Πράσινο φως από το Ευρωκοινοβούλιο για την επιτάχυνση των αμυντικών επενδύσεων στην Ευρώπη

Θεοδόσης Πίπης – Ανταπόκριση από Βρυξέλλες  

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σήμερα τρία νομοθετικά μέτρα με στόχο την επιτάχυνση των αμυντικών επενδύσεων, την απλούστευση των διαδικασιών προμηθειών και την ενίσχυση της ικανότητας της ΕΕ να ανταποκρίνεται στις προκλήσεις ασφαλείας.

Οι ευρωβουλευτές ενέκριναν το πακέτο με μεγάλες πλειοψηφίες. Το μέτρο για την επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων έργων που ενισχύουν την αμυντική ετοιμότητα εγκρίθηκε με 540 ψήφους υπέρ, 105 κατά και 22 αποχές.

Το δεύτερο κείμενο, που αφορά τις μεταφορές αμυντικών προϊόντων εντός της ΕΕ και την απλούστευση των διαδικασιών για τις αμυντικές προμήθειες, εγκρίθηκε με 549 ψήφους υπέρ, 92 κατά και 27 αποχές.

Το τρίτο μέτρο, το οποίο καλύπτει τις αμυντικές επενδύσεις και τους όρους λειτουργίας της αμυντικής βιομηχανίας, έλαβε 530 ψήφους υπέρ, 125 κατά και 12 αποχές.

Τα τρία μέτρα αποτελούν μέρος του λεγόμενου πακέτου «Omnibus V», μιας δέσμης μέτρων απλούστευσης της ΕΕ που αποσκοπεί στην άρση κανονιστικών εμποδίων και στην επιτάχυνση της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής δυναμικότητας.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή πολιτική συμφωνία για το πακέτο στις 10 Ιουνίου 2026.

Η νομοθεσία αποσκοπεί στη στήριξη αμυντικών επενδύσεων ύψους έως και 800 δισ. ευρώ τα επόμενα τέσσερα χρόνια, στο πλαίσιο του Σχεδίου ReArm Europe/πρωτοβουλίας Readiness 2030, ενώ παράλληλα επιδιώκει να διευκολύνει τα κράτη-μέλη και τις αμυντικές εταιρείες της ΕΕ να ανταποκριθούν στις αυξανόμενες απαιτήσεις ασφαλείας.

Ταχύτερες αδειοδοτήσεις για αμυντικά έργα

Μία από τις βασικές αλλαγές που προβλέπουν οι νέοι κανόνες αφορά τις άδειες για έργα ενίσχυσης της αμυντικής ετοιμότητας, μεταξύ άλλων για την κατασκευή νέων εγκαταστάσεων παραγωγής και την επέκταση υφιστάμενων εργοστασίων.

Με βάση το νέο πλαίσιο, οι εθνικές αρχές θα έχουν κατά κανόνα 42 εργάσιμες ημέρες για να αποφασίσουν επί μιας πλήρους αίτησης αδειοδότησης.

Η προθεσμία θα μπορεί, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, να παρατείνεται έως και κατά 60 ημέρες, σε δύο περιπτώσεις, μεταξύ άλλων όταν πρόκειται για ιδιαίτερα σύνθετα έργα ή για περιπτώσεις στις οποίες εγείρονται ζητήματα που αφορούν το περιβάλλον, την υγεία ή την ασφάλεια των εργαζομένων.

Ακόμη και με τις παρατάσεις, η συνολική διαδικασία αδειοδότησης δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις 102 εργάσιμες ημέρες.

Εάν οι αρμόδιες αρχές δεν ενεργήσουν εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, θα εφαρμόζεται η αρχή της σιωπηρής έγκρισης. Στη συνέχεια, οι αρχές θα έχουν οκτώ εργάσιμες ημέρες για να ενημερώσουν τους φορείς υλοποίησης των έργων και να προσδιορίσουν τυχόν όρους που συνοδεύουν την έγκριση.

Τα κράτη-μέλη θα υποχρεούνται επίσης να δημιουργήσουν ενιαία σημεία επαφής για τους φορείς που προωθούν αμυντικά έργα. Οι υπηρεσίες αυτές θα εποπτεύουν τις αιτήσεις, θα παρέχουν υποστήριξη στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και θα υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τη δραστηριότητα αδειοδότησης.

Ευκολότερο διασυνοριακό εμπόριο και προμήθειες στον τομέα της άμυνας

Το δεύτερο σκέλος του πακέτου αποσκοπεί στην άρση κανονιστικών εμποδίων που επηρεάζουν τις αμυντικές προμήθειες και τη διακίνηση αμυντικών προϊόντων μεταξύ των κρατών-μελών.

Οι νέοι κανόνες εισάγουν γενική άδεια μεταφοράς για αμυντικά προϊόντα, με τα κράτη-μέλη να υποχρεούνται να δημοσιεύουν τις σχετικές άδειες. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πιο προβλέψιμο πλαίσιο για τις αμυντικές εταιρείες που μεταφέρουν προϊόντα από τη μία χώρα της ΕΕ στην άλλη.

Η νομοθεσία επικαιροποιεί επίσης το κατώτατο όριο εφαρμογής των κανόνων της ΕΕ για τις αμυντικές προμήθειες, αυξάνει τη μέγιστη διάρκεια των συμφωνιών-πλαισίων από επτά σε δέκα χρόνια και παρέχει στα κράτη-μέλη μεγαλύτερη ευελιξία για την πραγματοποίηση περιστασιακών κοινών προμηθειών.

Τι ακολουθεί

Η σημερινή ψηφοφορία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αποτελεί το επόμενο νομοθετικό βήμα για τους τρεις φακέλους του Omnibus V.

Τα μέτρα θα τεθούν σε ισχύ την 20ή ημέρα μετά τη δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το Νομοθετικό Παρατηρητήριο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου καταγράφει επί του παρόντος τους τρεις φακέλους ως αναμένοντες τη θέση του Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση, μετά τη σημερινή ψηφοφορία στην ολομέλεια.

Το πακέτο αποσκοπεί στη μείωση των διοικητικών καθυστερήσεων και στη διευκόλυνση των κρατών-μελών και των αμυντικών εταιρειών της ΕΕ να αυξήσουν την παραγωγή, να προμηθεύονται εξοπλισμό και να συνεργάζονται διασυνοριακά, καθώς η ΕΕ επιδιώκει να ενισχύσει την αμυντική της ετοιμότητα.