Μόλις δύο εβδομάδες απομένουν μέχρι τις πλέον αμφίρροπες βουλευτικές εκλογές από τις ιδρύσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μέχρι στιγμής το προεκλογικό παιχνίδι παίχτηκε κατά πως βόλευε τους νεοφανείς σχηματισμούς που μπήκαν στην πολιτική αρένα χωρίς ατζέντα. Τα παραδοσιακά κόμματα αισθάνονται μια πρωτοφανή πίεση όχι μόνο απ’ έξω αλλά και εντός. Στην τελική ευθεία βγάζουν τα «βαρέα όπλα» επιδιώκοντας να κτυπήσουν εκεί που οι νέοι σχηματισμοί αδυνατούν, και αυτά είναι οι κομματικοί μηχανισμοί.
Όλα ανεξαιρέτως τα παραδοσιακά κόμματα έδειξαν ήδη τις προθέσεις τους και άρχισαν να καταγράφουν μια καλύτερη εικόνα σε σύγκριση με το τι ίσχυε προηγουμένως. Ωστόσο απέχουν πάρα πολύ από την ολική ανατροπή και δεν είναι σίγουρο εάν κάποιοι στο τέλος θα τα καταφέρουν. Από την άλλη, οι νεοφανείς σχηματισμοί θα δείξουν εάν έχουν απόθεμα δυνάμεων, εάν θα αντέξουν την πίεση και εάν τελικά μια ανατροπή του πολιτικού σκηνικού είναι δυνατή.
Ένα πολύ ρευστό τοπίο
Είναι κοινά αποδεκτό απ’ όλους ότι στο κυπριακό πολιτικό τοπίο υπάρχει μια πρωτοφανής πολιτική ρευστότητα.
Πολιτικοί κύκλοι εκτιμούν ότι πηγή αυτής της πρωτοφανούς ρευστότητας είναι ο θυμός που αισθάνονται οι πολίτες για πολλά κακώς έχοντα στον τόπο και ο οποίος για πρώτη φορά εξωτερικεύεται σ’ αυτό τον βαθμό. Ένας θυμός που πολλοί τον ανέμεναν πριν από 13 χρόνια, όταν κατέρρευσε η οικονομία. Και παρά τη δυσφορία που αισθάνονταν χρειάστηκε πάνω από μια δεκαετία μέχρι να αρχίσουν να κινούνται εκδικητικά προς τα παραδοσιακά κόμματα, στα οποία φόρτωναν ευθύνη για το οικονομικό ναυάγιο της χώρας, αλλά και τις επιπτώσεις της κατάρρευσης.
Οι πολιτικοί σχηματισμοί που ξεφύτρωσαν σε λιγότερο από ένα χρόνο και η κατ’ επέκταση πρωτοφανής συμμετοχή στο ψηφοδέλτιο των βουλευτικών εκλογών της 24ης Μαΐου, δημιούργησαν ένα ρευστό τοπίο.
Επικίνδυνες προβλέψεις
Αυτό το πρωτοφανές ρευστό πολιτικό τοπίο καθιστά την όποια πρόβλεψη αποτελέσματος επικίνδυνη. Αν και τις τελευταίες ημέρες άρχισε να σχηματίζεται μια πιο καθαρή εικόνα, τίποτε δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο, από τη στιγμή που όλα κινούνται εντός του στατιστικού λάθους, ενώ υφίστανται αστάθμητοι παράγοντες που μπορεί να αλλάξουν τα δεδομένα προς κάθε κατεύθυνση.
Η τροπή που πήραν τα πράγματα στις τελευταίες ευρωεκλογές δείχνει ότι όλα μπορούν να γίνουν και σ’ αυτές τις εκλογές. Και στην κάλπη θα φανεί εάν οι δημοσκοπήσεις θα βγουν σωστές ή εάν όσοι «ψήφιζαν» σε αυτές δεν θα πάνε τελικά να ψηφίσουν.
Οι δύο αστάθμητοι παράγοντες
Αυτή τη στιγμή, δύο εβδομάδες πριν τις εκλογές, είναι σαφές σε όλους ότι οι πρωτοεμφανιζόμενοι σε βουλευτικές, Οδυσσέας Μιχαηλίδης και Φειδίας Παναγιώτου, θα φέρουν την «ανατροπή» στο πολιτικό σκηνικό δημιουργώντας μια νέα κατάσταση πραγμάτων. Ωστόσο οι μετρήσεις που τρέχουν για λογαριασμό των παραδοσιακών και μεγάλων κομμάτων, δείχνουν ότι αμφότεροι άρχισαν να καταγράφουν μείωση του εκτοπίσματός τους.
Αυτό ωστόσο δεν σημαίνει ότι είτε το Άλμα είτε η Άμεση Δημοκρατία δεν θα βρεθούν στη Βουλή. Αυτό που θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό ποια πολιτική εικόνα θα υπάρχει το βράδυ της 24ης Μαΐου είναι το πόσο καλά ή κακά θα πάνε στην πραγματική κάλπη Οδυσσέας Μιχαηλίδης και Φειδίας Παναγιώτου.
Η δυναμική που κατέγραφαν το προηγούμενο διάστημα φαίνεται να ξεφουσκώνει, διατηρώντας ωστόσο ένα σημαντικό ποσοστό του εκλογικού σώματος, που εάν επιβεβαιωθεί σε δύο εβδομάδες θα φέρει μια νέα κατάσταση πραγμάτων εντός της Βουλής.
Από την άλλη το Βολτ, που επίσης λαμβάνει μέρος σ’ αυτής της μορφής εκλογές, δείχνει να βρίσκεται κοντά στην είσοδο της Βουλής. Όλες οι εκτιμήσεις που ακούγονται στα πολιτικά πηγαδάκια αλλά και αυτές που καταγράφονται σε μετρήσεις της κοινής γνώμης, δείχνουν ότι το Βολτ μπορεί να είναι ένα από τα νέα σχήματα που θα μπουν στη Βουλή.
Δεν είναι εποχή για θέσεις
Σ’ αυτές τις εκλογές, τα κόμματα δεν χρειάστηκε μέχρι στιγμής να κοπιάσουν ιδιαίτερα για να πείσουν τους ψηφοφόρους για τις θέσεις τους. Αναλώθηκαν και αναλώνονται στο να ζητήσουν την ψήφο τους.
Το ΕΛΑΜ είναι εξ εκείνων των κομμάτων που έδωσαν μεγαλύτερη έμφαση στην επαφή και τη συνθηματολογία παρά στο να αναλύσουν τις θέσεις τους εκτενώς. Τακτική η οποία φαίνεται μέχρι στιγμής να αποδίδει, με το κόμμα να είναι από καιρό σταθερά στην τρίτη θέση.
Η ισχύς του προέρχεται κατά κύριο λόγο από το ότι κατάφερε να εκφράσει συγκεκριμένες ομάδες πολιτών που αντιδρούν σε συγκεκριμένα ζητήματα, απέναντι στα οποία οι Κύπριοι ως κοινωνία δεν δείχνουν ανοχή.
Μάχη επιβίωσης για τρεις
Η ΕΔΕΚ δίνει σήμερα την πιο δύσκολη και καθοριστική μάχη στην ιστορία της. Ακολουθώντας την πορεία των πλείστων σοσιαλιστικών κομμάτων σε Ευρώπη και αλλού, έτσι και αυτή βρίσκεται μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας. Οι εσωτερικές έριδες και αντιπαραθέσεις αποδυνάμωσαν κατά πολύ το κίνημα το οποίο μετά τον θάνατο του Βάσου Λυσσαρίδη δεν μπόρεσε να ορθοποδήσει. Πλέον αυτό που την κρατά στον αναπνευστήρα και μπορεί να της δώσει ζωή για ακόμα πέντε χρόνια είναι ο κομματικός πατριωτισμός των ΕΔΕΚιτών, οι οποίοι στο τέλος μπορεί να πράξουν το καθήκον τους.
Δύσκολα τα πράγματα και για τους Οικολόγους οι οποίοι, επίσης, βρίσκονται στην ίδια μοίρα με όλα τα άλλα πράσινα κινήματα στην Ευρώπη. Εκεί που κάποτε έπαιζαν μόνοι τους – ψήφος διαμαρτυρίας, εναντίον του συστήματος, διαφορετική φωνή – ξεπετάχτηκαν πολλά νέα «φυτά και αγριόχορτα» αφαιρώντας αρκετή από τη δυναμική που είχαν.
Η Δημοκρατική Παράταξη μπορεί να είναι το νεότερο πολιτικό σχήμα από τα υφιστάμενα κόμματα στη Βουλή, αλλά δίνει κι αυτό μάχη επιβίωσης. Η απόφαση του Μάριου Καρογιάν να μην κατέλθει σ’ αυτές τις εκλογές έχει καταστήσει την προσπάθεια της ΔΗΠΑ ακόμα πιο δύσκολη. Έχει όμως ένα πολύ καλό χαρτί το οποίο μπορεί να αποβεί σωτήριο στο τέλος της ημέρας. Αν και σχετικά νέο και μικρό κόμμα, εντούτοις έχει καταφέρει να έχει μηχανισμούς που εργάζονται για τις εκλογές – κάτι που δεν έχουν τα νεοφανή σχήματα που στηρίζονται περισσότερο στον ενθουσιασμό παρά στην επαφή με τον κόσμο.
Έχουν βαριά όπλα για τη μάχη
Η μεγαλύτερη πίεση από το εκλογικό σώμα και η έκφραση θυμού στρέφονται προς τα τρία κόμματα που άλλοτε κυριαρχούσαν στο πολιτικό προσκήνιο. Δημοκρατικός Συναγερμός, ΑΚΕΛ και Δημοκρατικό Κόμμα καταγράφουν – και μέσω δημοσκοπήσεων – πολύ χαμηλά ποσοστά. Εισπράττουν σήμερα συσσωρευμένη την αγανάκτηση και το θυμό των πολιτών για όσα έχουν προηγηθεί.
Δέχονται σοβαρές πιέσεις δημιουργώντας τους μια δύσκολη κατάσταση για την επόμενη ημέρα σε βαθμό που βλέπουν την εξασφάλιση των ποσοστών ακόμα και των τελευταίων ευρωεκλογών ως μια σανίδα ψυχολογικής σωτηρίας.
Το ισχυρό όπλο και των τριών αυτών κομμάτων είναι οι ισχυροί μηχανισμοί που έχουν εδώ και χρόνια και οι οποίοι άρχισαν να λειτουργούν. Είναι αυτοί οι μηχανισμοί, και ο βαθμός που θα αποδώσουν, που θα καθορίσουν στο τέλος της ημέρας το εκλογικό αποτέλεσμα και ποιο θα είναι το αποτύπωμα των τριών παραδοσιακών κομμάτων.
Αν και όλοι παραδέχονται πως οι κομματικοί τους μηχανισμοί δεν είναι στα επίπεδα των προηγούμενων εποχών, αλλά ούτε και η κοινωνία παραμένει η ίδια, εντούτοις διατηρούν μια ισχύ η οποία στην προκειμένη περίπτωση φαίνεται ότι θα αποβεί σωτήρια.
Οι κομματικοί μηχανισμοί όλων των υφιστάμενων κομμάτων είναι κάτι που δεν έχουν οι νεοφανείς σχηματισμοί, οι οποίοι δεν μπήκαν καν στον κόπο να φτιάξουν γιατί δεν έχουν καμιά πρόθεση να λειτουργήσουν ως πραγματικές πολιτικές δυνάμεις ούτε την επόμενη ημέρα.
Οι τελευταίες δύο εβδομάδες είναι και οι πιο κρίσιμες γι’ αυτές τις εκλογές και είναι σ’ αυτό το διάστημα που θα διαφανεί εάν οι θυμωμένοι ψηφοφόροι θα ανησυχήσουν για το τι πάει να συμβεί στον τόπο και θα πάνε να ψηφίσουν τα κόμματά τους, και εάν οι «ψηφοφόροι» των δημοσκοπήσεων θα σηκωθούν στις 24 Μαΐου και θα πάνε στις κάλπες.
