Ασθενείς παραμένουν αβοήθητοι ή και άστεγοι μετά τη νοσηλεία τους στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας, οικογένειες ζουν με το στίγμα της ψυχικής νόσου, οι Δικαστές δεν εκδίδουν διατάγματα νοσηλείας εάν ο ασθενής δεν είναι σε στάδιο που να απειλεί να σκοτώσει κάποιον ή να αυτοκτονήσει, παιδιά θύματα κακοποίησης δεν λαμβάνουν τη στήριξη που χρειάζονται όταν ο ένας γονέας, σε κάποιες περιπτώσεις ο θύτης, δεν δίνει τη συγκατάθεση του. Τα αρμόδια Υπουργεία από πλευράς τους, προσπαθούν ακόμα να μοιράσουν τις αρμοδιότητες τους.
Η τοποθέτηση της εκπροσώπου των φορέων που εκπροσωπούν τους ψυχικά ασθενείς και τις οικογένειες τους στη χθεσινή συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής επιτροπής Υγείας αποκαλύπτει το «στίγμα» με το οποίο ζουν οι ψυχικά ασθενείς και οι δικοί τους άνθρωποι, αλλά και τα στραβά των διαδικασιών που ακόμα εφαρμόζονται στην Κύπρο και οδηγούν πολίτες σε απόγνωση (σ.σ. Η τοποθέτηση παρουσιάζεται ολόκληρη αφού αποκαλύπτει αρκετά από τα διαφορετικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς και οι οικογένειες τους)
«Πώς βιώνει μια οικογένεια τα κενά αλλά και τις διαδικασίες; Πώς βιώνει μια οικογένεια τη διαδικασία του Δικαστηρίου για την έκδοση διατάγματος υποχρεωτικής νοσηλείας για ένα μέλος της που είναι ασθενής; Αν υπάρχει στίγμα;
Αν θέλετε απάντηση, ναι, υπάρχει. Και επειδή έχει γίνει αναφορά στην καθυστέρηση που πολλές φορές παρατηρείται στην έκδοση των διαταγμάτων υποχρεωτικής νοσηλείας, διότι πρέπει να πάμε να ζητήσουμε την υποχρεωτική νοσηλεία του ασθενούς, υπάρχει απάντηση:
Δεν μένουμε την τελευταία στιγμή επειδή φοβόμαστε. Μένουμε, γιατί αν πάμε στο Δικαστήριο με τα πρώτα σημάδια της υποτροπής, που κανονικά αυτό είναι το σωστό, ο Δικαστής δεν θα υπογράψει το διάταγμα. Θα μας στείλει πίσω να περιμένουμε να έρθει η στιγμή που ο ασθενής θα θέλει να σκοτώσει κάποιον ή να αυτοκτονήσει.
Υπάρχει στίγμα και είναι πολύ έντονο. Υπάρχουν και άλλα πρόβλημα. Σε εμένα έτυχε να περιμένω έξι-επτά ημέρες για να έρθει η Αστυνομία να εκτελέσει το διάταγμα διότι ήταν κυνηγετική περίοδος και υπήρχαν άλλες προτεραιότητες.
Μου έτυχε, επίσης, ο αστυνομικός που ερχόταν με το περιπολικό, να σταματήσει στο καφενείο του χωριού για να χαιρετίσει έναν γνωστό του και του είπε ότι ερχόταν για να πάρει μέσα τον αδελφό μου.
Πώς τα βιώνει μια οικογένεια; Πώς βιώνει να πάει στο Δικαστήριο να εξασφαλίσει διάταγμα.
Μας έτυχε, επίσης, να περάσουμε όλη αυτή τη διαδικασία με το Δικαστήριο και την Αστυνομία και σε δεκαπέντε ημέρες να πάρουν από το Νοσοκομείο Αθαλάσσας να πάμε να παραλάβουμε τον ασθενή, επειδή όταν μου εξήγησαν όταν πίεζα, έρχονταν νέοι ασθενείς μέσα και δεν υπήρχε χώρος. Ένα καλοκαίρι, ήρθε το περιπολικό τέσσερις φορές στο σπίτι μας για να πηγαινοφέρνει τον ασθενή στο νοσοκομείο.
Εμάς, ως οικογένειες, δεν μας ρώτησε κανένας, δεν μας στήριξε κανένας. Κάποιες φορές είμαστε δυνατοί, κάποιες άλλες δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε μια κατάσταση. Και αν υπάρχουν οικογένειες που αδυνατούν να διαχειριστούν την κατάσταση, δεν φταίνε οι οικογένειες. Δεν υπάρχει θεσμοθετημένη στήριξη των οικογενειών, όπως υπάρχει, για παράδειγμα, για τις οικογένειες αυτών που κάνουν χρήση ναρκωτικών.
Σας ακούμε (είπε απευθυνόμενη στους βουλευτές), να μιλάτε για 15 άτομα χρόνιους ασθενείς που παραμένουν στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας για χρόνια. Είναι καλή και σωστή η αποϊδρυματοποίηση, αλλά πρέπει να βγείτε στην κοινωνία να δείτε πόσες οικογένειες ζουν με τις ψυχικές παθήσεις. Σπίτια μετατρέπονται σε μικρά ιδρύματα, δωμάτια μετατρέπονται σε μικρά ιδρύματα. Δεν υπάρχει καμία εκπαίδευση των οικογενειών. Εγώ έκανα όλα τα λάθη που θα μπορούσα να κάνω μέχρι να αποταθώ μόνη μου, να ενημερωθώ για το πως πρέπει να συμπεριφέρομαι και τι πρέπει να κάνω».
Η τοποθέτηση της «πάγωσε» την αίθουσα, ωστόσο, δεν ήταν δυνατό να εξεταστούν όλα τα δεδομένα που κατέθεσε. Η Επιτροπή έπρεπε να διακόψει τη συνεδρίαση λόγω έλλειψης χρόνου.
Εγκλωβισμένα τα παιδιά
Την ανάγκη για ενίσχυση των υπηρεσιών που προσφέρονται στα παιδιά, τόνισε η Επίτροπος Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού, Έλενα Περικλέους, η οποία επεσήμανε την απουσία εθνικού σχεδιασμού που να περιλαμβάνει και «την πτυχή της ενσωμάτωσης παιδιών και εφήβων που σήμερα αντιμετωπίζεται αποσπασματικά». Για παράδειγμα, είπε η Επίτροπος, «παιδιά δεν λαμβάνουν τις υποστηρικτικές υπηρεσίες που χρειάζονται εάν δεν συναινούν και οι δύο γονείς. Παιδιά που κακοποιήθηκαν χρειάζονται μακροχρόνια στήριξη, αλλά εάν δεν συναινέσουν και οι δύο γονείς, ακόμα και αν αυτός που διαφωνεί είναι ο θύτης που βρίσκεται στη φυλακή, δεν τη λαμβάνουν».
Η Επίτροπος αναφέρθηκε, παράλληλα, στην ανάγκη για συνεργασία μεταξύ όλων των κρατικών Υπηρεσιών, όλων των εμπλεκόμενων Υπουργείων αλλά και στην πρόληψη με την έγκαιρη διάγνωση και παροχή στήριξης στα παιδιά. «Χρειαζόμαστε μια μεταρρύθμιση που να περιλαμβάνει όλα τα ζητήματα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ψάχνουν ακόμα τις αρμοδιότητες της κάθε Υπηρεσίας
Η αιώνια διαφωνία μεταξύ κρατικών Τμημάτων για τις αρμοδιότητες και τις ευθύνες επανήλθε και χθες στη συζήτηση όταν, απαντώντας σε θέματα στήριξης των ψυχικά ασθενών μετά τη λήψη εξιτηρίου και για ζητήματα που αφορούν τη στέγαση και την παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών, η εκπρόσωπος του υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας ανέφερε ότι κάποια ζητήματα δεν αφορούν τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας και έκανε αναφορά στη νοσηλευτική και ιατρική παρακολούθηση και τη χορήγηση φαρμάκων. «Οι λειτουργοί των ΥΚΕ» είπε, «δεν έχουν τέτοιες γνώσεις».
Η τοποθέτηση της προκάλεσε την αντίδραση του ΟΚΥπΥ, υπό τον οποίο λειτουργούν οι Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας, με τους εκπροσώπους του να τονίζουν ότι «στις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας έχουν να κάνουν όσα αφορούν την ψυχική πάθηση και την περίθαλψη του ασθενούς. Αν θέλετε να τα αναλάβουμε όλα, ας αποφασίσει η Πολιτεία και εμείς θα τα αναλάβουμε».
Η διαφωνία μεταξύ των αρμοδίων κρατικών Υπηρεσιών σχολιάστηκε με έντονο τρόπο από τους βουλευτές οι οποίοι κάλεσαν τα δύο εμπλεκόμενα Υπουργεία «να προχωρήσουν επιτέλους στον καθορισμό των αρμοδιοτήτων τους».
Από Δευτέρας η μεταφορά ασθενών – Στα €30-€40 εκατ. το κόστος της Β΄ Φάσης
Σε ό,τι αφορά τον υπερπληθυσμό στο νοσοκομείο Αθαλάσσας, αλλά και την πορεία των διαδικασιών για την προώθηση της δεύτερης και τρίτης φάσης του νέου νοσοκομείου ψυχικής υγείας, οι εκπρόσωποι του ΟΚΥπΥ τόνισαν ότι έχουν ήδη τροχοδρομηθεί οι λύσεις.
Από τη Δευτέρα, όπως αναφέρθηκε, ο ΟΚΥπΥ προχωρεί στην αύξηση των διαθέσιμων κλινών στις μονάδες ψυχικής υγείας που λειτουργούν στα νοσοκομεία Λευκωσίας και Λεμεσού, ενώ εξασφαλίστηκαν και επιπρόσθετες κλίνες από το Ίδρυμα Χρίστου Στέλιου Ιωάννου, το οποίο ανταποκρίθηκε θετικά στο σχετικό αίτημα του Οργανισμού.
Παράλληλα, ο γενικός οικονομικός διευθυντής του ΟΚΥπΥ, Ρομπέρτο Καραχάννας, ανέφερε ότι η μελέτη βιωσιμότητας για τη δεύτερη φάση του έργου έχει ήδη διαβιβαστεί στο υπουργείο Οικονομικών για αξιολόγηση.
Εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομικών επιβεβαίωσε ότι η μελέτη βρίσκεται υπό εξέταση, προσθέτοντας ότι έχει ήδη εγκριθεί και το απαραίτητο κονδύλι. Αυτή τη στιγμή, αναφέρθηκε, το υπουργείο Οικονομικών απέστειλε τα σχόλια του επί της μελέτης και αναμένει τις απαντήσεις του ΟΚΥπΥ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη Βουλή, το κόστος της δεύτερης φάσης του Νοσοκομείου Αθαλάσσας εκτιμάται ότι θα κυμανθεί μεταξύ 30 και 40 εκατομμυρίων ευρώ.
