των δημοσίων ταμείων. Βέβαια, δεν αποκλείεται να φταίει και γι’ αυτό η ΑΤΑ. Ίδωμεν …
*Ο Χρίστο Καρύδης είναι Υπεύθυνος Οικονομικών Μελετών της ΣΕΚ
