ΓεΣΥ: Η επίσκεψη στον γιατρό παραμένει εμπόδιο για άτομα με αναπηρίες – Ξανά στην Επίτροπο Διοικήσεως η Οργάνωση Παραπληγικών

Ιατρεία σε πολυκατοικίες με ανελκυστήρες που δεν χωρούν τροχοκάθισμα, εξεταστικά κρεβάτια που δεν ρυθμίζονται σε ύψος και έλλειψη κατάλληλων χώρων στάθμευσης κοντά στις εισόδους των κτηρίων.

Μερικά από τα παράπονα που εξακολουθούν να λαμβάνουν οι οργανώσεις ασθενών για την πρόσβαση ατόμων με αναπηρίες σε υπηρεσίες υγείας, με την Ομοσπονδία Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου να καταγγέλλει ότι το δικαίωμα στην ισότιμη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας συνεχίζει να καταπατείται.

Οι καταγγελίες αφορούν τόσο ιατρεία προσωπικών και ειδικών γιατρών, όσο και νοσοκομεία που, σύμφωνα με τους οργανωμένους ασθενείς, δεν διαθέτουν τον αναγκαίο προσβάσιμο εξοπλισμό.

Η Οργάνωση Παραπληγικών Κύπρου επανήλθε στην Επίτροπο Διοικήσεως, ζητώντας να πληροφορηθεί τι έχει γίνει για την εφαρμογή της σύστασης που είχε απευθύνει το 2023 στο υπουργείο Υγείας και τον ΟΑΥ.

«Συνεχίζουμε να λαμβάνουμε παράπονα για μη προσβάσιμα ιατρεία, νοσοκομεία χωρίς προσβάσιμο εξοπλισμό», δήλωσε στον «Φ» ο εκπρόσωπος Τύπου της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου (ΟΣΑΚ) και πρόεδρος της Οργάνωσης Παραπληγικών Κύπρου, Δημήτρης Λαμπριανίδης. Όπως ανέφερε, οι ελλείψεις αυτές δυσκολεύουν την ισότιμη πρόσβαση των ατόμων με αναπηρίες στις υπηρεσίες υγείας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ενδέχεται να θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλειά τους.

Τα παραδείγματα συγκεκριμένα και ενδεικτικά της κατάστασης: «Ιατρεία προσωπικών και ειδικών γιατρών χωρίς κατάλληλο χώρο στάθμευσης κοντά στην είσοδο, εξεταστικά κρεβάτια που δεν ρυθμίζονται σε ύψος και πολυκατοικίες με ανελκυστήρες τόσο μικρούς ώστε να μη χωρούν ηλεκτροκίνητα τροχοκαθίσματα. Η πρόσβαση, δηλαδή, δεν πρέπει και δεν κρίνεται μόνο από το αν υπάρχει είσοδος στο κτήριο. Αφορά ολόκληρη τη διαδρομή του ασθενούς, έως την εξέταση και τη θεραπεία του».

Το αποτέλεσμα, είπε ο κ. Λαμπριανίδης, «είναι ότι άτομα με κινητικές αναπηρίες δεν μπορούν πάντοτε να επιλέξουν γιατρό με βάση τις ανάγκες υγείας τους. Αναγκάζονται πρώτα να διαπιστώσουν ποιο ιατρείο μπορούν να επισκεφθούν».

«Είναι αδιανόητο να υποχρεώνονται άνθρωποι να μην επιλέγουν τον γιατρό τους στη βάση των σωστών κριτηρίων αλλά στη βάση του αν το ιατρείο του είναι προσβάσιμο», σημείωσε, τονίζοντας πως «τα ίδια πράγματα τα λέμε, τα ξαναλέμε, δίνουμε παραδείγματα και εισηγήσεις, καταφύγαμε στην Επίτροπο Διοικήσεως η οποία προχώρησε σε συστάσεις, αλλά, αν και παρατηρούμε κάποια βελτίωση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, σε γενικές γραμμές το πρόβλημα παραμένει το ίδιο».

Σύσταση από το 2023, παράπονα και σήμερα

Το ζήτημα είχε απασχολήσει την Επίτροπο Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Με δεσμευτική σύσταση της 21ης Ιουλίου 2023 προς το υπουργείο Υγείας και τον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ), η Επίτροπος Μαρία Στυλιανού-Λοττίδη ζήτησε να καθοριστούν σαφή κριτήρια προσβασιμότητας για τους χώρους και τον εξοπλισμό των παρόχων υπηρεσιών υγείας.

Η σύσταση ακολούθησε έκθεση του Μαρτίου 2023, στην οποία η Επίτροπος διαπίστωνε διακριτική μεταχείριση σε βάρος ατόμων με αναπηρίες λόγω ανεπαρκούς πρόσβασης σε υπηρεσίες του ΓεΣΥ. Το ζητούμενο, σύμφωνα με το έγγραφο, ήταν οι υπηρεσίες να παρέχονται τόσο σε προσβάσιμους χώρους όσο και με τον αναγκαίο εξοπλισμό, με τρόπο που να διασφαλίζει την αξιοπρέπεια των ασθενών.

Η σύσταση δεν περιοριζόταν σε μια γενική έκκληση. Ζητούσε από το υπουργείο Υγείας να καταρτίσει, σε συνεργασία με τις οργανώσεις των ατόμων με αναπηρίες, κατάλογο ελάχιστων απαιτήσεων για τις εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό. Ζητούσε ακόμη να προωθηθούν οι αναγκαίες ρυθμίσεις για την αδειοδότηση παρόχων, περιλαμβανομένων των ιδιωτικών ιατρείων, ώστε η προσβασιμότητα να συνδέεται με τις προϋποθέσεις λειτουργίας τους.

Για τον ΟΑΥ, η Επίτροπος εισηγήθηκε η συμμόρφωση με τα κριτήρια αυτά να συνδέεται με τις νέες συμβάσεις και τις ανανεώσεις συμβάσεων των παρόχων με το ΓεΣΥ. Προέβλεπε μεταβατικό χρόνο για τις αναγκαίες προσαρμογές, αλλά και συνέπειες όταν ένας πάροχος δεν προχωρεί στις απαιτούμενες αλλαγές μέσα στην καθορισμένη προθεσμία. Το έγγραφο ζητούσε, επίσης, επιτόπιους ελέγχους, τακτικά και όταν υποβάλλεται σχετικό παράπονο.

Νέα επιστολή στην Επίτροπο Διοικήσεως

Με επιστολή που απέστειλε την 1η Σεπτεμβρίου στην Επίτροπο Διοικήσεως, η ΟΠΑΚ ζητεί να ενημερωθεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η υλοποίηση της σύστασης από τον ΟΑΥ. Ζητά, παράλληλα, πληροφορίες για το πού και με ποιον τρόπο μπορούν να καταγγέλλονται περιπτώσεις έλλειψης προσβασιμότητας σε υπηρεσίες υγείας.

«Συνεχίζουμε να διαπιστώνουμε έλλειψη προσβασιμότητας σε υπηρεσίες υγείας», αναφέρει στην επιστολή της η ΟΠΑΚ.

«Μετά τη σύσταση της Επιτρόπου, το υπουργείο Υγείας και ο ΟΑΥ είχαν δεσμευτεί να προχωρήσουν στον καθορισμό κριτηρίων προσβασιμότητας ως προϋπόθεσης για παρόχους του ΓεΣΥ. Για ορισμένες κατηγορίες παρόχων έχουν τεθεί κριτήρια ή έχουν προωθηθεί νομοθετικές ρυθμίσεις με πρόνοιες για την προσβασιμότητα, όπως στην περίπτωση των ακτινοδιαγνωστικών κέντρων».

Εκκρεμότητα, ωστόσο, παραμένει το πλαίσιο για ιατρεία και οδοντιατρεία. «Σχετικό νομοσχέδιο είχε οδηγηθεί στη Βουλή, αλλά επέστρεψε στο υπουργείο Υγείας για περαιτέρω διαβούλευση και δεν επανήλθε στην επιτροπή Υγείας για συνέχιση της συζήτησης. Και για το συγκεκριμένο ζήτημα πρέπει να υπάρξει ενημέρωση. Σε ποια διαδικασία βρίσκεται το νομοσχέδιο και ποια είναι, αν υπάρχουν, τα χρονοδιαγράμματα;».