Η σημερινή πραγματικότητα, όπως έχει διαμορφωθεί για τις επιχειρήσεις, επιβάλλει τη διαφοροποίηση στις μεθόδους εργασίας και την περαιτέρω αξιοποίηση της τεχνολογίας, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχιση των εργασιών τους κάτω από τις πρωτοφανείς, αντίξοες συνθήκες που καλούνται να λειτουργήσουν.
Ο επανακαθορισμός του τρόπου λειτουργίας των επιχειρήσεων σε «παραδοσιακούς» αλλά και σε αναδυόμενους τομείς οικονομικής δραστηριότητας, έχει επαναφέρει στο προσκήνιο το πρόβλημα της έλλειψης ανθρώπινου δυναμικού σε συγκεκριμένες θέσεις εργασίας.
Στη μεταποιητική βιομηχανία παρατηρείται εδώ και χρόνια έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού με τεχνική κατάρτιση. Παρά τις προσπάθειες που καταβάλλονται, τα προγράμματα τεχνικού προσανατολισμού της μέσης και ανώτερης εκπαίδευσης, επί του παρόντος, αδυνατούν να καλύψουν επαρκώς τις ανάγκες των επηρεαζόμενων επιχειρήσεων σε ανθρώπινο δυναμικό.
Στον κατασκευαστικό τομέα και στις συναφείς με τον κλάδο ειδικότητες, παρατηρείται έλλειψη ενδιαφέροντος από νέους για απασχόληση είτε σε εξειδικευμένες θέσεις εργασίας με τεχνικές γνώσεις (π.χ. οικοδόμοι, ηλεκτρολόγοι, υδραυλικοί, κλπ.) ή/και σε θέσεις χαμηλών δεξιοτήτων (π.χ. βοηθητικό εργατικό δυναμικό).
Στον τομέα της εστίασης, ένεκα και των περιοριστικών μέτρων που επιβάλλουν τα υγειονομικά πρωτόκολλα για αναχαίτηση του κορωνοϊού, έχει αυξηθεί ακόμα περισσότερο η ανάγκη για εξεύρεση ανθρώπινου δυναμικού σε συγκεκριμένες ειδικότητες (π.χ. κατ’ οίκον διανομή φαγητών και μη αλκοολούχων ποτών).
Παρομοίως, στο λιανικό εμπόριο, μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων έχει αναπτύξει την πώληση προϊόντων διαδικτυακά, επιταχύνοντας την διαδικασία ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων και της οικονομίας, και αυξάνοντας παράλληλα τις ανάγκες για απασχόληση ανθρώπινου δυναμικού με δεξιότητες σε θέματα τεχνολογίας του διαδικτύου και ηλεκτρονικού εμπορίου.
Η ανάπτυξη των forex και η προσέλκυση επιχειρήσεων του τομέα από το εξωτερικό, πέραν της σημαντικής συνεισφοράς στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) της χώρας μας, έχει δημιουργήσει σημαντικό αριθμό νέων θέσεων εργασίας και έχει αποδειχτεί ιδιαίτερα ανθεκτικός στην κρίση που έχει επιφέρει η πανδημία του κορωνοϊού.
Ωστόσο, για την εξυπηρέτηση του πελατών των forex ανά το παγκόσμιο, είναι αναγκαία η απασχόληση προσωπικού με γνώσεις ξένων γλωσσών πέραν της Αγγλικής (π.χ. Ρωσικά, Κινέζικα κλπ.) και η εργασία σε βάρδιες λόγω της διαφοράς της ώρας μεταξύ των χωρών.
Ο ξενοδοχειακός τομέας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα στην προσέλκυση ανθρώπινου δυναμικού σε συγκεκριμένες ειδικότητες, είτε λόγω των απαιτούμενων γνώσεων ξένων γλωσσών για τις υπηρεσίες κρατήσεων και υποδοχής ή λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος από ημεδαπό προσωπικό για εργασία σε συγκεκριμένες θέσεις και ειδικότητες (π.χ. καμαριέρες, τραπεζοκόμοι, κλπ.).
Σημειώνεται ότι με την έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου (Η.Β.) από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) έχουν κενωθεί σημαντικές θέσεις εργασίας (π.χ. στην τουριστική βιομηχανία) και πλέον για την κάλυψη τους από υπηκόους του Η.Β., οι επηρεαζόμενες επιχειρήσεις θα πρέπει να εφαρμόζουν την ιδιαίτερα χρονοβόρα διαδικασία υποβολής αίτησης για παραχώρηση άδειας απασχόλησης αλλοδαπού από τρίτη χώρα.
Η κάλυψη των κενών θέσεων εργασίας στα παραγωγικά τμήματα των επιχειρήσεων, αποτελεί επιτακτική ανάγκη για την διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας τους και την διατήρηση των θέσεων εργασίας των υποστηρικτικών εργασιών που καλύπτονται από ημεδαπό προσωπικό (τηλεφωνική εξυπηρέτηση, γραμματειακή υποστήριξη, υπηρεσίες λογιστηρίου, κλπ.).
Επιπλέον, η πλήρωση των κενών θέσεων εργασίας στις εν λόγω ειδικότητες, θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις να αναπτύξουν περαιτέρω τις προσφερόμενες υπηρεσίες και προϊόντα τους. Ειδικά για τη μεταποιητική βιομηχανία και τον τομέα των υπηρεσιών, θα ενισχύσει σημαντικά τις προσπάθειες που καταβάλλονται για εξαγωγή των προϊόντων και υπηρεσιών σε αγορές του εξωτερικού.
Για την επίλυση των προβλημάτων στελέχωσης των επιχειρήσεων, η Ομοσπονδία Εργοδοτών & Βιομηχάνων (ΟΕΒ) έχει υποβάλει αριθμό εισηγήσεων στις αρμόδιες Αρχές.
Συγκεκριμένα, η ΟΕΒ έχει ζητήσει συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, προκειμένου να αναθεωρηθούν τα προγράμματα μαθημάτων της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης ή/και να δημιουργηθούν νέοι κλάδοι και ειδικότητες ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν στις πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων και της αγοράς εργασίας και παράλληλα να διασφαλίζουν την εργοδότηση των αποφοίτων.
Για την άμεση επίλυση των προβλημάτων εξεύρεσης ανθρώπινου δυναμικού, η ΟΕΒ έχει εισηγηθεί την αναθεώρηση των διαδικασιών για εξασφάλιση άδειας απασχόλησης αλλοδαπών από τρίτες χώρες σε τομείς που αποδεδειγμένα διαπιστώνεται η μη επίδειξη ενδιαφέροντος για απασχόληση από Κύπριους ή κοινοτικούς εργαζόμενους. Επιπλέον, έχει εισηγηθεί την προώθηση της ηλεκτρονικής διεκπεραίωσης της υποβολής των αιτήσεων και των σχετικών εγγράφων, μειώνοντας σημαντικά το διοικητικό κόστος που συνεπάγονται οι υφιστάμενες χρονοβόρες, γραφειοκρατικές διαδικασίες.
Επίσης, έχει υποβληθεί εισήγηση για αξιοποίηση των αλλοδαπών από τρίτες χώρες που διαμένουν νόμιμα στην Κυπριακή Δημοκρατία, (π.χ. φοιτητές, αιτητές πολιτικού ασύλου κλπ.), με την διεύρυνση των κατηγοριών επαγγελμάτων και ειδικοτήτων που επιτρέπεται να εργάζονται.
Διευκρινίζεται ότι οι άδειες απασχόλησης αλλοδαπών από τρίτες χώρες παραχωρούνται κατόπιν σχετικής έγκρισης και με βάση αυστηρά κριτήρια, που διασφαλίζουν την ίση μεταχείριση σε σχέση με τους όρους απασχόλησης και τα μέτρα ασφάλειας και υγείας με τους αντίστοιχους Κύπριους ή Κοινοτικούς εργαζόμενους.
Οι τεράστιες προσπάθειες που καταβάλλονται για την έξοδο από την κρίση που έχει επιφέρει η πανδημία, δεν θα πρέπει να υπονομεύονται από ενδογενή προβλήματα τα οποία μπορούμε να διαχειριστούμε.
Σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει η έλλειψη κατάλληλου ανθρώπινου δυναμικού να αποτελεί τροχοπέδη στην ανάπτυξη της οικονομίας μας.
Με σύνεση, συνεργασία και υπευθυνότητα, θα πρέπει να προωθηθούν οι κατάλληλες πολιτικές που θα εκσυγχρονίσουν τις υφιστάμενες χρονοβόρες διαδικασίες και που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες των επιχειρήσεων και της αγοράς εργασίας, για την επανεκκίνηση της οικονομίας και την επιστροφή σε ρυθμούς ανάπτυξης, προς όφελος του συνόλου της κοινωνίας μας.
* Λειτουργός Εργασιακών Σχέσεων & Κοινωνικής Πολιτικής, Ομοσπονδία Εργοδοτών & Βιομηχάνων (ΟΕΒ)
