Χωρίς φρένο η ρητορική μίσους: Δεμένα τα χέρια της Αστυνομίας απέναντι στους ανώνυμους λογαριασμούς – 1.000 σχόλια μίσους την ημέρα

Απροστάτευτοι είναι οι πολίτες της Κύπρου, απέναντι σε εκείνους που κρύβονται πίσω από το πληκτρολόγιο και από ανώνυμους λογαριασμούς, εκτοξεύοντας ύβρεις, απειλές και κατάρες. Με δεμένα τα χέρια είναι και η Αστυνομία σε σχέση με τους ανώνυμους λογαριασμούς που εκτοξεύουν ύβρεις, για τους οποίους απευθύνεται στις ΗΠΑ και την εκάστοτε εταιρεία, στη οποία λειτουργεί το επίμαχο προφίλ.

Το πρόβλημα της ρητορικής μίσους και τη διαχείρισή του επανέφερε για εξέταση, μετά από ενάμιση χρόνο, η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στη Βουλή. Το θέμα εισηγήθηκαν οι βουλευτές, Γιώργος Κουκουμάς, Χρίστος Χριστοφίδης, Αναστασία Χάσικου και Αργεντούλα Ιωάννου.

Παράγονται τουλάχιστον 1.000 σχόλια ρητορικής μίσους ανά 24ωρο σε ελληνόφωνο περιεχόμενο, είπε ο πρόεδρος της Επιτροπής Χρίστος Χριστοφίδης, κατά την έναρξη της συζήτησης, υπενθυμίζοντας όσα παρουσιάστηκαν στην προηγούμενη συνεδρία. Από αυτά τα σχόλια, το 48% είναι με ναζιστικό περιεχόμενο, το 21% με άρνηση/διαστρέβλωση του Ολοκαυτώματος, το 11% με αντι-ΛΟΑΤΚΙ, το 10% με αντιπροσφυγικά.

Παρά τα στοιχεία που μιλούν για μαζικά σχόλια ρητορικής μίσους, εντούτοις, είναι ελάχιστες οι καταγγελίες και ιδίως οι διώξεις.

Ο επικεφαλής της Υποδιεύθυνσης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της Αστυνομίας, Ανδρέας Αναστασιάδης, ανέφερε πως έχουν οριστεί δύο αξιωματικοί ανά επαρχία για τις υποθέσεις υποκίνησης βίας στο διαδίκτυο ή και εκτός διαδικτύου. Όμως, ξεκαθαρίστηκε, δεν υπάρχει ειδικό κλιμάκιο για αυτό το ζήτημα.

Το 2023 κατεγράφησαν 57 περιστατικά ρητορικής μίσους, από τα οποία για τα 32 σχηματίστηκαν ποινικές υποθέσεις. Το 2024 κατεγράφησαν 54 περιστατικά και 30 ποινικές υποθέσεις και το 2025 κατεγράφησαν 44 περιστατικά και 18 ποινικές υποθέσεις.

Σε περίπτωση ανώνυμου λογαριασμού, είπε ο κ. Αναστασιάδης, η Αστυνομία ζητά από την εταιρεία στις ΗΠΑ τα στοιχεία του λογαριασμού, μια διαδικασία η οποία χαρακτηρίστηκε ως χρονοβόρα. Υπάρχουν, παράλληλα, πάρα πολλές δυσκολίες και για να κλείσει ο λογαριασμός. «Οι εταιρείες μάς απαντούν “ελευθερία έκφρασης” και αρνούνται να κλείσουν τον λογαριασμό, ενώ συχνά μας αναφέρουν ότι γίνεται χρήση VPN και δεν μπορεί να εντοπιστεί ο χρήστης».

Από πλευράς Υπουργείου Δικαιοσύνης, η Ανθή Παπουτσίδου, σημείωσε πως τη ρητορική μίσους τη βρίσκουμε στο διαδίκτυο, στην εργασία, στην καθημερινότητα. «Συνήθως στόχος είναι τα ευάλωτα άτομα». Οι νόμοι που ρυθμίζουν το θέμα είναι αρκετοί, με πιο πρόσφατο εκείνον του 2025. Επιπλέον, είπε, το 2021 υιοθετήθηκε Εθνική Στρατηγική και λήφθηκαν διάφορες δράσεις για τον ρατσισμό, για τη βία κατά των γυναικών και άλλες. Επιπλέον, διορίστηκε επιτροπή για τη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα, ενώ ετοιμάζεται δράση για τους Ρομά.

Εκ μέρους του Υφυπουργείου Καινοτομίας, σημειώθηκε πως το Υπουργικό ενέκρινε το σχέδιο προστασίας ανηλίκων, με όριο πρόσβασης στα μέσα κοινωνική δικτύωσης την ηλικία των 15 ετών, ώστε τα παιδιά να μην εκτίθενται σε τέτοιου είδους περιεχόμενο. Πέρα από το προτεινόμενο όριο ηλικίας τα 15 έτη, ως μέτρα ακολουθούν η εφαρμογή ρυθμιστικού μέσου και εργαλείου επαλήθευσης ηλικίας καθώς και δράσεις πρόληψης και ευαισθητοποίησης.

Σε 10 χρόνια 26 απειλές σε δημοσιογράφους

Τα τελευταία 10 χρόνια η Ένωση Συντακτών Κύπρου παρενέβη σε 26 περιπτώσεις απειλών σε βάρος δημοσιογράφων, από τις οποίες οι 6 ήταν απειλές κατά της ζωής τους, υπογράμμισε ο πρόεδρος της Ένωσης Συντακτών Κύπρου, Γιώργος Φράγκος.

Εξαιρετικά σημαντικό, είπε, το κατά πόσο θα υπάρξει σαφής διαχωρισμός του δημοσιογραφικού περιεχομένου από οποιονδήποτε άλλο λόγο εκφράζεται στο διαδίκτυο και αλλού. «Το 2023 απασχόλησε ο Περί Εξύβρισης», υπενθύμισε και υπογράμμισε πως ακολούθησε δημόσια παγκόσμια και πανευρωπαϊκή κατακραυγή, και τελικά δεν προωθήθηκε το νομοσχέδιο. «Στην προσπάθεια να ελέγξουμε τη ρητορική μίσους, να μην μπει φρένο στη δημοσιογραφία και να μη λογοκρίνουμε την κριτική που ασκεί», είπε.

Επιπλέον, η πρόεδρος της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας Έλλη Κοτζαμάνη, επεσήμανε πως ο Κώδικας Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας έχει, από το 2021, ειδική διάταξη για θέματα ρητορικής μίσους.

117 κυπριακές πλατφόρμες υπό διερεύνηση

Η διευθύντρια της Αρχής Ραδιοτηλεόρασης και Ψηφιακών Υπηρεσιών, Ειρήνη Λοϊζίδου Νικολαΐδου ανέφερε πως

Η Υπηρεσία είπε έχει την εποπτεία τον online πλατφόρμων που εδρεύουν στην Κύπρο, ενώ για τις πολύ μεγάλες, όπως YouΤube, Facebook κλπ., την ευθύνη έχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Βρισκόμαστε σε διαδικασία καταγραφής όλων των πλατφόρμων που είναι στην Κύπρο και τις έχουμε κατηγοριοποιήσει, όπως gaming, πορνό κ.α  προκειμένου να γνωρίζουμε τι εποπτεύουμε.  «Σήμερα έχουμε κάτω από έρευνα 117 τέτοιες πλατφόρμες», είπε.

Από πλευράς του γραφείου της Επίτροπου Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, υπογραμμίστηκε πως  η ρητορική μισούς είναι διαδεδομένη και καταγράφει αυξητική τάση παγκοσμίως. Η ποινικοποίηση, όπως υπογραμμίστηκε θα βοηθήσει, όμως εκείνο που χρειάζεται είναι η θέσπιση μιας ολιστικής στρατηγικής αντιμετώπισης.