Τεχνολογική ασπίδα €25,5 εκατ. κατά των πυρκαγιών: Ηλεκτροπτικά συστήματα σε δάση, βιομηχανικές ζώνες και κρίσιμες υποδομές – Αυτές είναι οι δράσεις τεσσάρων Υπουργείων

Ένα φιλόδοξο επενδυτικό πλάνο ύψους €25.513.593 σε βάθος τριετίας, ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο για υλοποίηση του ολιστικού συστήματος επιτήρησης και άλλων σύγχρονων τεχνολογιών για σκοπούς πρόληψης και αντιμετώπισης πυρκαγιών και διαχείρισης κρίσεων. Ουσιαστικά με την εν λόγω απόφαση ενώνεται κάτω από μια κοινή ομπρέλα το Τμήμα Δασών, η Πυροσβεστική Υπηρεσία, η Εθνική Φρουρά και η Πολιτική Άμυνα.

Η κοινή πρόταση που κατατέθηκε από τα Υπουργεία Γεωργίας, Άμυνας, Εσωτερικών και Δικαιοσύνης, αφού εξασφάλισε τη θετική απόκριση του Υπουργείου Οικονομικών, σφραγίζει το πέρασμα της Δημοκρατίας σε μια νέα εποχή πρόληψης και άμεσης απόκρισης με τη χρήση τεχνολογιών αιχμής.

Πρόκειται για τη Β’ Φάση του έργου που εστιάζει στην κάλυψη ολόκληρης της επικράτειας, συμπληρώνοντας την επιτυχημένη πιλοτική Α’ Φάση, στην οποία εγκαταστάθηκαν μεταξύ άλλων: α) το σύστημα διαχείρισης κρίσης «ΑΡΓΟΣ», β) την εγκατάσταση τεσσάρων ηλεκτροπτικών συστημάτων αισθητήρων αυτόματης ανίχνευσης πυρκαγιών, σε Ακάμα, Μαδαρή, Οίκου και Φικάρδου, γ) προμήθεια τεσσάρων συστημάτων μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), δ) εγκατάσταση ασύρματου δικτύου ΜΑΝΕΤ, και ε) προμήθεια δύο κινητών κέντρων τακτικού επιπέδου (C2), που αφορούν τη διαχείριση περιστατικών, κατά κύριο λόγο, σε αστικές και ημιαστικές περιοχές.

Ο νέος σχεδιασμός που εγκρίθηκε αυτό το καλοκαίρι από το Υπουργικό Συμβούλιο περιλαμβάνει δράσεις για τη Φάση Β’ του ολιστικού συστήματος:

31 Ηλεκτροπτικά συστήματα αισθητήρων: 16 συστήματα αυτόματης ανίχνευσης σε δασικές περιοχές (Τμήμα Δασών) και 15 σε βιομηχανικές ζώνες και κρίσιμες υποδομές (Πυροσβεστική Υπηρεσία). Το συνολικό κόστος για τα 16 συστήματα του Τμήματος Δασών υπολογίζονται σε €1,5 εκατ. και τα 15 της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας €800.000.

Εναέρια μέσα επιτήρησης: Προμήθεια δύο ρυμουλκούμενων μπαλονιών παρατήρησης με ενσωματωμένους αισθητήρες αυτόματης ανίχνευσης πυρκαγιών με υπολογιζόμενο κόστος €800.000, και δύο υποστηρικτικά οχήματα ομάδων Drones και μπαλονιών παρατήρησης με κόστος €200.000 για το Τμήμα Δασών και ενίσχυση του στόλου των Drones της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας με δύο υποστηρικτικά οχήματα άλλες €200.000.

Δίκτυο επικοινωνιών MANET (2η Φάση): Πλήρης επέκταση του αδιάλειπτου, ασύρματου δικτύου επικοινωνιών για κοινή χρήση από όλες τις εμπλεκόμενες δυνάμεις Τμήμα Δασών, Πυροσβεστική Υπηρεσία, Πολιτική Άμυνα και Εθνική Φρουρά. Τα συστήματα ΜΑΝΕΤ θα ανατεθούν με τη διαδικασία διαπραγμάτευσης στα €3,2 εκατ. Για το θέμα υποδομών, IT και συναφής δικτυακός εξοπλισμός για διασυνδέσεις που αφορά όλες τις υπηρεσίες θα διεξαχθεί διαδικασία διαπραγμάτευσης με το ποσό να υπολογίζεται στα €6,8 εκατ. Για τη διασύνδεση drones του Τμήματος Δασών με το σύστημα ΜΑΝΕΤ και ΑΡΓΟΣ θα απαιτηθούν €178.000 σύμβαση που θα ανατεθεί με τη διαδικασία διαπραγμάτευσης.

Κέντρα επιχειρήσεων στο πεδίο: Προμήθεια τριών κινητών κέντρων επιχειρήσεων C2 με δυνατότητα κίνησης εκτός δρόμου (4×4) για το Τμήμα Δασών με εκτιμώμενο κόστος €850.000 και ενός βαρέως οχήματος διαχείρισης κρίσεων επιχειρησιακού επιπέδου (C3) για υποστήριξη επιχειρήσεων διαχείρισης κρίσης, εκτεταμένης χρονικής διάρκειας υπό την ευθύνη της Πολιτικής Άμυνας με υπολογιζόμενο κόστος €1,3 εκατ.

Ψηφιακά εργαλεία και στόλος: Ανάπτυξη λογισμικών προσομοίωσης εξέλιξης πυρκαγιάς, ημερήσιου χάρτη πρόγνωσης κινδύνου του Τμήματος Δασών με το κόστος να υπολογίζεται στις €325.000, ενώ για την αναβάθμιση του Γενικού Κέντρου Επιχειρήσεων του Τμήματος Δασών θα απαιτηθούν άλλες €350.000, καθώς και αγορά 17 αντλιοφόρων πυροσβεστικών οχημάτων της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας με υπολογιζόμενο κόστος άλλα €6,8 εκατ. Άλλες 4 φορητές συσκευές ενδεχομένως να απαιτηθούν για τις ανάγκες της Εθνικής Φρουράς ύψους €580.000. Για την προμήθεια δύο υδραυλικών τηλεσκοπικών πλατφόρμων με δυνατότητα κατάσβεσης πυρκαγιών, καθώς και διάσωσης ζωής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας θα δαπανηθούν €6,8 εκατ..

Κτηριακές υποδομές: Για τις ανάγκες του Τμήματος Δασών θα απαιτηθούν κτηριακές υποδομές για το προσωπικό και τα μέσα που θα αποκτηθούν και αφορούν γραφεία, γκαράζ και αποθήκη συνολικού ύψους €980.000.

Το συνολικό κόστος των δράσεων σε βάθος τριετίας υπολογίζεται στα €25.513.593, και κατανέμονται στην Πυροσβεστική Υπηρεσία €13.604.564, στο Τμήμα Δασών €8.543.678, στην Πολιτική Άμυνα €2.004.821 και στην Εθνική Φρουρά €1.360.530.

Σημειώνεται ότι όλες οι δράσεις είναι αποτέλεσμα μελέτης που ετοίμασε Επιτροπή για την εισαγωγή στην Κυπριακή Δημοκρατία συστήματος επιτήρησης για σκοπούς πρόληψης και αντιμετώπισης πυρκαγιών. Περαιτέρω νέα διευρυμένη Επιτροπή ανέλαβε τη σύνταξη των προδιαγραφών συστημάτων επιτήρησης η οποία περιλαμβάνει προκαταρκτικές προδιαγραφές για τον εξοπλισμό και τις υποδομές, χρονοδιαγράμματα υλοποίησης, επικαιροποιημένο κόστος και ανάγκες σε νέες θέσεις προσωπικού.

Εξαίρεση από προσφορές για λόγους εθνικής ασφάλειας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για εξαίρεση των διαγωνιστικών διαδικασιών που αφορούν το ασύρματο σύστημα επικοινωνιών ΜΑΝΕΤ και τις υποδομές πληροφορικής και συναφής δικτυακός εξοπλισμός για διασυνδέσεις από τη νομοθεσία περί Δημοσίων Συμβάσεων, βάσει του άρθρου 19(3) του Ν. 73(Ι)/2016. Η ανάθεση θα γίνει απευθείας στους αναδόχους της Α’ Φάσης με κόστος €10 εκατ. Η απόφαση ελήφθη με τη σύμφωνη γνώμη της Αρμόδιας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Γενικό Λογιστήριο), καθώς κρίθηκε ότι η προστασία των ευαίσθητων δεδομένων των Σωμάτων Ασφαλείας και η τεχνική συμβατότητα των συστημάτων συνδέονται άμεσα με τα ουσιώδη συμφέροντα ασφάλειας της Δημοκρατίας.

Σημειώνεται ότι η ΠΥ θα προβεί στη συνομολόγηση των σχετικών Συμβάσεων, για τη δημιουργία των υποδομών, την υλοποίηση των διασυνδέσεων και την προμήθεια του εξοπλισμού, για το σύνολο των εμπλεκόμενων Φορέων, βάσει της Μελέτης και την παράδοση των αντίστοιχων πόρων (υποδομές, διασυνδέσεις, εξοπλισμός) στους εμπλεκόμενους φορείς.

Η Φάση Α’ του ασύρματου δικτύου επικοινωνιών ΜΑΝΕΤ, συνολικής δαπάνης περίπου €1 εκατ., έχει ήδη ολοκληρωθεί.

Περαιτέρω, η εφαρμογή του Συστήματος Διαχείρισης Κρίσης – ΑΡΓΟΣ, που αφορούσε την εγκατάσταση της απαραίτητης υποδομής και την προμήθεια του απαιτούμενου εξοπλισμού τεχνολογίας και πληροφορικής και των διασυνδέσεων για την υποστήριξη των δράσεων της Φάσης Α’, συνολικής δαπάνης περίπου €800.000, έχει ολοκληρωθεί και η απόδοση του έχει αξιολογηθεί ως ικανοποιητική και ανταποκρίνεται στις επιχειρησιακές απαιτήσεις όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Για την εύρυθμη λειτουργία του συστήματος, εγκρίθηκε η τροχιοδρόμηση 33 νέων δημοσιοϋπαλληλικών θέσεων με ετήσιο κόστος €1,09 εκατ., οι οποίες κατανέμονται σε Τμήμα Δασών (€618.692), Πυροσβεστική (€305.324) και Πολιτική Άμυνα (€171.200), ενώ παράλληλα θα εξεταστεί η παραχώρηση 20 θέσεων ωρομίσθιου προσωπικού για το Τμήμα Δασών.

Όσον αφορά τη χρηματοδότηση, οι δαπάνες για το τρέχον έτος 2026 θα καλυφθούν από εξοικονομήσεις και ανακατανομές των υφιστάμενων προϋπολογισμών των εμπλεκόμενων Υπουργείων, ενώ από το 2027 και εντεύθεν τα απαιτούμενα ποσά θα ενταχθούν στις επίσημες οροφές δαπανών των αρμόδιων φορέων.