Η νέα προσπάθεια που γίνεται για την ανασύσταση του Συνεργατισμού δεν μπορεί παρά να χαροποιεί κάθε Κύπριο πολίτη. Ο Συνεργατισμός διαχρονικά ήταν ένας θεσμός με ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα, βασισμένος στην αλληλεγγύη και την αλληλοϋποστήριξη των μελών του. Αποτέλεσε για χρόνια το στήριγμα των αδύνατων στρωμάτων του πληθυσμού της Κύπρου, βασικός πυλώνας της οικονομίας του τόπου. Επιπρόσθετα η ανασύσταση του Συνεργατισμού θα συμβάλει στον ανταγωνισμό της χρηματοοικονομικής αγοράς προς όφελος των πολιτών.

Ο χρηματοπιστωτικός τομέας της Κύπρου μετά τα γεγονότα του 2013 άλλαξε άρδην. Τράπεζες έκλεισαν, άλλες συρρικνώθηκαν και άλλες εξαγοράστηκαν δημιουργώντας ένα νέο περιβάλλον το οποίο πόρρω απέχει από το χρηματοπιστωτικό πεδίο του παρελθόντος. Το χρηματοοικονομικό περιβάλλον έχει διαμορφωθεί εκ νέου σε σύγκριση με τα δεδομένα που υπήρχαν την περασμένη δεκαετία όταν έκλεισε ο Συνεργατισμός. Το κενό που άφησε πίσω του ήταν μεγάλο για την κυπριακή κοινωνία. Εκεί που έφθασαν τότε τα πράγματα μάλλον δεν υπήρχε άλλη επιλογή. Το μοντέλο του νέου Συνεργατισμού εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να θυμίζει το Συνεργατισμό του παρελθόντος. Εξάλλου τίποτα στη ζωή δεν παραμένει στατικό, πόσο μάλλον στην οικονομία που τα πράγματα αλλάζουν από τη μια στιγμή στην άλλη, ιδιαίτερα στην Κύπρο η οποία επηρεάζεται από εξωγενείς παράγοντες.

Με αφορμή τη νέα προσπάθεια ανασύστασης του Συνεργατισμού θα ήταν χρήσιμο να θυμηθούμε κάποιες από τις διαπιστώσεις της Ερευνητικής Επιτροπής υπό την προεδρία του πρώην Δικαστή Γεώργιου Αρέστη η οποία διερεύνησε τα αίτια και τους λόγους που οδήγησαν στην κατάρρευση του Συνεργατισμού. Το πόρισμα της Επιτροπής Αρέστη δημοσιοποιήθηκε το Μάρτιο του 2019. Η έρευνα της Επιτροπής κάλυψε την περίοδο τόσο πριν από το 2013 όσο και την περίοδο μετά το 2013, χρονιά – σταθμός για την Κύπρο, όταν έγινε το κούρεμα των καταθέσεων και η χώρα μπήκε σε μνημόνιο. Ενώπιον της Επιτροπής, τις συνεδρίες της οποίας είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με τη δημοσιογραφική μου ιδιότητα, ακούστηκαν πολλά και διάφορα τα οποία αποτύπωναν την προβληματική κατάσταση που διαχρονικά επικρατούσε. Από τις μαρτυρίες που ακούστηκαν έβγαινε αβίαστα το συμπέρασμα ότι το καράβι του Συνεργατισμού έπλεε σε λάθος θάλασσα και με τις πρακτικές που ακολουθούνταν ήταν θέμα χρόνου να προσκρούσει στα βράχια. Αποτέλεσμα των κακών χειρισμών που γίνονταν και των λανθασμένων αποφάσεων που λαμβάνονταν κλήθηκε στο τέλος να πληρώσει το κόστος ο ανυποψίαστος Κύπριος πολίτης.

Οι πρωτεργάτες ανασύστασης του νέου Συνεργατισμού επιβάλλεται να τα έχουν υπόψη τους και να αποφύγουν τέτοιου είδους λάθη τα οποία πλήγωσαν τον Κύπριο πολίτη. Ελπίζουμε ότι τα παθήματα του παρελθόντος έγιναν μαθήματα. Η φτωχή εταιρική διακυβέρνηση, το κακής ποιότητας δανειακό χαρτοφυλάκιο, η εφαρμογή κακών τραπεζικών πρακτικών όπως η μακρά περίοδος αποπληρωμής δανείων ή η έλλειψη αξιολόγησης της δυνατότητας αποπληρωμής δανείων, οι ανεπαρκείς εξασφαλίσεις και η εκλογή μελών των διοικήσεων με κομματικά κριτήρια αντί ικανοτήτων είναι μερικές από τις διαπιστώσεις της Ερευνητικής Επιτροπής οι οποίες θα πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη από τους πρωτεργάτες ανασύστασης του Συνεργατισμού.

Τα πράγματα φυσικά πλέον δεν είναι όπως παλιά αφού ο χρηματοπιστωτικός τομέας περνά πλέον από λεπτομερή εποπτικό έλεγχο από την Κεντρική Τράπεζα και κατ’ επέκταση από το κόσκινο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η κυβέρνηση τάχθηκε υπέρ της σύστασης της νέας Συνεργατικής Τράπεζας. Πέραν της στήριξης θα πρέπει να ληφθούν από όλους τους εμπλεκομένους τα απαραίτητα μέτρα ώστε να μην επαναληφθούν λάθη του παρελθόντος. Από ένα υγιή Συνεργατισμό ο οποίος θα δραστηριοποιηθεί σ’ ένα νέο ανταγωνιστικό περιβάλλον έχει να κερδίσει η οικονομία του τόπου και ο Κύπριος πολίτης ο οποίος μπορεί να ξαναβρεί ένα στέρεο αποκούμπι για τις οικονομικές του δραστηριότητες.

*Δημοσιογράφος, τέως διευθυντής Γραφείου Τύπου Προέδρου της Δημοκρατίας