Σε μια σημαντική κίνηση προς την ενίσχυση της βιωσιμότητας και την προστασία των πολύτιμων υδάτινων πόρων, η Κυβέρνηση εισάγει τον «Περί της Ενιαίας Διαχείρισης Υδάτων (Τροποποιητικό) Νόμο». Αυτή η νέα νομοθεσία, σε εναρμόνιση με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2020/741, θεσπίζει ένα σαφές, αυστηρό και σύγχρονο πλαίσιο για την ασφαλή επαναχρησιμοποίηση του νερού, με απώτερο στόχο την εξοικονόμηση πόρων και την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος.
Βασικές αλλαγές που επήλθαν για να ενσωματωθούν οι απαιτήσεις του Κανονισμού, καθώς επίσης και οι εισηγήσεις από την κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας αφορούν μεταξύ άλλων την αντικατάσταση του όρου «ανακυκλωμένο» από τον πιο ακριβή όρο «ανακτημένο νερό», αντικατοπτρίζοντας τη διαδικασία ανάκτησης και επεξεργασίας του νερού για επαναχρησιμοποίηση.
Περαιτέρω, οι αρμοδιότητες διαχείρισης περνούν στους «Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης», αντικαθιστώντας το «Συμβούλιο Αποχετεύσεως», για μια πιο αποκεντρωμένη και αποτελεσματική διαχείριση σε τοπικό επίπεδο.
Επίσης, εισάγεται μια νέα διαδικασία για τη διάθεση ανακτημένου νερού, η οποία απαιτεί άδειες, όρους και ελέγχους. Αυτό διασφαλίζει ότι το νερό επαναχρησιμοποιείται μόνο με ασφαλή και ελεγχόμενο τρόπο.
Η έγκριση χορηγείται με όρους και προϋποθέσεις που αφορούν τις υποχρεώσεις του προσώπου που χρησιμοποιεί το νερό αυτό, σύμφωνα με τον κανονισμό 2020/741 όσον αφορά την ποιότητα και όσον αφορά στα είδη που αρδεύονται με ανακτημένοι νερό βάσει του Κώδικα Ορθής Γεωργικής πρακτικής ΚΔΠ 282/2023, καθώς και όσον αφορά στις μεθόδους άρδευσης.
Θεσπίζονται αυστηρά πρόστιμα έως €20.000 και ποινές φυλάκισης έως 12 μήνες για παραβάσεις των κανονισμών, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα κατά της ακατάλληλης χρήσης ανακτημένου νερού.
Προβλέπεται η εξώδικη ρύθμιση αδικημάτων με πρόστιμα από €1.000 έως €10.000, για πιο γρήγορη και αποτελεσματική επιβολή συμμόρφωσης.
Ο διευθυντής μπορεί να επιβάλλει εξώδικο πρόστιμο το οποίο αν πληρωθεί έγκαιρα δεν θα υπάρχει ποινική δίωξη σε δικαστήριο. Σημειώνεται ότι εισάγονται σαφή αδικήματα για κακή χρήση νερού όπως χρήση χωρίς συμμόρφωση, άρδευση μη εγκεκριμένων καλλιεργειών, μη τήρηση κανόνων άρδευσης.
Το συνολικό όφελος έχει να κάνει με την ασφαλή επαναχρησιμοποίηση νερού, την εξοικονόμηση πόρων και καλύτερη προστασία δημόσιας υγείας και περιβάλλοντος. Το επεξεργασμένο νερό από μονάδες επεξεργασίας λυμάτων μπορεί να το διαχειρίζεται ο διευθυντής του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων και θα διατίθεται βάσει κανονισμών και αιτήσεων χρηστών.
Συγκεκριμένα, οι χρήστες, όπως οι αγρότες, κάνουν αίτηση κάθε χρόνο δηλώνουν χωράφια και καλλιέργειες για τα οποία δεσμεύονται σε κανόνες χρήσης του ανακτημένου νερού.
Ο νέος νόμος για την ασφαλή επαναχρησιμοποίηση νερού αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της βιωσιμότητας και την προστασία των υδάτινων πόρων στην Κύπρο. Με αυστηρούς κανόνες, ελέγχους και σύγχρονη διαχείριση, η νομοθεσία αυτή στοχεύει στην εξοικονόμηση πόρων, την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος και τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος για την Κύπρο.
Τα σημαντικά οφέλη των τροποποιήσεων
• Καλύτερη προστασία υγείας και περιβάλλοντος
• Ελέγχεται αυστηρά πού και πώς χρησιμοποιείται το ανακτημένο νερό
• Πιο γρήγορη επιβολή συμμόρφωσης
• Πιο γρήγορη και πρακτική επιβολή του νόμου
• Ξεκάθαροι κανόνες για χρήστες (αγρότες κ.λπ.) καθότι καθορίζεται τι επιτρέπεται να αρδεύουν και τι κινδύνους έχουν αν παραβούν
• Αποτρέπεται η επικίνδυνη χρήση σε ακατάλληλες καλλιέργειες
• Μειώνονται οι παρεξηγήσεις και αυξάνεται η συμμόρφωση
• Αποτελεσματική αξιοποίηση νερού
• Προωθείται η επαναχρησιμοποίηση λυμάτων
• Μειώνεται η πίεση στα φυσικά αποθέματα νερού
• Με την επιβολή εξώδικων δεν φορτίζονται τα δικαστήρια και οι παραβάσεις αντιμετωπίζονται άμεσα.
