Ουκρανία-Ρωσία-Ευρώπη: Ποιος θα λυγίσει πρώτος;

Η ουκρανική πλευρά θέλει να προκαλέσει στους Ρώσους τίμημα ώστε να υποχρεωθεί η Ρωσία να σταματήσει τον πόλεμο, σε δυσμενείς σε σχέση με τους στόχους της διαπραγμάτευσης.

Είχε προηγηθεί η εκστρατεία Ζελένσκι 40 ημερών για να καταρρεύσει όπως πίστευε βιομήχανο πετρελαϊκά η Ρωσία.

Αυτό δεν συνέβη. Η ρωσική απάντηση ήταν πολύ σφοδρότερη.

Ταυτόχρονα βλέπουμε προεμφυλιακά φαινόμενα στη μέση του Κιέβου. Ουκρανούς να τουφεκίζουν Ουκρανούς και την εικόνα δυσοίωνη για την έκβαση του πολέμου.

Υπάρχει κάτι βαθύτερο από τον ίδιο τον πόλεμο στην Ουκρανία που αρχίζει να αλλάζει την Ευρώπη, η οποία προετοιμάζεται για έναν πόλεμο που επισήμως κανείς δεν λέει ότι θέλει να γίνει.

Η Πολωνία χτίζει το «East Shield», ένα πολυεπίπεδο σύστημα αμυντικών έργων κατά μήκος των συνόρων της με τη Λευκορωσία και το Καλίνινγκραντ. Στη Βαλτική αναπτύσσεται αντίστοιχα η Baltic Defence Line, ενώ η Γερμανία έχει ήδη αρχίσει να συμμετέχει στην ενίσχυση των πολωνικών οχυρώσεων.

Στην ίδια σελίδα-η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία μετασχηματίζεται. Οι αμυντικές δαπάνες των κρατών-μελών της ΕΕ εκτιμάται ότι έφτασαν τα €381 δισ. το 2025, αυξημένες κατά 62,8% σε σχέση με το 2020.

Η Πολωνία, για παράδειγμα, κατευθύνεται αποφασιστικά προς την εγχώρια παραγωγή όπλων, πυρομαχικών, drones και συστημάτων αεράμυνας, ενώ οι αμυντικές δαπάνες της για το 2026 προβλέπεται να ανέλθουν περίπου στο 4,7% του ΑΕΠ.

Ακόμη και η υπόθεση της Εσθονίας είναι αποκαλυπτική για τη νέα πραγματικότητα. Η παραίτηση του υπουργού Άμυνας Χάνο Πέβκουρ ήρθε μετά το σκάνδαλο γύρω από συμφωνία €70 εκατ. για πυρομαχικά προς την Ουκρανία, χρηματοδοτούμενη από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη, με εμπλεκόμενη εταιρεία που συνδεόταν με την ινδική Neco Defence Munitions που δεν είχε προηγούμενο ιστορικό παραγωγής πυρομαχικών πυροβολικού.

Η Ρωσία πιστεύει ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο από την Ουκρανία και ότι ο χρόνος μπορεί να λειτουργήσει υπέρ της. Η Ευρώπη δεν θέλει μια ρωσική νίκη που θα έδινε στη Μόσχα μεγαλύτερο στρατηγικό βάθος και θα άφηνε την ίδια αντιμέτωπη με μια ισχυρότερη και πιο επιθετική Ρωσία. Και οι ΗΠΑ… θέλουν να αποτρέψουν τη ρωσική επικράτηση χωρίς να βρεθούν σε απευθείας πόλεμο με μια πυρηνική δύναμη.

Αυτό ακριβώς είναι και το αδιέξοδο.

Ο πόλεμος έχει γίνει πόλεμος φθοράς.

Η Ουκρανία γνωρίζει ότι δεν μπορεί εύκολα να νικήσει τη Ρωσία στο πεδίο με τον κλασικό τρόπο.
Ο Ζελένσκι έχει ήδη προειδοποιήσει ότι οι ουκρανικές επιθέσεις καθιστούν τον ρωσικό εναέριο χώρο ολοένα και πιο επικίνδυνο. Αυτό σημαίνει ότι ο πόλεμος επεκτείνεται σε μια ζώνη όπου ένα λάθος αναγνώρισης, ένα πλήγμα σε λάθος στόχο ή ένα αεροσκάφος που θα βρεθεί μέσα σε μια περιοχή κορεσμένη από drones μπορεί να δημιουργήσει γεγονός πολύ μεγαλύτερο από αυτό που σχεδίαζε οποιαδήποτε πλευρά.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, το ευρωπαϊκό μέτωπο της σύγκρουσης γίνεται ολοένα πιο φορτισμένο. Η Γερμανία ανοιχτά καταλογίζει ρωσική υβριδική επίθεση εναντίον της και απειλή που υπερβαίνει κατά πολύ την Ουκρανία. Ο Φρίντριχ Μερτς έχει υποστηρίξει ότι οι ρωσικές προετοιμασίες και ενέργειες απειλούν τη Βαλτική, τη Μολδαβία και άλλα τμήματα της Ευρώπης.

Και η υπόθεση της Λειψίας είναι χαρακτηριστική. Το Βερολίνο αποδίδει στη Ρωσία την απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο LeipzigHalle. Μάλλον είναι προβοκάτσια και πολιτικά, το αποτέλεσμα είναι ήδη πραγματικό δηλαδή η καχυποψία μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης βαθαίνει.

Η αιφνιδιαστική επίσκεψη του διευθυντή της CIA Τζον Ράτκλιφ στη Μόσχα ήταν εξαιρετικά ασυνήθιστη. Και το σημαντικότερο είναι ότι πλέον γνωρίζουμε πως η επίσκεψη συνδεόταν, σύμφωνα με αμερικανικές πληροφορίες, με προσπάθεια επανεκκίνησης της διπλωματικής διαδικασίας.
Η Ουάσιγκτον έχει κάθε λόγο να φοβάται μια απευθείας σύγκρουση με τη Ρωσία. Μια σύγκρουση ΗΠΑ-Ρωσίας θα αφορούσε δύο πυρηνικές δυνάμεις.

Η Ευρώπη, όμως, βρίσκεται σε διαφορετική θέση. Η στρατηγική της μεταβολή είναι τεράστια.
Η δήλωση της Γερμανίας ότι είμαστε σε οιονεί πόλεμο με τη Ρωσία είναι αποκαλυπτική.

Ο αμερικανικός παράγοντας σε καμία περίπτωση δεν επιθυμεί απευθείας αναμέτρηση με τη Ρωσική Ομοσπονδία η οποία θα γινόταν πυρηνική και αφήνει τους ευρωπαίους να τρώγονται με τη Μόσχα.

Επομένως η Ουκρανία βρίσκεται σε μια εξαιρετικά δύσκολη θέση: έχει ενσωματωθεί βαθιά στο δυτικό σύστημα, χωρίς να έχει λάβει την τελική εγγύηση που θα της έδινε το Άρθρο 5.

Η Ευρώπη δεν μπορεί να επιστρέψει στην προπολεμική αντίληψη ότι η Ρωσία είναι ένας δύσκολος γείτονας και σίγουρα οι ΗΠΑ δεν έχουν κανένα συμφέρον να μετατρέψουν έναν πόλεμο δι’ αντιπροσώπων σε απευθείας πόλεμο με τη Μόσχα.

Κι έτσι δημιουργείται μια επικίνδυνη ισορροπία: ένας πόλεμος που κανείς δεν μπορεί εύκολα να κερδίσει, αλλά και κανείς δεν είναι ακόμη έτοιμος να χάσει.