Την ώρα που οι εγκαταλείψεις σκύλων έχουν φτάσει στο απόγειο τους με αποτέλεσμα τα καταφύγια των φιλοζωικών οργανώσεων να εκπέμπουν σήμα κινδύνου από τη στιγμή που δεν μπορούν πλέον να ανταποκριθούν, άρχισε στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος η συζήτηση για τον περί Σκύλων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2022. Νόμος για τους σκύλους υπάρχει από το 2002 ωστόσο δεν έχει επιτευχθεί μέχρι σήμερα ο στόχος για στείρωση των σκύλων και μείωση της ανεξέλεγκτης αναπαραγωγής τους.

Αποτέλεσμα χρόνο με το χρόνο η κατάσταση να γίνεται όλο και χειρότερη και φτάσαμε στο 2023, όπου πλέον είναι ανεξέλεγκτη. Τα αδέσποτα σκυλιά από κοινωνικοποιημένα, σχημάτισαν αγέλες παγκύπρια και προβαίνουν σε επιθέσεις σε διάφορες περιοχές της Κύπρου. Στα θύματα τους παιδιά, ενήλικες, ακόμα και άλλα ζώα αφού καταγράφονται συνεχώς επιθέσεις σε άλλα σκυλιά, αγρινά, αιγοπρόβατα, μέχρι και αγελάδες. Με αφορμή τις επιθέσεις αδέσποτων σκύλων και τη συζήτηση για τροποποίηση του νόμου συνομιλήσαμε με την Mαίρη Χρυσοχού- Αναστάση, πρόεδρο της Φωνής για τα Ζώα της Κύπρου.  

«Η Βουλή πρέπει επειγόντως να εξετάσει τις τροποποιήσεις και να προχωρήσει άμεσα στην εφαρμογή του νόμου που βρίσκεται σε ισχύ μεν από το 2002, αλλά βρίσκεται σε αδράνεια. Περιμένουμε χρόνια και χρόνια…», αναφέρει. «Υπάρχει μια παρανόηση, αδιαφορία θα τη χαρακτήριζα, ότι ευθύνη για τον έλεγχο του νόμου έχουν οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες. Αυτό είναι λάθος. Για όλα τα αδέσποτα υπεύθυνη είναι η τοπική αυτοδιοίκηση», σύμφωνα με την κ. Αναστάση, η οποία προσθέτει ότι η μη εφαρμογή του νόμου οφείλεται στο γεγονός ότι για να εφαρμόσουν τις πρόνοιες οι δήμοι και οι κοινότητες ζητούν χρήματα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: 

Σήμερα, σημείωσε, φθάσαμε στην κατάσταση να αυξάνονται τα αδέσποτα σκυλιά, να τριγυρνούν σε δρόμους και πάρκα, αντί να καταλήγουν στα καταφύγια. Έκανε λόγο για εγκληματική αδιαφορία των ιδιοκτητών σκύλων που εγκαταλείπουν τα κατοικίδια ζώα τους και αυτά, μετατρέπονται σε αγέλες, με φυσικό επακόλουθο να γίνονται επιθετικά. Σύμφωνα με την κ. Αναστάση πολλοί που θέλουν να αγοράσουν ζώα ξοδεύουν χιλιάδες ευρώ για να τα φέρουν από το εξωτερικό. Μια βόλτα στα καταφύγια θα ήταν αρκετή για να διαπιστώσετε ότι υπάρχουν ωραιότατα σκυλιά σε αυτά, καθαρόαιμα, που αναζητούν μια στέγη. 

Για να αλλάξει η κατάσταση και η νοοτροπία πρέπει σε πρώτη φάση να γίνει σήμανση και καταγραφή όλων των σκύλων της Κύπρου στο κεντρικό μητρώο, πράγμα που είναι σχετικά εύκολο. Αν γίνει αυτό θα τροχιοδρομηθούν και όλα τα υπόλοιπα σημειώνει η πρόεδρος της Φωνής για τα Ζώα της Κύπρου, που αποτελεί ουσιαστικά την Ομοσπονδία Φιλοζωικών Οργανώσεων Κύπρου.

Η οικονομική δυσπραγία οδηγεί σε κλείσιμο τα καταφύγια ζώων που λειτουργούν φιλοζωικές οργανώσεις, ενώ το μέτρο της υιοθεσίας στο εξωτερικό που βοηθούσαν σε μεγάλο βαθμό να φεύγουν σκυλιά με σκοπό να ανανεωθούν με νέα τα καταφύγια έχουν μειωθεί δραματικά. 

Την οκταετία 2015 – 2022, υιοθετήθηκαν συνολικά 33.824 σκυλιά. Την τελευταία τριετία ο αριθμός μειώνεται από 5.646 το 2020 σε 4.365 το 2021, ενώ το 2022 έφυγαν 3.556. Πρόκειται για εγκαταλελειμμένα σκυλιά τα οποία δεν διέθεταν microchip, όπως προνοεί η νομοθεσία. 

Το 2022 στάλθηκαν πολύ πιο λίγα σκυλιά, όπως επισημαίνει η κ. Αναστάση λόγω της πανδημίας και των οικονομικών προβλημάτων που αναδύθηκαν στην Ευρώπη. Αυτό σημαίνει ότι τα καταφύγια των φιλοζωικών οργανώσεων είναι ασφυκτικά γεμάτα και δεν μπορούν να πάρουν άλλα με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Υπογραμμίζει ότι «η Αγγλία στην οποία στέλναμε πολλές χιλιάδες σκυλιά, τα τελευταία χρόνια αντιμετωπίζει μεγάλο πρόβλημα με τα αδέσποτα και δυσκολεύουν πολύ τις υιοθεσίες από Κύπρο. Αν κλείσει αυτή η πηγή απλά το πρόβλημα θα γίνει τεράστιο». Παράλληλα, σημειώνει ότι πέραν τούτου υπάρχει η μαύρη τρύπα των κατεχομένων, όπου τα αδέσποτα επιτρέπονται να κυκλοφορούν ελεύθερα. «Τα ζώα δεν γνωρίζουν από πράσινες γραμμές με αποτέλεσμα να έχουμε πολύ μεγάλη εισροή αδέσποτων και από τα κατεχόμενα με ό,τι αυτό συνεπάγεται», συμπληρώνει.

Η πρόεδρος της Φωνής επισημαίνει ότι οι χώροι κράτησης αδέσποτων σκύλων που όφειλαν οι Τοπικές Αρχές να διαθέτουν, εκτός ελαχίστων περιπτώσεων, δεν υπάρχουν. Ως εκ τούτου, προσθέτει, τα σκυλιά πλέον δεν συλλέγονται (ούτως η άλλως δεν έχουν και τις κατάλληλες υπηρεσίες να το πράξουν) και είτε αφήνονται να κυκλοφορούν αδέσποτα, είτε κρατούνται σε ακατάλληλους χώρους με αποτέλεσμα να κινδυνεύει η προστασία και ευημερία τους. 

Πολλά ζώα περιφέρονται για βδομάδες και μήνες χωρίς τροφή και καταντούν σκελετοί με αποτέλεσμα να χρειάζονται πάρα πολλά λεφτά να επανέλθει η υγεία τους. Έξοδα τα οποία επωμίζονται τα καταφύγια και οι φιλόζωοι πολίτες. Πολλά βέβαια βρίσκουν τον θάνατο είτε από λιμοκτονία, την τροχαία κίνηση, τη θανάτωση με πυροβολισμούς ή τα δηλητήρια.

Όλα τα πιο πάνω έχουν δημιουργήσει αγέλες σκύλων και οι οποίες πάρα πολύ δύσκολα μπορούν να συλληφθούν, ελλείψει και εξειδικευμένων ατόμων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση αλλά και γενικότερης απροθυμίας να εφαρμόσουν τη νομοθεσία.

Η κ. Αναστάση είναι ξεκάθαρη: Όλη αυτή η ασυδοσία από μεγάλο αριθμό πολιτών και η ανυπαρξία ελέγχου εκ μέρους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους, όχι μόνο για τα ζώα και την ευημερία τους αλλά για τη δημόσια υγεία και ασφάλεια. «Εμείς ως οργανώσεις προστασίας ζώων κάνουμε αυτό που μας υπαγορεύει η συνείδηση μας. Όμως ο κόμπος έφτασε στο χτένι. Καιρός η πολιτεία, η Βουλή και όλοι οι αρμόδιοι, να αναλάβουν τις ευθύνες τους», συμπληρώνει.

Εξηγεί ότι η βελτίωση της νομοθεσίας περί σκύλων, παράλληλα με τη ουσιαστική στήριξη των τοπικών Αρχών για να μπορέσουν να την εφαρμόσουν πλήρως και αποτελεσματικά αποτελεί θέμα προτεραιότητας για τους φιλόζωους που καλούνται να φροντίσουν τα συνεχώς αυξανόμενα αδέσποτα σκυλιά. «Η κατάσταση χειροτερεύει και όσο η καθυστέρηση για ορθή παρέμβαση συνεχίζεται, θα απαιτηθούν πολλαπλάσιοι πόροι και προσπάθεια για ανατροπή της κατάστασης», συμπληρώνει. 

Μέτρα που εισηγείται η Φωνή για τα Ζώα της Κύπρου

«O αποτελεσματικός έλεγχος του πληθυσμού των σκύλων, θα εφαρμοστεί μόνο με τις πιο κάτω πρόνοιες, οι οποίες δεν είναι δική μας επινόηση αλλά της Παγκόσμιας Οργάνωσης Προστασίας Ζώων και ειδικά: 

1) Υποχρεωτική σήμανση και καταγραφή όλων των σκύλων στη χώρα μας, άμεσα.

2) Έλεγχο της ανεξέλεγκτης αναπαραγωγής δεσποζόμενων σκύλων (στειρώσεις).

3) Σωστό έλεγχο των αδέσποτων/μη επιτηρούμενων σκύλων (υπηρεσίες).

4) Έλεγχο και αδειοδότηση των εκτροφέων αλλά και όλων των υποστατικών πώλησης σκύλων όπως τα Pet Shops.

5) Πρόγραμμα επιμόρφωσης ιδιοκτητών σκύλων αλλά και νέων ιδιοκτητών.

6) Αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας. Αυτό θα επιτευχθεί μόνο με τη δημιουργία μίας ανεξάρτητης υπηρεσίας ελέγχου και προστασίας ζώων».