Τις λεπτομέρειες της πρόσφατης συμφωνίας μεταξύ του Συμβουλίου της ΕΕ, της Επιτροπής και του Ευρωκοινοβουλίου παρουσιάζει στον «Φ» η Υπουργός Γεωργίας, Μαρία Παναγιώτου, τονίζοντας ότι η Κύπρος κατάφερε να εξασφαλίσει ευνοϊκές ρυθμίσεις που μειώνουν δραστικά τη γραφειοκρατία για χιλιάδες παραγωγούς. «Η πρόσφατη συμφωνία για την απλοποίηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), μεταξύ του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αποτελεί μια από τις σημαντικότερες θεσμικές εξελίξεις των τελευταίων ετών για τον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα. Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο πακέτο απλοποίησης που στοχεύει στη μείωση της γραφειοκρατίας, στην ενίσχυση της ευελιξίας και στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της ΚΑΠ στην πράξη».
Για την Κύπρο, σημειώνει η Υπουργός Γεωργίας, η συμφωνία αυτή δεν είναι απλώς μια θετική εξέλιξη. Είναι μια επιτυχία που προσφέρει πρακτικές λύσεις στους γεωργούς της ΕΕ και παράλληλα ενισχύει το ρόλο της Κύπρου στο πλαίσιο συνεργασιών με άλλα ΚΜ στη διαμόρφωση του τελικού κειμένου, εξασφαλίζοντας πρόνοιες που ανταποκρίνονται στις ιδιαιτερότητες της κυπριακής γεωργίας – ενός τομέα που χαρακτηρίζεται από μικρές και κατακερματισμένες εκμεταλλεύσεις, έντονη κλιματική πίεση και ανάγκη για άμεση στήριξη σε περιόδους κρίσεων.
Η σημαντικότερη ίσως είδηση και μία από τις σημαντικότερες επιτυχίες της κυπριακής πλευράς αφορά την πλήρη εξαίρεση των γεωργών με εκτάσεις κάτω των 100 δεκαρίων από ελέγχους και κυρώσεις που σχετίζονται με δεσμευτικές υποχρεώσεις καλλιέργειας.
«Η ρύθμιση αυτή αποτελεί πραγματική ανάσα για την πατρίδα μας, όπου η πλειονότητα των γεωργών διαθέτει μικρές εκμεταλλεύσεις», δήλωσε χαρακτηριστικά η κ. Παναγιώτου. «Μειώνουμε δραστικά το διοικητικό βάρος, εξοικονομούμε χρόνο και πόρους για τις αρμόδιες αρχές και διασφαλίζουμε μια πιο δίκαιη εφαρμογή της ΚΑΠ στην πράξη σε μικρές εκμεταλλεύσεις».
Παράλληλα, η Υπουργός αναφέρθηκε στην κυπριακή πρωτοβουλία που οδήγησε στην εξαίρεση εκμεταλλεύσεων έως 300 δεκάρια από τις υποχρεώσεις αμειψισποράς. Η αλλαγή αυτή ενισχύει σημαντικούς κλάδους όπως η σιτοκαλλιέργεια, τα κτηνοτροφικά φυτά και η πατατοκαλλιέργεια. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι γεωργοί να μπορούν πλέον να προσαρμόζουν την παραγωγή τους στις ανάγκες της αγοράς χωρίς τον φόβο γραφειοκρατικών περιορισμών.
Σημειώνεται ότι οι περιβαλλοντικοί στόχοι της ΚΑΠ συνεχίζουν να επιτυγχάνονται μέσω πιο στοχευμένων εργαλείων.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη δημιουργία ενός νέου εργαλείου διαχείρισης κρίσεων. Η κ. Παναγιώτου εξήγησε ότι η Κύπρος, μαζί με άλλα μεσογειακά κράτη, πέτυχε τη θεσμοθέτηση άμεσων αποζημιώσεων για καταστροφές από ξηρασία και θεομηνίες. Η συμφωνία εισάγει νέο τύπο παρέμβασης για άμεση αποζημίωση γεωργών που πλήττονται από ξηρασία, θεομηνίες, χαλαζόπτωση και άλλα ακραία φαινόμενα, καθώς επίσης και τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να αξιοποιούν μέρος του προϋπολογισμού αγροτικής ανάπτυξης για άμεση στήριξη.
«Σε μια εποχή που η κλιματική κρίση μάς πλήττει έντονα, η δυνατότητα να αξιοποιούμε μέρος του προϋπολογισμού αγροτικής ανάπτυξης για άμεση στήριξη είναι ένα κρίσιμο εργαλείο προστασίας του πρωτογενούς μας τομέα», σημείωσε η Υπουργός.
Ενίσχυση ρευστότητας και βιολογική γεωργία
Η Υπουργός αναφέρθηκε επίσης σε δύο ακόμη πυλώνες:
Βιοκαλλιεργητές: Θα υπάρξει αυτόματη συμμόρφωση και απαλλαγή από διπλούς ελέγχους, επιταχύνοντας τις πληρωμές. Η Κύπρος υποστήριξε ενεργά την ανάγκη αναγνώρισης της βιολογικής γεωργίας ως πρακτικής που ήδη ενσωματώνει πολλές από τις απαιτήσεις αιρεσιμότητας.
Με τη νέα ρύθμιση οι βιοκαλλιεργητές απαλλάσσονται από διπλούς ελέγχους, μειώνεται το διοικητικό βάρος και επιταχύνεται η διαδικασία αξιολόγησης και πληρωμών.
Πρόκειται για μια ουσιαστική διευκόλυνση που ενισχύει την ανάπτυξη της βιολογικής παραγωγής στην Κύπρο.
Προκαταβολές: Η συμφωνία επιτρέπει προκαταβολές έως 70% στις άμεσες ενισχύσεις και 85% στα αγροπεριβαλλοντικά μέτρα, ενισχύοντας τη ρευστότητα των παραγωγών σε δύσκολες περιόδους. Εφόσον ενεργοποιηθεί από το κράτος μέλος, η ρύθμιση αυτή ενισχύει τη ρευστότητα των γεωργών σε κρίσιμες περιόδους.
Η κ. Παναγιώτου ξεκαθάρισε ότι το Υπουργείο προχωρά ήδη στην τροποποίηση του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023–2027 για την άμεση ενσωμάτωση αυτών των αλλαγών.
«Αποδείξαμε ότι με στοχευμένες παρεμβάσεις και συνεργασίες, η Κύπρος μπορεί να διαμορφώνει ευρωπαϊκές πολιτικές. Στόχος μας είναι μια ΚΑΠ πιο λειτουργική, πιο αποτελεσματική και, κυρίως, πιο ανθρώπινη για τον Κύπριο γεωργό», σημείωσε.
Η Υπουργός κατέληξε: «Οι νέες απλοποιήσεις δεν αποτελούν απλώς τεχνικές αλλαγές. Είναι ένα ουσιαστικό βήμα προς μια πιο λειτουργική, αποτελεσματική και ανθρώπινη ΚΑΠ, μια ΚΑΠ που στηρίζει τον Κύπριο γεωργό και ενισχύει την ανθεκτικότητα της κυπριακής υπαίθρου. Αυτή είναι η ΚΑΠ που θέλουμε να έχουμε και μετά το 2027».
Οι προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας
Στις προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας η προσπάθεια για περαιτέρω απλοποίηση της ΚΑΠ συνεχίζεται με την προώθηση πρακτικών και ρεαλιστικών λύσεων που μειώνουν τη γραφειοκρατία, ενισχύουν την απορρόφηση των πόρων και επιτρέπουν στους γεωργούς να επικεντρωθούν στην παραγωγή, την καινοτομία και τη βιωσιμότητα. Παράλληλα, θα επιδιωχθεί η διατήρηση της περιβαλλοντικής φιλοδοξίας της ΚΑΠ, μέσα από πιο απλές, κατανοητές και εφαρμόσιμες απαιτήσεις, που λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες των κρατών μελών και των επιμέρους παραγωγικών συστημάτων.
Στο πλαίσιο αυτό, η Κυπριακή Προεδρία θα προωθήσει έναν ουσιαστικό διάλογο με τα κράτη μέλη, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τους εμπλεκόμενους φορείς, με στόχο μια ΚΑΠ πιο αποτελεσματική, πιο δίκαιη και πιο ανθεκτική απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις, προς όφελος των γεωργών και της ευρωπαϊκής επισιτιστικής ασφάλειας.
