Η καινοτομία που αναπτύχθηκε στην Κύπρο με συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω του Προγράμματος Πολιτικής Συνοχής «ΘΑλΕΙΑ2021-2027» έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο του παγκόσμιου ποδοσφαίρου. Η MentisVR, μια κυπριακή startup που έχει επενδύσει συνολικά περισσότερα από €1,2 εκατ. στην ανάπτυξη τεχνολογίας Εικονικής Πραγματικότητας για τη γνωστική προπόνηση αθλητών, είδε τη λύση της να αξιοποιείται από την Εθνική Ισπανίας στην πορεία της προς την κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Σε συνέντευξή του στον «Φιλελεύθερο», ο Urko Pardo, συνιδρυτής και CEO της MentisVR, πρώην επαγγελματίας τερματοφύλακας και απόφοιτος της ακαδημίας La Masía της Barcelona, εξηγεί πώς μια ερευνητική ιδέα πέτυχε να εξελιχθεί σε ένα διεθνώς ανταγωνιστικό προϊόν, αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο της ευρωπαϊκής συγχρηματοδότησης μέσω του «ΘΑλΕΙΑ2021-2027» και σκιαγραφεί τα επόμενα βήματα της εταιρείας στις διεθνείς αγορές.
–Πώς γεννήθηκε η ιδέα της MentisVR και σε ποιους απευθύνεται;
-Η MentisVR ιδρύθηκε από μια διεπιστημονική ομάδα με κοινό όραμα τη γεφύρωση της επιστήμης, του αθλητισμού και της τεχνολογίας, με στόχο την ανάπτυξη νέων μεθόδων αξιολόγησης και εξάσκησης των γνωστικών λειτουργειών που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του σύγχρονου αθλητισμού. Ως πρώην επαγγελματίας τερματοφύλακας και απόφοιτος της ακαδημίας La Masía της Barcelona, είχα την ευκαιρία να μεταφέρω στην ομάδα και στο προίόν την αγωνιστική εμπειρία και την κατανόηση των απαιτήσεων του υψηλού επιπέδου ποδοσφαίρου. Το 2018, αρχίσαμε να πειραματιζόμαστε με την Εικονική Πραγματικότητα ως μέσο προπόνησης του μυαλού, αναγνωρίζοντας ότι ο αθλητισμός επενδύει παραδοσιακά κυρίως στη σωματική προετοιμασία και την τεχνική κατάρτιση, ενώ δίνεται περιορισμένη έμφαση στη συστηματική ανάπτυξη κρίσιμων νοητικών δεξιοτήτων, όπως η προσοχή, η αντίληψη και η μνήμη. Οι δεξιότητες αυτές διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην ταχεία και ποιοτική λήψη αποφάσεων υπό πίεση χρόνου, μια ικανότητα που αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό του σύγχρονου ποδοσφαίρου. Η εταιρεία απευθύνεται σε επαγγελματικές ομάδες, ακαδημίες και μεμονωμένους αθλητές. Αν και η παρούσα της εστίαση είναι το ποδόσφαιρο, η MentisVR έχει ήδη αναπτύξει εφαρμογές και ερευνητικές συνεργασίες με προοπτική επέκτασης σε άλλα αθλήματα, όπως η καλαθοσφαίριση, η πετοσφαίριση, η χειροσφαίριση, το μπάντμιντον και οι πολεμικές τέχνες.
–Ποιο ήταν το συνολικό κόστος ανάπτυξης της ιδέας και ποια ήταν η συμβολή του Προγράμματος Πολιτικής Συνοχής «ΘΑλΕΙΑ2021-2027»; Πόσο καθοριστική ήταν η χρηματοδότηση;
-Η συνολική επένδυση της εταιρείας στην ανάπτυξη της τεχνολογίας ξεπερνά μέχρι σήμερα τα €1,2 εκατ., καθώς συνεχίζουμε να επενδύουμε συστηματικά στην εξέλιξή της, ανταποκρινόμενοι στις αυξανόμενες ανάγκες και στις ευκαιρίες που δημιουργούνται στον συγκεκριμένο τομέα.
Καθοριστικό σημείο για την ανάπτυξη της MentisVR αποτέλεσε το συγχρηματοδοτούμενο έργο MENTIS, προϋπολογισμού €588.000, το οποίο υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Επιχειρηματικής Καινοτομίας SEED του Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας. Μέσω της συγχρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Κυπριακή Δημοκρατία, στο πλαίσιο του Προγράμματος Πολιτικής Συνοχής «ΘΑλΕΙΑ2021-2027», κατέστη δυνατή η μετάβαση από μια ερευνητική ιδέα σε ένα εμπορικά αξιοποιήσιμο και διεθνώς ανταγωνιστικό προϊόν.
Η στήριξη αυτή συνέβαλε ουσιαστικά στην κάλυψη μέρους του κόστους και του επιχειρηματικού ρίσκου που συνδέεται με το στάδιο της Έρευνας και Ανάπτυξης (R&D), το οποίο μια νεοφυής επιχείρηση δύσκολα θα μπορούσε να αναλάβει εξ ολοκλήρου με ίδια μέσα. Μας έδωσε, παράλληλα, τη δυνατότητα να δημιουργήσουμε την τεχνολογική βάση πάνω στην οποία συνεχίζουμε μέχρι σήμερα να επενδύουμε και να αναπτύσσουμε το προϊόν μας στις διεθνείς αγορές.
–Ποια καινοτομία εισάγει στον επαγγελματικό αθλητισμό και ποιο πρόβλημα έρχεται να επιλύσει;
-Η καινοτομία της MentisVR έγκειται στον συνδυασμό της επιστήμης (Γνωστική Ψυχολογία και Νευροεπιστήμη) με την τεχνολογία της Εικονικής Πραγματικότητας, ώστε να προσομοιώνονται συνθήκες πραγματικού αγώνα και να προπονείται ο εγκέφαλος του αθλητή ώστε να λαμβάνει ταχύτερες και ποιοτικότερες αποφάσεις υπό πίεση χρόνου. Το πρόβλημα που επιλύει είναι ότι, μέχρι σήμερα, η νοητική προετοιμασία των αθλητών ήταν είτε ανύπαρκτη είτε αποσπασματική και δύσκολα μετρήσιμη. Η MentisVR την καθιστά συστηματική, αντικειμενικά μετρήσιμη, βασισμένη σε επιστημονικά δεδομένα και σχεδιασμένη ώστε τα οφέλη της να μεταφέρονται αποτελεσματικά στην αγωνιστική απόδοση.
–Πώς λειτουργεί εμπορικά η MentisVR; Τι άλλο περιλαμβάνει πέραν της αγοράς του εξοπλισμού;
-Το εμπορικό μοντέλο της MentisVR βασίζεται στην παροχή υπηρεσιών μέσω μιας ολοκληρωμένης ψηφιακής πλατφόρμας. Οι εφαρμογές της περιλαμβάνουν πολλαπλά επίπεδα γνωστικών και τακτικών προπονήσεων, μια cloud-based πλατφόρμα ανάλυσης δεδομένων απόδοσης, προσβάσιμη από προπονητές και αθλητές, καθώς και τη δυνατότητα δημιουργίας εξατομικευμένων τακτικών σεναρίων, προσαρμοσμένων στο αγωνιστικό σύστημα και τις ανάγκες κάθε προπονητή. Παράλληλα, η εταιρεία παρέχει ερευνητική και επιστημονική υποστήριξη μέσω των συνεργασιών της με πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα.
–Ποιο είναι σήμερα το βασικό πελατολόγιο της MentisVR και πού στοχεύετε τα επόμενα χρόνια;
-Σήμερα η MentisVR συνεργάζεται με επαγγελματικές ομάδες και ακαδημίες στην Ευρώπη, τις ΗΠΑ και άλλες χώρες, ενώ διατηρεί συνεργασίες με συλλόγους που συμμετέχουν σε κορυφαίες ευρωπαϊκές διοργανώσεις, οι οποίες δεν μπορούν να δημοσιοποιηθούν λόγω συμφωνιών εμπιστευτικότητας. Η στρατηγική ανάπτυξης της εταιρείας επικεντρώνεται στη διεθνή αγορά, με στόχο την περαιτέρω διεύρυνση της παρουσίας της τόσο στον επαγγελματικό αθλητισμό όσο και στην αγορά των μεμονωμένων καταναλωτών (consumer market), μέσω εφαρμογών που θα καθιστούν την εξάσκηση των γνωστικών λειτουργειών προσβάσιμη σε κάθε αθλητή. Στόχος είναι η τεχνογνωσία που αναπτύσσεται στην Κύπρο να αξιοποιείται από αθλητές και ομάδες σε παγκόσμιο επίπεδο, συμβάλλοντας στον εκσυγχρονισμό της νοητικής προπόνησης στον αθλητισμό.
–Σε ποιο στάδιο εμπορικής ανάπτυξης βρίσκεται σήμερα η εταιρεία;
-Η εταιρεία έχει ξεπεράσει το στάδιο ανάπτυξης και επικύρωσης του πρωτοτύπου και διαθέτει πλέον ένα ολοκληρωμένο εμπορικό προϊόν, το οποίο έχει δοκιμαστεί και αξιολογηθεί στην πράξη σε απαιτητικές συνθήκες της διεθνούς αθλητικής αγοράς, σε συνεργασία με κορυφαίους επαγγελματικούς οργανισμούς. Η MentisVR βρίσκεται σήμερα στη φάση ενεργού εμπορικής ανάπτυξης, με στόχο την κλιμάκωση της παρουσίας της μέσω της σύναψης περισσότερων μακροχρόνιων συνεργασιών με επαγγελματικές ομάδες και ακαδημίες, αλλά και μέσω της επέκτασης προς την αγορά των μεμονωμένων αθλητών και το consumer market. Η εταιρεία ήδη παράγει έσοδα από πωλήσεις και επικεντρώνεται στην επιτάχυνση της ανάπτυξής της, αξιοποιώντας την τεχνολογία, την τεχνογνωσία και την εμπορική επικύρωση που έχει επιτύχει μέχρι σήμερα.
–Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση για μια κυπριακή startup που επιχειρεί να διαθέσει τεχνολογία σε κορυφαίους ευρωπαϊκούς αθλητικούς οργανισμούς;
-Η μεγαλύτερη πρόκληση δεν αφορά τόσο τους κορυφαίους αθλητικούς οργανισμούς, όσο τη γενικότερη υιοθέτηση καινοτόμων τεχνολογιών από την αγορά. Οργανισμοί που έχουν ήδη κουλτούρα επένδυσης στην ανάπτυξη του ανθρώπινου παράγοντα και στη συστηματική προπόνηση του μυαλού, όπως η La Liga, αλλά και κορυφαίες επαγγελματικές ομάδες, αναγνωρίζουν τη σημασία της γνωστικής προπόνησης και είναι πιο ανοιχτοί στην αξιοποίηση νέων επιστημονικά τεκμηριωμένων λύσεων. Η πρόκληση για μια κυπριακή startup είναι κυρίως η δημιουργία εμπιστοσύνης και η αλλαγή της νοοτροπίας σε οργανισμούς που παραδοσιακά επενδύουν περισσότερο στη σωματική και τεχνική προετοιμασία, αλλά λιγότερο σε νέες μορφές προπόνησης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η υιοθέτηση καινοτόμων προϊόντων απαιτεί χρόνο και εκπαίδευση της αγοράς. Η αξιοπιστία χτίζεται μέσα από επιστημονικά αποτελέσματα, συνεργασίες με κορυφαίους οργανισμούς και συγκεκριμένα παραδείγματα εφαρμογής, τα οποία αποδεικνύουν την αξία της τεχνολογίας στην πράξη.
–Ποιο είναι το βασικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της MentisVR έναντι άλλων εταιρειών αθλητικής τεχνολογίας;
-Το βασικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της MentisVR είναι ο συνδυασμός επιστήμης, τεχνολογίας και πρακτικής εφαρμογής στον πραγματικό αθλητισμό. Η εταιρεία δεν προσφέρει απλώς ένα ψηφιακό εργαλείο, αλλά μια ολοκληρωμένη πλατφόρμα νοητικής προπόνησης, σχεδιασμένη πάνω σε αρχές της Γνωστικής Ψυχολογίας και της Νευροεπιστήμης και επικυρωμένη μέσα από συνεργασίες με κορυφαίους αθλητικούς οργανισμούς. Η ανάπτυξη της τεχνολογίας βασίζεται σε σταθερές ερευνητικές συνεργασίες με το Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, το CYENS Centre of Excellence, το Sports Lab του UCLan Cyprus, καθώς και διεθνή ακαδημαϊκά ιδρύματα όπως το Masaryk University και το Brno University of Technology στην Τσεχία και το Vrije Universiteit Brussel στο Βέλγιο. Παράλληλα, η χρήση της Εικονικής Πραγματικότητας επιτρέπει τη δημιουργία ρεαλιστικών προσομοιώσεων αγωνιστικών συνθηκών, όπου οι αθλητές μπορούν να εξασκούν και να αξιολογούν γνωστικές δεξιότητες, όπως η προσοχή, η αντίληψη και η λήψη αποφάσεων υπό πίεση χρόνου. Αυτό δημιουργεί μια ισχυρή σύνδεση μεταξύ της προπόνησης και των απαιτήσεων του πραγματικού παιχνιδιού, κάτι που δύσκολα επιτυγχάνεται με παραδοσιακές μεθόδους. Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της MentisVR είναι, επομένως, ότι συνδυάζει επιστημονική εγκυρότητα, προηγμένη τεχνολογία VR και αποδεδειγμένη εφαρμογή στο υψηλότερο επίπεδο του αθλητισμού, προσφέροντας μια λύση που είναι ταυτόχρονα μετρήσιμη, εξατομικευμένη και άμεσα εφαρμόσιμη.
Πως η Εθνική Ισπανίας αξιοποίησε την τεχνολογία στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα
–Πώς προέκυψε η συνεργασία με την Εθνική Ισπανίας και πόσος χρόνος χρειάστηκε από την πρώτη επαφή μέχρι την ένταξη της τεχνολογίας στην προετοιμασία της ομάδας;
-Η συνεργασία με την Εθνική Ομάδα της Ισπανίας ήταν αποτέλεσμα μιας διαδικασίας που βασίστηκε στην εμπιστοσύνη, στη δημιουργία ισχυρών σχέσεων και στην έμπρακτη απόδειξη της αξίας της τεχνολογίας μας. Η αρχική επαφή ξεκίνησε μέσω του Juanjo Roa, τότε προπονητή τερματοφυλάκων της Getafe CF, ο οποίος γνώρισε τη MentisVR μέσω της γνωριμίας μας και αναγνώρισε γρήγορα την προστιθέμενη αξία που μπορούσε να προσφέρει στην ανάπτυξη των τερματοφυλάκων του. Λίγους μήνες αργότερα, ο Juanjo μας σύστησε στον Miguel Ángel España, προπονητή τερματοφυλάκων της Εθνικής Ομάδας της Ισπανίας. Τον Μάρτιο, ταξίδεψα στη Μαδρίτη, όπου παρουσίασα προσωπικά την τεχνολογία και το όραμα της MentisVR στο τεχνικό επιτελείο της Εθνικής. Μετά τη βιωματική εμπειρία της τεχνολογίας και την κατανόηση των δυνατοτήτων της, η ομάδα αποφάσισε να την εντάξει στην προετοιμασία της ενόψει του Παγκοσμίου Κυπέλλου FIFA. Η συνεργασία αυτή αποτέλεσε ένα σημαντικό ορόσημο για τη MentisVR, καθώς επιβεβαίωσε την αξία της προσέγγισής μας στο υψηλότερο επίπεδο του παγκόσμιου ποδοσφαίρου και άνοιξε νέες προοπτικές για συνεργασίες με κορυφαίους αθλητικούς οργανισμούς διεθνώς.
–Υπάρχουν επαφές ή συμφωνίες για την αξιοποίηση της πλατφόρμας από άλλες ομάδες, ομοσπονδίες ή αθλητικούς οργανισμούς;
-Πέραν των ήδη γνωστών συνεργασιών, η MentisVR έχει αναπτύξει επιπλέον συνεργασίες και βρίσκεται σε συζητήσεις με μεγάλες ομάδες που συμμετέχουν σε ευρωπαϊκές και διεθνείς διοργανώσεις, καθώς και με ακαδημίες (κυρίως στις ΗΠΑ) και μεμονωμένους επαγγελματίες ποδοσφαιριστές. Λόγω συμφωνιών εμπιστευτικότητας, τα ονόματα αρκετών από αυτούς τους οργανισμούς δεν μπορούν να δημοσιοποιηθούν. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η συνεργασία με την Εθνική Ομάδα της Ισπανίας ενόψει του Παγκοσμίου Κυπέλλου, η οποία αποτέλεσε σημαντικό ορόσημο για την εταιρεία και ενίσχυσε περαιτέρω την αξιοπιστία της διεθνώς. Η εμπιστοσύνη ενός από τους κορυφαίους ποδοσφαιρικούς οργανισμούς παγκοσμίως στη λύση της MentisVR λειτούργησε ως ισχυρή επιβεβαίωση της αξίας της τεχνολογίας και δημιούργησε νέες ευκαιρίες για επαφές και συνεργασίες με άλλες ομάδες και οργανισμούς.
Παράλληλα, η εταιρεία διατηρεί ενεργή παρουσία και στην Κύπρο, όπου συνεργάζεται για ερευνητικούς σκοπούς με ακαδημίες και αθλητικούς οργανισμούς, όπως η ακαδημία του Διγενή Ακρίτα Μόρφου και το σωματείο ΘΟΙ Λακατάμειας. Οι συνεργασίες αυτές συμβάλλουν στη συλλογή δεδομένων, στην αξιολόγηση της τεχνολογίας σε διαφορετικά επίπεδα αθλητών και στη συνεχή βελτίωση των εφαρμογών της MentisVR.
Συνεργαζόμαστε, επίσης, με την Παραολυμπιακή Επιτροπή της Βραζιλίας, επεκτείνοντας την εφαρμογή της τεχνολογίας και την ερευνητική δραστηριότητά μας σε ειδικούς πληθυσμούς αθλητών.
