ΓεΣΥ: Δεύτερη η Κύπρος στον δείκτη ικανοποίησης – Παραμένουν εμπόδια στην πρόσβαση – Τι γίνεται με λίστες αναμονής

Υψηλά ποσοστά ικανοποίησης, αυξημένη εμπιστοσύνη και αισθητή βελτίωση στο ζήτημα των λιστών αναμονής καταγράφουν οι δικαιούχοι του ΓεΣΥ, χωρίς ωστόσο να απουσιάζουν τα προβλήματα στην πρόσβαση, κυρίως σε συγκεκριμένες ιατρικές ειδικότητες και εξετάσεις.

Η Κύπρος κατατάσσεται δεύτερη, μετά την Ελβετία, στον δείκτη ικανοποίησης από τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών υγείας. Την ίδια ώρα, όμως, σχεδόν ένας στους τρεις πολίτες αναφέρει ότι αντιμετωπίζει δυσκολίες όταν προσπαθεί να λάβει τη φροντίδα που χρειάζεται.

Αυτή την εικόνα αποτυπώνει παγκύπρια έρευνα της IMR/University of Nicosia™, η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 8 μέχρι τις 14 Σεπτεμβρίου 2026, σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 1.000 δικαιούχων του ΓεΣΥ.

Τα αποτελέσματα παρουσίασε η ιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος της IMR/University of Nicosia™, Χριστίνα Κοκκάλου, στο 9ο Cyprus Healthcare Conference.

Η εγχώρια εμπειρία αναλύθηκε σε συνάρτηση με τους δείκτες της διεθνούς έρευνας PaRIS του ΟΟΣΑ, στην οποία συμμετείχαν 19 χώρες και περισσότεροι από 107.000 ασθενείς. Η κυπριακή έρευνα αποτελεί αυτοτελή μέτρηση, με επιλεγμένα αποτελέσματά της να συγκρίνονται με τους αντίστοιχους διεθνείς δείκτες.

Εμπεδώθηκε στη συνείδηση των πολιτών

Τα στοιχεία αποτυπώνουν τη μεγάλη αλλαγή που συντελέστηκε στην κυπριακή κοινωνία τα τελευταία χρόνια.

Το 2014, μόλις το 57% των πολιτών πίστευε ότι το ΓεΣΥ θα κατάφερνε να λειτουργήσει. Δύο χρόνια αργότερα, το 2016, το 72% δήλωνε δυσαρεστημένο από το τότε σύστημα υγείας.

Σήμερα, επτά χρόνια μετά την εφαρμογή του ΓεΣΥ, το 75% εξακολουθεί να δηλώνει αισιόδοξο για το Σύστημα, παρά τις αδυναμίες και τα προβλήματα που αναγνωρίζει στην καθημερινή λειτουργία του.

Το ΓεΣΥ φαίνεται ότι έχει πλέον ενσωματωθεί στην καθημερινότητα των πολιτών, οι οποίοι δεν αμφισβητούν τη χρησιμότητα ή την αναγκαιότητά του, αλλά το αξιολογούν αυστηρότερα και απαιτούν περισσότερα.

Δεύτερη η Κύπρος στη διαθεσιμότητα

Στον δείκτη που εξετάζει την ικανοποίηση από τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών υγείας, η Κύπρος καταγράφει ποσοστό 75% και κατατάσσεται δεύτερη μετά την Ελβετία, η οποία βρίσκεται στο 85%.

Η κυπριακή επίδοση είναι σημαντικά υψηλότερη από τον μέσο όρο των 19 χωρών, ο οποίος διαμορφώνεται στο 64%.

Θετική είναι και η εικόνα στον δείκτη αξιοπιστίας, στον οποίο η Κύπρος καταγράφει 66% και βρίσκεται επίσης πάνω από τον διεθνή μέσο όρο.

Περίπου επτά στους δέκα πολίτες αισθάνονται ασφαλείς ότι, όταν χρειαστούν μια υπηρεσία υγείας, θα μπορέσουν να τη λάβουν. Η εμπιστοσύνη αυτή εμφανίζεται ισχυρότερη στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες.

Το ΓεΣΥ στην καθημερινότητα

Η έκταση της χρήσης των υπηρεσιών καταδεικνύει τον βαθμό στον οποίο το ΓεΣΥ έχει ενταχθεί στη ζωή των δικαιούχων.

Κατά τα δύο τελευταία χρόνια, το 95% επισκέφθηκε προσωπικό γιατρό και το 86% ειδικό γιατρό. Φάρμακα έλαβε το 83%, ενώ το 81% υποβλήθηκε σε εργαστηριακές εξετάσεις.

Το 64% επισκέφθηκε οδοντίατρο και το 50% χρησιμοποίησε τις υπηρεσίες άλλου επαγγελματία υγείας. Περίπου ένας στους τέσσερις έλαβε ενδονοσοκομειακή περίθαλψη, ενώ το 6% χρησιμοποίησε υπηρεσίες αποκατάστασης.

Ιδιαίτερα θετική είναι η αξιολόγηση του προσωπικού γιατρού, με το 88% των ερωτηθέντων να δηλώνει ικανοποιημένο από την ποιότητα της φροντίδας που λαμβάνει.

Ένας στους τρεις συναντά δυσκολίες

Παρά τη θετική συνολική εικόνα, η πρόσβαση εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση, κυρίως σε συγκεκριμένες ειδικότητες.

Το 31%, δηλαδή σχεδόν ένας στους τρεις δικαιούχους, δηλώνει ότι αντιμετωπίζει δυσκολίες στην προσπάθειά του να λάβει τη φροντίδα που χρειάζεται. Το πρόβλημα εμφανίζεται εντονότερα στις γυναίκες και στους νεότερους πολίτες.

Διαφορετικό είναι το εύρημα για όσους τελικά δεν κατάφεραν να λάβουν κάποια υπηρεσία. Το 13% ανέφερε ότι, κατά τους τελευταίους 12 μήνες, χρειάστηκε εξέταση ή θεραπεία την οποία δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει.

Οι συχνότερες αιτίες ήταν η απουσία διαθέσιμου ραντεβού, οι μεγάλοι χρόνοι αναμονής και η μη κάλυψη της εξέτασης ή της υπηρεσίας από το ΓεΣΥ. Σε μικρότερο βαθμό αναφέρθηκαν η έλλειψη διαθέσιμου ειδικού γιατρού και η απουσία παρόχου στην περιοχή.

Βελτίωση στις λίστες αναμονής

Το 60% των πολιτών δηλώνει πολύ ή αρκετά ικανοποιημένο από τον χρόνο αναμονής για επίσκεψη σε ειδικό γιατρό, ενώ το υπόλοιπο 40% εκφράζει δυσαρέσκεια.

Σχεδόν έξι στους δέκα κατάφεραν να εξασφαλίσουν ραντεβού σε διάστημα μικρότερο του ενός μήνα. Το 26% περίμενε από έναν μέχρι τρεις μήνες και το 15% περισσότερο από τρεις μήνες, με σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με την ειδικότητα.

Οι λίστες αναμονής εξακολουθούν να αποτελούν πρόβλημα, αλλά η εικόνα είναι βελτιωμένη. Το 2026 καταγράφηκε μείωση κατά 15 ποσοστιαίες μονάδες στην αναφορά τους ως βασικής αδυναμίας του Συστήματος.

Για πρώτη φορά, μάλιστα, οι λίστες αναμονής δεν βρίσκονται στην πρώτη θέση των προβλημάτων που εντοπίζουν οι δικαιούχοι.

Πρώτο πρόβλημα οι ακάλυπτες εξετάσεις

Ως σημαντικότερη αδυναμία του ΓεΣΥ καταγράφεται πλέον η μη κάλυψη συγκεκριμένων εξετάσεων, την οποία αναφέρει το 47%. Και σε αυτόν τον δείκτη, ωστόσο, σημειώθηκε βελτίωση, με μείωση κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες.

Ακολουθούν οι λίστες αναμονής με 42%, η ανάγκη εξασφάλισης παραπεμπτικού με 40% και η μη συμμετοχή συγκεκριμένων παρόχων στο Σύστημα με 26%.

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι το αίτημα των πολιτών μετακινείται σταδιακά από την απλή ύπαρξη του ΓεΣΥ προς τη διεύρυνση των υπηρεσιών που καλύπτει και την ευκολότερη πρόσβαση σε αυτές.

Υποχώρηση στους δείκτες κοινωνικής αποτίμησης

Το 80% εξακολουθεί να θεωρεί ότι το ΓεΣΥ βελτίωσε την ποιότητα ζωής του. Το ποσοστό παραμένει υψηλό, παρουσιάζει όμως μείωση σε σύγκριση με το 88% του 2025 και το 93% του 2024.

Αντίστοιχα, το ποσοστό όσων θεωρούν ότι το ΓεΣΥ βελτίωσε τις παρεχόμενες υπηρεσίες διαμορφώνεται στο 72%, έναντι 86% το 2025 και 92% το 2024.

Η υποχώρηση δεν ερμηνεύεται ως απόρριψη του Συστήματος. Οι πολίτες θεωρούν πλέον την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας κατοχυρωμένο δικαίωμά τους, έχουν μεγαλύτερες απαιτήσεις και αξιολογούν πιο αυστηρά την καθημερινή τους εμπειρία.

Ως σημαντικότερο όφελος του ΓεΣΥ αναδεικνύεται η οικονομική εξοικονόμηση, την οποία αναγνωρίζει το 75%. Οι πολίτες αναφέρονται επίσης στις περισσότερες επιλογές παρόχων, στη βελτίωση της ποιότητας και στη μείωση των χρόνων αναμονής.

Τι απαιτούν οι δικαιούχοι

Οι πολίτες δεν ζητούν αλλαγή της φιλοσοφίας του ΓεΣΥ, αλλά βελτίωση της λειτουργίας του.

Πρώτη προτεραιότητα είναι η μείωση των χρόνων αναμονής, με ποσοστό 55%, και ακολουθεί η κάλυψη περισσότερων εξετάσεων και θεραπειών με 46%.

Το 28% ζητά ενίσχυση των δημόσιων νοσηλευτηρίων και των ΤΑΕΠ, το 24% αυστηρότερο περιορισμό των καταχρήσεων και της σπατάλης και το 21% ταχύτερη πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα. Την αύξηση του αριθμού των γιατρών και των νοσηλευτών θέτει ως προτεραιότητα το 19%.

Το μήνυμα της έρευνας είναι σαφές: το ΓεΣΥ έχει κερδίσει τη θέση του στην κυπριακή κοινωνία και αξιολογείται θετικά σε βασικούς διεθνείς δείκτες. Το επόμενο στοίχημα είναι να μετατρέψει αυτή την αποδοχή σε ταχύτερη πρόσβαση, μεγαλύτερη κάλυψη και καλύτερη καθημερινή εμπειρία για τον ασθενή.