Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Ανέγνωσα με μεγάλο ενδιαφέρον τη συνέντευξη σχετικά με την ιστορία του Κυπριακού Ζητήματος, την οποία παραχώρησε στη δημοσιογράφο του «Φιλελεύθερου», Ξένια Τούρκη, ο επίκουρος καθηγητής στην έδρα Κυπριακών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Χαράλαμπος Αλεξάνδρου και που δημοσιεύθηκε στην κυριακάτικη έκδοση της εφημερίδας στις 23 Αυγούστου 2026.
Θα ήθελα να επισημάνω και να σχολιάσω κάποιες τοποθετήσεις που διατυπώθηκαν από τον ευπαίδευτο καθηγητή σχετικά με τις «χαμένες ευκαιρίες» για την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα· συγκεκριμένα τη θέση ότι: «Η Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα είχε επέλθει de facto (το 1964) και ήταν θέμα χρόνου να επερχόταν και η de jure, όπως ο ίδιος ο Ραούφ Ντενκτάς είχε παραδεχτεί…
Εκείνη η περίοδος ήταν κατά την άποψη μου, το παράθυρο ευκαιρίας που είχε η ελληνική πλευρά για να επιτύχει μονομερώς την Ένωση». Η διαφωνία μου έγκειται στο ότι η «de facto ένωση» δεν τεκμηριώνεται ιστορικά ούτε και ενυπάρχει νομικό έρεισμα περί τέτοιας εξέλιξης. Η Κυπριακή Δημοκρατία, μετά την έναρξη της τουρκανταρσίας τον Δεκέμβριο 1963 και τις αποχωρήσεις των Τούρκων υπουργών μελών της κυβέρνησης Μακαρίου, των Τούρκων βουλευτών και Δικαστών, εξακολουθούσε να λειτουργεί με βάση το Δίκαιο της ανάγκης και, μάλιστα, με αναβαθμισμένο καθεστώς από την υποστήριξη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών· το οποίο με το ψήφισμα του 186 (1964) αναγνώρισε την κυβέρνηση Μακαρίου ως τη μόνη νόμιμη Αρχή σε ολόκληρη την Κύπρο. Η έλευση, υποτίθεται μυστική(!), της ελληνικής μεραρχίας στην Κύπρο σταδιακά από τον Απρίλιο 1964 μέχρι και τον Οκτώβριο του ιδίου έτους, είχε εντολή τη θωράκιση στρατιωτικά της νήσου έναντι μιας επικείμενης τουρκικής εισβολής και την αποτροπή τυχόν σχεδίων της Άγκυρας εναντίον της Κύπρου. Ρόλο που, δυστυχώς, δεν διεδραμάτισε η μεραρχία κατά τους ανήλεους βομβαρδισμούς από την τουρκική Πολεμική Αεροπορία της Τηλλυρίας, χρησιμοποιώντας και βόμβες ναπάλμ σε συνεχείς επιδρομές μεταξύ 7 έως 9 Αυγούστου 1964. Με αποτέλεσμα την πρόκληση τεράστιων καταστροφών, ενώ υπήρξαν θύματα στον άμαχο πληθυσμό και στους υπερασπιστές της πατρώας γης.
Όσον αφορά στην «έμπνευση» του τότε υπουργού Άμυνας της κυβέρνησης Γεωργίου Παπανδρέου, του Πέτρου Γαρουφαλιά, για μονομερή ανακήρυξη της Ένωσης Κύπρου – Ελλάδας, χωρίς την έγκριση της Τουρκίας, είναι ο ίδιος ο Έλληνας πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου ο οποίος εγκατέλειψε το «σχέδιο» Γαρουφαλιά, λόγω του υπαρκτού κινδύνου εμπλοκής της Ελλάδας σε σύγκρουση με την Τουρκία.
Εξάλλου, οι Αμερικανοί ξεκαθάρισαν προς την ελληνική πλευρά ότι δεν ήταν διατεθειμένοι να εγγυηθούν αποτροπή της Άγκυρας από του να εισβάλει στην Κύπρο. Σε απόρρητο έγγραφο, ημερ. 23/8/1964, που αποχαρακτηρίσθηκε, ο γνωστός Αμερικανός πολιτικός, Ντιν Άτσεσον, αναφέρει ότι κατέστησε σαφές προς την ελληνική πλευρά ότι για την πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών θα ήταν αδιανόητο αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις να εμπλακούν σε μάχη με τουρκικές δυνάμεις για να εμποδίσουν επέμβαση τους στην Κύπρο. Υπενθυμίζεται ότι ο Ντιν Άτσεσον πίεζε για αποδοχή παραχώρησης μεγάλης έκτασης στην Καρπασία για τη δημιουργία από την Τουρκία στρατιωτικής βάσης. Είκοσι τρία χωριά θα επηρεάζονταν από τη λειτουργία της βάσης. Η οποία και θα χρησιμοποιείτο ως προγεφύρωμα για τον έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου, όπως σχεδιάστηκε από τον Νιχάτ Ερίμ.
Εξάλλου, κατά τον πρέσβη Νίκο Κρανιδιώτη: «Πολιτική της Αμερικανικής κυβέρνησης ήταν τότε (1964) να διαλύσει την Κυπριακή Δημοκρατία και να επιτύχει τη διπλή ένωση. Με τον τρόπο αυτό θα ικανοποιούσε την Τουρκία και θα έδιδε στην ελληνική κυβέρνηση την απατηλή ικανοποίηση ότι επί των ημερών της διευρύνθηκαν τα εθνικά σύνορα» (Νίκος Κρανιδιώτης: «Ανοχύρωτη Πολιτεία», τόμος Α, σελ 228).
Η προσπάθεια των Αμερικανών επαναλήφθηκε δέκα χρόνια μετά σε συνεργασία με τη χούντα των συνταγματαρχών, την CIA και την τρομοκρατική οργάνωση ΕΟΚΑ Β´.
- Πρέσβης ε.τ.
