Η Κύπρος γέφυρα μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ανατολικής Μεσογείου – Νέες ναυτιλιακές συμμαχίες και συνεργασίες

Τη θέση της Κύπρου ως κομβικού ναυτιλιακού και γεωπολιτικού εταίρου στην Ανατολική Μεσόγειο και τον Κόλπο επιχειρεί να ενισχύσει η υφυπουργός Ναυτιλίας Μαρίνα Χατζημανώλη, με στόχο ο πολιτικός διάλογος με τις χώρες της περιοχής να μετατρέπεται σε συγκεκριμένες συμφωνίες, συνεργασίες και νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες.

Μιλώντας στον «Φ», η κ. Χατζημανώλη αναφέρεται στην πρόσφατη επίσκεψή της στο Μπαχρέιν, στην υπογραφή Μνημονίου Συναντίληψης στον τομέα της ναυτιλίας, αλλά και στη διεύρυνση της συνεργασίας της Κύπρου με Ελλάδα, Μάλτα και Ιταλία. Σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή ναυτιλία βρίσκεται αντιμέτωπη με την πράσινη μετάβαση, την ανάγκη διατήρησης της ανταγωνιστικότητας και τις αυξανόμενες γεωπολιτικές προκλήσεις, η Υφυπουργός υπογραμμίζει ότι η Κύπρος επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της ως γέφυρα μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και ευρύτερης Ανατολικής Μεσογείου.

Η επίσκεψη στο Μπαχρέιν, η οποία πραγματοποιήθηκε κατόπιν πρόσκλησης του υπουργού Μεταφορών και Τηλεπικοινωνιών, Σεΐχη Abdulla bin Ahmed Al Khalifa, εντάσσεται, σύμφωνα με την κ. Χατζημανώλη, στη γενικότερη προσπάθεια αξιοποίησης της δυναμικής που έχει δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια στις σχέσεις της Κύπρου με τις χώρες του Κόλπου.

Πρόσφατα, η κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέδειξε ακόμη περισσότερο τη σημασία της ενίσχυσης των σχέσεων ΕΕ και χωρών του Κόλπου, με την Κύπρο να επιχειρεί να αξιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση και την ιδιότητά της ως κράτος-μέλος της ΕΕ. «Ως κράτος-μέλος της ΕΕ, αλλά και ως χώρα που βρίσκεται γεωγραφικά στο σταυροδρόμι της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου, η Κύπρος μπορεί να διαδραματίσει έναν ουσιαστικό ρόλο ως γέφυρα συνεργασίας», αναφέρει.

Όπως σημειώνει, τα τελευταία χρόνια έχουν ενισχυθεί οι σχέσεις με χώρες όπως το Κατάρ, το Ομάν και η Σαουδική Αραβία, ενώ παράλληλα συνεχίζεται η εμβάθυνση της συνεργασίας με την Αίγυπτο.

Από τις καλές σχέσεις στις συγκεκριμένες συνεργασίες

Ιδιαίτερη θέση σε αυτή την προσπάθεια έχει η ναυτιλία, όπου η Κύπρος διαθέτει σημαντική τεχνογνωσία, διεθνή παρουσία και μακρά παράδοση. Ο ενεργός ρόλος της χώρας στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, σε συνδυασμό με τη δυναμική της κυπριακής ναυτιλιακής βιομηχανίας, δημιουργεί, σύμφωνα με την Υφυπουργό, σημαντικές δυνατότητες συνεργασίας με χώρες της περιοχής. «Το ζητούμενο είναι οι καλές πολιτικές σχέσεις να μετατρέπονται σε συγκεκριμένες συνεργασίες, κοινές δράσεις, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και νέες ευκαιρίες για τις επιχειρηματικές και ναυτιλιακές κοινότητες», υπογραμμίζει.

Η επίσκεψη στο Μπαχρέιν χαρακτηρίζεται από την ίδια ως ιδιαίτερα παραγωγική, τόσο σε κυβερνητικό όσο και σε επιχειρηματικό επίπεδο. Κεντρικό αποτέλεσμα αποτέλεσε η υπογραφή Μνημονίου Συναντίληψης στον τομέα της ναυτιλίας με το υπουργείο Μεταφορών και Τηλεπικοινωνιών του Μπαχρέιν. Το μνημόνιο είχε συμφωνηθεί κατά την προηγούμενη συνάντηση των δύο πλευρών στην Κύπρο και, όπως επισημαίνει η κ. Χατζημανώλη, πλέον «περάσαμε από τη συμφωνία στην υλοποίηση». Στο πλαίσιο του μνημονίου προβλέπεται η προώθηση κοινών δράσεων σε τομείς όπου υπάρχουν περιθώρια περαιτέρω συνεργασίας και όπου η Κύπρος μπορεί να αξιοποιήσει την τεχνογνωσία και την εμπειρία της.

Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις επιχειρηματικές, ακαδημαϊκές και ερευνητικές επαφές που πραγματοποιήθηκαν κατά την επίσκεψη. Στην κυπριακή αποστολή συμμετείχαν ο πρόεδρος του ΚΕΒΕ, Σταύρος Σταύρου και ο διευθύνων σύμβουλος του Κυπριακού Ινστιτούτου για τη Θάλασσα και τη Ναυτιλία, Ζαχαρίας Σιούκουρος, οι οποίοι είχαν επαφές με εκπροσώπους της επιχειρηματικής, ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας του Μπαχρέιν. Οι συναντήσεις ανέδειξαν προοπτικές συνεργασίας στους τομείς των επιχειρήσεων, της έρευνας, της καινοτομίας και της εκπαίδευσης.

«Μια σύγχρονη ναυτιλιακή συνεργασία δεν περιορίζεται στις κυβερνητικές επαφές. Χρειάζεται να δημιουργούνται γέφυρες μεταξύ επιχειρήσεων, πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και φορέων του κλάδου», σημειώνει η Υφυπουργός. Πλέον, όπως τονίζει, προτεραιότητα είναι να διατηρηθεί η δυναμική που δημιουργήθηκε και να δοθεί συνέχεια στις συμφωνίες και τις επαφές, ώστε η επίσκεψη να οδηγήσει σε απτά αποτελέσματα.

Ισχυρότερο ναυτιλιακό μέτωπο στη Μεσόγειο

Παράλληλα με το άνοιγμα προς τον Κόλπο, η Κύπρος επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση της και στον ευρωπαϊκό ναυτιλιακό χάρτη, μέσω στενότερου συντονισμού με άλλα σημαντικά ναυτιλιακά κράτη της Μεσογείου.

Η 9η Υπουργική Τριμερής Συνάντηση Κύπρου, Ελλάδας και Μάλτας, με τη συμμετοχή για πρώτη φορά της Ιταλίας, αποτελεί, σύμφωνα με την κ. Χατζημανώλη, σημαντικό ορόσημο για την αναβάθμιση της υφιστάμενης συνεργασίας σε μια ισχυρότερη μεσογειακή πλατφόρμα.

Κύπρος, Ελλάδα, Μάλτα και Ιταλία διαθέτουν ισχυρούς ναυτιλιακούς τομείς και μακρά ναυτική παράδοση, ενώ αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις. Μεταξύ αυτών είναι η απανθρακοποίηση, η μετάβαση σε καθαρότερες τεχνολογίες και καύσιμα, οι αυξημένες κανονιστικές απαιτήσεις, η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας και οι γεωπολιτικές προκλήσεις. «Αυτές οι προκλήσεις δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν απομονωμένα. Απαιτούν συνεργασία και συντονισμό», επισημαίνει η κ. Χατζημανώλη. Η συμμετοχή της Ιταλίας ενισχύει τη συλλογική φωνή των τεσσάρων χωρών και δημιουργεί ένα ισχυρότερο πλαίσιο παρέμβασης στις ευρωπαϊκές και διεθνείς συζητήσεις για το μέλλον της ναυτιλίας.

Παράλληλα, η συνάντηση ανέδειξε τη σύγκλιση απόψεων των τεσσάρων χωρών για την ανάγκη προώθησης ενός ναυτιλιακού τομέα ασφαλούς, ανταγωνιστικού και περιβαλλοντικά βιώσιμου. «Για την Κύπρο, η πρωτοβουλία αυτή αναδεικνύει τον ρόλο μας ως γέφυρας συνεργασίας και ως αξιόπιστου ναυτιλιακού εταίρου», σημειώνει η Υφυπουργός, υπογραμμίζοντας ότι η μελλοντική επιτυχία της ευρωπαϊκής ναυτιλίας δεν εξαρτάται μόνο από τις εθνικές προσπάθειες, αλλά και από ισχυρές συμμαχίες.

Κοινή Διακήρυξη με στόχο ανταγωνιστικότητα και βιωσιμότητα

Κομβικό αποτέλεσμα της 9ης Υπουργικής Συνάντησης ήταν η υιοθέτηση Κοινής Διακήρυξης από την Κύπρο, την Ελλάδα, τη Μάλτα και την Ιταλία. Η Διακήρυξη, σύμφωνα με την κ. Χατζημανώλη, δεν αποτελεί απλώς μια πολιτική δήλωση, αλλά αποτυπώνει κοινή αντίληψη για τις βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η ναυτιλιακή βιομηχανία και καθορίζει κοινές αρχές και προτεραιότητες.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν η ανταγωνιστικότητα, η απανθρακοποίηση, η καινοτομία, οι καθαρές τεχνολογίες, η ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων και η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη αποφυγής κατακερματισμού μεταξύ περιφερειακών και παγκόσμιων μέτρων. Όπως εξηγεί η Υφυπουργός, η ναυτιλία είναι κατεξοχήν διεθνής δραστηριότητα και χρειάζεται ένα συνεκτικό, προβλέψιμο και λειτουργικό κανονιστικό περιβάλλον.

Παράλληλα, απαιτούνται οι κατάλληλες συνθήκες για επενδύσεις σε εναλλακτικά καύσιμα, καινοτομία και καθαρές ναυτιλιακές τεχνολογίες.

Η πράσινη μετάβαση θεωρείται αναγκαία, αλλά, όπως υπογραμμίζει, πρέπει να συμβαδίζει με την οικονομική ανθεκτικότητα και τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής ναυτιλίας.

Στην ίδια κατεύθυνση, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην ασφάλεια και την ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η διασφάλιση ασφαλών θαλάσσιων οδών αποτελεί προϋπόθεση για το διεθνές εμπόριο και την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων.

Το μήνυμα της Υφυπουργού είναι σαφές, η Ευρώπη μπορεί να διατηρήσει την ηγετική της θέση στη διεθνή ναυτιλία μόνο μέσα από ισχυρές συμμαχίες και συντονισμένη δράση.

Για την Κύπρο, η στρατηγική κατεύθυνση είναι διπλή: Αφενός η ενίσχυση των σχέσεων με τον Κόλπο και την ευρύτερη περιοχή, αφετέρου η δημιουργία ισχυρότερων συμμαχιών στον ευρωπαϊκό και μεσογειακό χώρο. Στόχος είναι η αξιοποίηση της ναυτιλιακής παράδοσης, της γεωγραφικής θέσης και της ιδιότητας της Κύπρου ως κράτους μέλους της ΕΕ, ώστε η χώρα να μην αποτελεί μόνο ένα σημαντικό ναυτιλιακό κέντρο, αλλά και ενεργό παράγοντα στη διαμόρφωση του μέλλοντος της ευρωπαϊκής και διεθνούς ναυτιλίας.