Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη αποφάσισε να ασχοληθεί με μία από τις σημαντικότερες κοινωνικοοικονομικές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών, με στόχο την αναδιάρθρωση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Η μεταρρύθμιση, η οποία βρίσκεται ήδη στο στάδιο διαβούλευσης με κοινωνικούς εταίρους, αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή εντός του 2026 και να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Η Κυβέρνηση παρουσιάζει τη μεταρρύθμιση ως αναγκαία παρέμβαση για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, αλλά και για τη βελτίωση των συντάξεων, ιδιαίτερα για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.
Με βάση τις κυβερνητικές εξαγγελίες, οι βασικοί στόχοι της μεταρρύθμισης είναι:
• Αύξηση των χαμηλών συντάξεων: Η Κυβέρνηση επιδιώκει ουσιαστική ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος φτώχειας στην τρίτη ηλικία.
• Μείωση της ανισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών: Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα του σημερινού συστήματος είναι το συνταξιοδοτικό χάσμα μεταξύ φύλων. Η Κυβέρνηση εξετάζει πρόσθετες ασφαλιστικές μονάδες για μητέρες και γυναίκες με διακοπές στην εργασία λόγω οικογενειακών υποχρεώσεων.
• Ενίσχυση της βιωσιμότητας του συστήματος: Η δημογραφική γήρανση και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής δημιουργούν πιέσεις στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
• Εκσυγχρονισμός του συνταξιοδοτικού πλαισίου: Η μεταρρύθμιση αναμένεται να αγγίξει τόσο τον πρώτο πυλώνα (Κοινωνικές Ασφαλίσεις) όσο και πτυχές του δεύτερου πυλώνα, δηλαδή των Ταμείων Προνοίας και επαγγελματικών συνταξιοδοτικών σχεδίων.
Αν και το τελικό νομοσχέδιο δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, οι πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας αναφέρουν ότι εξετάζονται:
– αύξηση της βασικής σύνταξης,
– αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού ασφαλιστικών μονάδων,
– μείωση ή αναθεώρηση του «πέναλτι 12%» για πρόωρη αφυπηρέτηση,
– καλύτερη αναγνώριση περιόδων μητρότητας,
– ασφαλιστική κάλυψη από νεότερη ηλικία,
– διεύρυνση της συμμετοχής σε επαγγελματικά ταμεία.
Ταυτόχρονα, η Κυβέρνηση φαίνεται να απομακρύνεται από σενάρια μείωσης υφιστάμενων συντάξεων, μετά από αντιδράσεις κοινωνικών εταίρων και συντεχνιών.
Επίσης, ο υπουργός Εργασίας δήλωσε μετά τη συνεδρία του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος ότι η κυβέρνηση προτίθεται να αρχίσει την αποπληρωμή του κυβερνητικού χρέους προς το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, το οποίο ανέρχεται σε 12 δισ. ευρώ.
Για το σοβαρό αυτό θέμα, ο κ. υπουργός έθεσε τρία σοβαρά σημεία: πρώτο, με ποια φόρμουλα θα γίνει η αποπληρωμή του χρέους, δεύτερο, πως τα πλεονάσματα του ΤΚΑ θα μεταφέρονται σε λογαριασμό του και τρίτο, ποιος θα διαχειρίζεται πλέον αυτά τα χρήματα.
Όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι το θέμα αυτό δεν είναι καθόλου απλό και εύκολο και χρήζει περισσότερης επεξεργασίας και μελέτης.
Εκείνο που φαίνεται να μην περιλαμβάνεται στις σκέψεις της Κυβέρνησης είναι η ανισότητα στις συντάξεις που λαμβάνουν οι δημόσιοι υπάλληλοι σε σχέση με τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα.
Η μεταρρύθμιση αντιμετωπίζει ήδη σημαντικές αντιδράσεις. Συνδικαλιστικές οργανώσεις και εργοδοτικοί φορείς ζητούν σαφείς οικονομικές μελέτες και διαβεβαιώσεις ότι οι αλλαγές δεν θα επιβαρύνουν υπέρμετρα εργαζομένους και επιχειρήσεις.
Η επιτυχία της θα εξαρτηθεί από την ικανότητα της κυβέρνησης να επιτύχει κοινωνική συναίνεση και να διασφαλίσει ότι οι αλλαγές θα είναι οικονομικά εφαρμόσιμες σε βάθος χρόνου. Δηλαδή, να τετραγωνίσει τον κύκλο…
