Η συντριπτική πλειοψηφία όσων ψηφίζουμε στο Ευρωκοινοβούλιο είναι εκθέσεις και όχι νομοθεσίες. Μια έκθεση του Ευρωκοινοβουλίου ΔΕΝ είναι νομοθεσία, αλλά είναι η θέση του Ευρωκοινοβουλίου ως σύνολο. Μια έκθεση, ακόμη και αν έχει υπερψηφιστεί από όλους τους ευρωβουλευτές, ΔΕΝ δεσμεύει κανένα γιατί δεν είναι νομοθεσία. Η νομοθεσία δεσμεύει υποχρεωτικά, ενώ η έκθεση δυνατόν να περιέχει διαπιστώσεις, θέσεις και εισηγήσεις, αλλά δεν είναι δεσμευτική νομοθεσία. Εξελίξεις πρόσφατα προσφέρονται για να εξηγήσουμε διάφορα.
Πριν μερικές εβδομάδες, εγκρίναμε ως Ευρωκοινοβούλιο μια έκθεση για τη στεγαστική κρίση. Μόλις εγκρίθηκε η έκθεση προέκυψαν αναρτήσεις, δηλώσεις και Δελτία Τύπου, για «περίλαμπρες νίκες» από τη μια και από την άλλη για «ιστορικές ευκαιρίες που χάθηκαν», παραπλανώντας το κοινό ότι ήταν νομοθεσία. Υπήρξαν και χειρότερα… Το 2021-2022, με την συνδρομή της Πολιτικής μου Ομάδας, ενσωματώθηκε στη νομοθεσία (όχι έκθεση) για τον Μηχανισμό Ανάκαμψης, η δυνατότητα των κρατών να συμπεριλάβουν την στέγαση στο κρατικό τους Σχέδιο Ανάκαμψης. Η προσπάθεια μου να πείσω την Κύπρο να συμπεριλάβει την στέγαση στο Σχέδιο της, απορρίφθηκε κι έγινα στόχος επίθεσης από τον τότε Υπουργό Οικονομικών όταν το ανέδειξα!
Για να υπάρξει νομοθεσία στην ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποβάλει προσχέδιο νομοθεσίας στην αρμόδια Επιτροπή του Ευρωκοινοβουλίου, όπου οι Πολιτικές Ομάδες κατανέμουν ρόλους σε Ευρωβουλευτές. Ένας Ευρωβουλευτής ελάχιστες φορές είναι εισηγητής σε έκθεση -δηλαδή εκείνος που θα διαμορφώσει το κείμενο εκ μέρους όλου του Ευρωκοινοβουλίου- και σπανιότερο να είναι ο εισηγητής σε νομοθετική πρόταση, αφού μόνο η νομοθεσία δεσμεύει. Ευρωβουλευτής που δεν συμμετέχει σε Πολιτική Ομάδα, είναι ουσιαστικά εξουδετερωμένος, χωρίς δυνατότητα να αναλάβει σημαντικό ρόλο, παρόλες τις τυχόν εντυπωσιακές εικόνες και δηλώσεις προς το εσωτερικό κοινό και με …μουσική υπόκρουση.
Η νομοθετική πρόταση «Ορίζοντας Ευρώπη (Horizon Europe) 2028 – 2034», ετοιμάστηκε αρχικά από την Ευρ. Επιτροπή και συνιστά το μεγαλύτερο χρηματοδοτικό εργαλείο για έρευνα και καινοτομία στην ΕΕ με €175 δισ. (διπλάσιο από την προηγούμενη περίοδο), και χωρίς να τίθεται εκτός η Τουρκία, υποβλήθηκε στην Επιτροπή Βιομηχανίας στο Ευρωκοινοβούλιο. Για πρώτη φορά θα περιλαμβάνεται ο αμυντικός τομέας στους επιλέξιμους στόχους του Προγράμματος και ως ο εισηγητής στην Επιτροπή Άμυνας και Ασφάλειας, μετά από έντονο παρασκήνιο, διαμόρφωσα τη νομοθετική πρόταση, θέτοντας την Τουρκία εκτός. Στην ψηφοφορία στην Επιτροπή Άμυνας το αποτέλεσμα ήταν συντριπτικό υπέρ της νομοθετικής μου πρότασης (29 Ευρωβουλευτές υπέρ, 5 εναντίον και ένας αποχή). Η διαδικασία συνεχίζεται. Σε αυτό το στάδιο, προτεραιότητά μου ήταν να διασφαλίσω ότι για τα αμυντικά θέματα θα μπορούν να συμμετέχουν μόνο χώρες που δεν στρέφονται ενάντια στα συμφέροντα της ΕΕ και των κρατών-μελών της και που σέβονται τις σχέσεις καλής γειτονίας και το διεθνές δίκαιο, αποκλείοντας έτσι την Τουρκία. Σε μια Ευρωπαϊκή Αμυντική Ένωση, δεν μπορεί να συμμετέχουν χώρες που εχθρεύονται την ΕΕ και τα κράτη-μέλη της, ενώ διασφαλίστηκε ο υπόλοιπος χαρακτήρας του προγράμματος «Ορίζοντας Ευρώπης» για την οικονομία και κοινωνία (π.χ. ιατρική, ενέργεια, διακίνηση, εργασία, διάστημα, θάλασσες κ.ά.)
Το σημαντικό πολιτικό μήνυμα που έλαβε διαστάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι ότι δημιουργείται πλέον μια δυναμική: Η Τουρκία δεν μπορεί να έχει ρόλο στην Ευρωπαϊκή Άμυνα.
*Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ-S&D
