Την έντονη ανησυχία του για τις συνεχιζόμενες καθυστερήσεις σε κρίσιμες μεταρρυθμίσεις στον τομέα της δικαιοσύνης εκφράζει ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος, με αφορμή την Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου 2026.
Ο Σύλλογος αναφέρει ότι οι διαπιστώσεις της Επιτροπής επιβεβαιώνουν τις πάγιες θέσεις του για τα σοβαρά και διαχρονικά προβλήματα του συστήματος απονομής της δικαιοσύνης, με κυριότερα τη μεγάλη διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών, τις καθυστερήσεις στην ψηφιοποίηση, την εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων και την εκκρεμότητα στη σύσταση της Ανεξάρτητης Υπηρεσίας Δικαστηρίων.
Παράλληλα, αναγνωρίζει ότι έχουν γίνει θετικά βήματα, όπως η πρόοδος στην εκκαθάριση των εκκρεμών υποθέσεων, η εφαρμογή νέων δικονομικών κανόνων και η λειτουργία της πρώτης φάσης της αναβαθμισμένης πλατφόρμας iJustice. Τονίζει, ωστόσο, ότι η πρόοδος σε ορισμένες από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις παραμένει αδικαιολόγητα αργή.
Δείτε αυτούσια την ανακοίνωση:
Η δημοσίευση της Έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου 2026 αποτελεί ακόμη μία σαφή υπενθύμιση ότι, παρά τις σημαντικές μεταρρυθμίσεις που έχουν προωθηθεί τα τελευταία χρόνια, το σύστημα απονομής της δικαιοσύνης στην Κύπρο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές και διαχρονικές προκλήσεις, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα την αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης, την εμπιστοσύνη των πολιτών και την ανταγωνιστικότητα της κυπριακής οικονομίας.
Ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος συμμετείχε ενεργά, για ακόμη μία χρονιά, στη διαδικασία διαβούλευσης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο της προετοιμασίας της Έκθεσης, καταθέτοντας τις θέσεις και τις εισηγήσεις του επί ζητημάτων που άπτονται του κράτους δικαίου και της λειτουργίας του συστήματος απονομής της δικαιοσύνης στην Κυπριακή Δημοκρατία. Η συμβολή αυτή εντάσσεται στον διαχρονικό θεσμικό ρόλο του Συλλόγου ως ανεξάρτητου φορέα που προάγει το κράτος δικαίου, την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και τη συνεχή βελτίωση των θεσμών.
Οι διαπιστώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν προκαλούν έκπληξη. Αντιθέτως, επιβεβαιώνουν σε μεγάλο βαθμό τις πάγιες θέσεις και τις επανειλημμένες εισηγήσεις που ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος διατυπώνει διαχρονικά προς όλους τους αρμόδιους θεσμούς.
Μέσω της Έκθεσης της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναγνωρίζει σειρά θετικών εξελίξεων στον τομέα της δικαιοσύνης, μεταξύ των οποίων τη δημιουργία διακριτού κλάδου διοικητικής δικαιοσύνης, τη λήψη μέτρων για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης προς τη δικαστική εξουσία, την πρόοδο στην εκκαθάριση των εκκρεμών υποθέσεων και την εφαρμογή νέων δικονομικών κανόνων που αποσκοπούν στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της απονομής της δικαιοσύνης.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος χαιρετίζει την ολοκλήρωση και έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας της Α΄ Φάσης της νέας πλατφόρμας iJustice, η οποία ανακοινώθηκε στις 21 Ιουλίου 2026 και αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό της δικαιοσύνης καθώς και τις εξαγγελίες για την δημιουργία συστήματος ηχογράφησης πρακτικών, εξ αποστάσεως δίκης και προβολής εγγράφων κατά την ακροαματική διαδικασία. Η αναβαθμισμένη πλατφόρμα, ένα σύστημα στο οποίο ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος κατέχει σημαντική και ουσιαστική θέση στη διαμόρφωση του, θέτει τις βάσεις για την περαιτέρω ψηφιοποίηση των δικαστικών διαδικασιών, συνιστά ουσιαστική εξέλιξη που ανταποκρίνεται σε διαχρονικά αιτήματα του δικηγορικού κόσμου και συμβάλλει στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του συστήματος απονομής της δικαιοσύνης.
Παρά τις θετικές όμως αυτές εξελίξεις, η Έκθεση ταυτόχρονα, υπογραμμίζει ότι εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές προκλήσεις, ιδίως ως προς τη διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών, την επιτάχυνση της ψηφιοποίησης της δικαιοσύνης, τη λειτουργία του Εμπορικού Δικαστηρίου, τη σύσταση της Ανεξάρτητης Υπηρεσίας Δικαστηρίων (Independent Court Service), καθώς και την αποτελεσματική εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων. Επιπρόσθετα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι η μεταρρύθμιση της Νομικής Υπηρεσίας εξακολουθεί να εκκρεμεί ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος εκφράζει την έντονη ανησυχία του, καθώς, παρά τις επανειλημμένες επισημάνσεις τόσο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσο και όλων των εμπλεκομένων φορέων, η πρόοδος σε ορισμένα από τα πλέον κρίσιμα ζητήματα εξακολουθεί να είναι αδικαιολόγητα αργή.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η συνεχιζόμενη καθυστέρηση στη σύσταση της Ανεξάρτητης Υπηρεσίας Δικαστηρίων, μιας μεταρρύθμισης που ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος θεωρεί θεμελιώδη προϋπόθεση για τον ουσιαστικό εκσυγχρονισμό της δικαιοσύνης. Η διοικητική αυτονομία των δικαστηρίων δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη μεταρρυθμιστική επιλογή, αλλά αποτελεί τον βασικό θεσμό που θα επιτρέψει την αποτελεσματική διαχείριση των ανθρώπινων και οικονομικών πόρων, την επιτάχυνση της ψηφιοποίησης, την ενίσχυση της λογοδοσίας και την εφαρμογή ενός σύγχρονου μοντέλου διοίκησης των δικαστηρίων.
Η απουσία μιας πραγματικά ανεξάρτητης και επαγγελματικής διοικητικής δομής εξακολουθεί να λειτουργεί ως τροχοπέδη στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων, στερώντας από το δικαστικό σύστημα τον αναγκαίο συντονισμό, τους μηχανισμούς λογοδοσίας και την επιχειρησιακή ευελιξία που απαιτούνται για την αποτελεσματική εφαρμογή των αλλαγών. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές από τις παρατηρήσεις που επαναλαμβάνει διαχρονικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τη συγκεκριμένη θεσμική εκκρεμότητα.
Ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος θεωρεί ότι η διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης δεν μπορεί πλέον να δικαιολογηθεί. Ένα σύγχρονο κράτος δικαίου δεν μπορεί να διαθέτει αποτελεσματική δικαιοσύνη χωρίς σύγχρονη διοικητική υποστήριξη, επαρκείς πόρους, σαφή συστήματα διαχείρισης και μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό.
Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στην ουσιαστική μεταρρύθμιση και ενίσχυση του μηχανισμού εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων. Η απονομή της δικαιοσύνης δεν ολοκληρώνεται με την έκδοση μιας δικαστικής απόφασης. Ολοκληρώνεται μόνο όταν η απόφαση αυτή εκτελείται αποτελεσματικά και εντός εύλογου χρόνου. Η ύπαρξη δικαστικών αποφάσεων που παραμένουν ανεκτέλεστες ή των οποίων η εκτέλεση καθυστερεί υπέρμετρα υπονομεύει την αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης, πλήττει την ασφάλεια δικαίου, αποδυναμώνει την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και επηρεάζει αρνητικά την εμπιστοσύνη προς το δικαστικό σύστημα και το επιχειρηματικό περιβάλλον της χώρας.
Ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος καλεί την Πολιτεία να αντιμετωπίσει τις διαπιστώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τη σοβαρότητα που τους αρμόζει και να προχωρήσει χωρίς άλλη καθυστέρηση στην ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων που εκκρεμούν, με πρώτη και κυριότερη τη σύσταση της Ανεξάρτητης Υπηρεσίας Δικαστηρίων.
Με τη σειρά του ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος δηλώνει τη βούλησή να συνεχίσει να συνεργάζεται εποικοδομητικά με όλους τους αρμόδιους θεσμούς και να συμβάλλει ενεργά στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων, με στόχο τη διαμόρφωση ενός σύγχρονου, ανεξάρτητου, αποτελεσματικού και αξιόπιστου συστήματος απονομής της δικαιοσύνης, αντάξιου των προσδοκιών της κοινωνίας και των ευρωπαϊκών προτύπων.
