Άρματα μάχης Εθνικής Φρουράς: Επιτακτική ανάγκη η ανανέωση του στόλου – Το κόστος για την αγορά νέων – Τι ισχύει με την αναβάθμιση των AMX-30B2

Η μεγαλύτερη και πλέον σύνθετη εξίσωση που καλείται να επιλύσει σήμερα η Εθνική Φρουρά στον τομέα των εξοπλισμών αφορά το μέλλον του αρματικού της δυναμικού. Ο στόλος των Τεθωρακισμένων αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από οχήματα παλαιότερων γενεών, τα οποία, παρά τις κατά καιρούς παρεμβάσεις συντήρησης και αναβάθμισης, έχουν πλέον διανύσει σημαντικό μέρος του επιχειρησιακού τους κύκλου ζωής. Η ηλικία και οι επιχειρησιακές δυνατότητες των υφιστάμενων αρμάτων θέτουν πλέον επιτακτικά το ζήτημα της σταδιακής ανανέωσης του στόλου, σε μια περίοδο κατά την οποία το σύγχρονο πεδίο μάχης απαιτεί αυξημένη προστασία, προηγμένα συστήματα επιτήρησης και ελέγχου πυρός και μεγαλύτερη επιχειρησιακή διαλειτουργικότητα.

Επ΄ αυτού, η απόφαση για αγορά νέων αρμάτων μάχης, είναι ειλημμένη εδώ και χρόνια. Πολλοί παράγοντες ωστόσο καθιστούν αυτή την πράξη δύσκολη, υπό την πτυχή της οικονομίας και της λογιστικής υποστήριξης.

Ποιες περιπτώσεις εξετάστηκαν

Κατά την πάροδο των χρόνων, έχουν πέσει στο τραπέζι αρκετοί τύποι αρμάτων μάχης, από τα γαλλικά Leclerc, στη γερμανική σειρά των Leopard, μέχρι και τα ισραηλινά Merkava. Όπως πληροφορείται το philenews, η οικονομικότερη αλλά και πιο συμφέρουσα λύση, από την πλευρά της υλικοτεχνικής υποστήριξης, κρίθηκαν εδώ και αρκετό καιρό, τα ισραηλινά Merkava.

Η κατασκευάστρια χώρα βρίσκεται πάρα πολύ κοντά στην Κύπρο, τα εξαρτήματα και τα πυρομαχικά, μπορούν εύκολα και άμεσα να έρθουν σε κυπριακό λιμάνι, ενώ σε περίπτωση βλάβης ενός οχήματος, η μεταφορά του στο Ισραήλ για επιδιόρθωση θα ήταν ζήτημα μερικών εβδομάδων.

Σε ό,τι αφορά τις συνομιλίες για την απόκτηση των οχημάτων από το Ισραήλ, όπως έχει αναφερθεί και σε προηγούμενα ρεπορτάζ, η καθυστέρηση στην οριστικοποίηση της συμφωνίας αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στην εκτεταμένη επιχειρησιακή χρήση των συγκεκριμένων οχημάτων από τις Ένοπλες Δυνάμεις του Ισραήλ (IDF), καθώς και στην απόφαση του ισραηλινού Υπουργείου Άμυνας για επιχειρησιακή επάνδρωση του συνόλου των διαθέσιμων αρμάτων, με την ενεργοποίηση ακόμη και μονάδων εφέδρων.

Σύμφωνα με πληροφορίες του philenews, πάντως, η κυπριακή πλευρά εμφανίζεται αποφασισμένη να προχωρήσει στην απόκτηση των οχημάτων και ασκεί πιέσεις προς την ισραηλινή πλευρά, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας το συντομότερο δυνατό.

Το κόστος του κάθε οχήματος, σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πληροφορίες αναμένεται να κυμαίνεται κοντά στα €10 εκ. ευρώ για την αναβαθμισμένη έκδοση των Merkava Mk 4. Πρόκειται για κόστος, μικρότερο τόσο από τα γαλλικά Leclerc, όσο και τα γερμανικά Leopard.

Ενδεικτικό της δαπάνης που απαιτεί η απόκτηση ακόμη και μεταχειρισμένων Leopard παλαιότερης έκδοσης, όπως τα Leopard 2A4, είναι η πρόσφατη περίπτωση της Τσεχίας. Τον Δεκέμβριο του 2024, η χώρα υπέγραψε συμφωνία ύψους περίπου €161 εκατ. για 14 ανακατασκευασμένα Leopard 2A4, με το ποσό να περιλαμβάνει, πέραν των αρμάτων, πυρομαχικά, εκτεταμένο πακέτο υλικοτεχνικής υποστήριξης και συναφή εξοπλισμό. Με βάση τη συνολική αξία της σύμβασης, το κόστος αντιστοιχεί σε περίπου €11,5 εκατ. ανά τεμάχιο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά το προηγούμενο διάστημα εξετάστηκε και το ενδεχόμενο απόκτησης παλαιότερων εκδόσεων αρμάτων Leopard, όπως τα Leopard 1A5 από τα αποθέματα του Ελληνικού Στρατού. Ωστόσο, η συγκεκριμένη επιλογή δεν προχώρησε, καθώς κρίθηκε οικονομικά ασύμφορη, δεδομένου του σημαντικού κόστους που θα απαιτούνταν για την αναβάθμιση και επαναφορά των οχημάτων σε επίπεδο που να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες επιχειρησιακές απαιτήσεις του πεδίου μάχης.

Η αναβάθμιση των AMX-30B2

Η συζήτηση γύρω από την απόφαση για την αναβάθμιση του στόλου των AMX-30B2 της Εθνικής Φρουράς ήρθε στο φως μετά από δημοσίευμα της εφημερίδας «Αλήθεια». Η αναβάθμιση αφορά, μεταξύ άλλων, την εγκατάσταση σύγχρονων θερμικών καμερών και άλλων συστημάτων, τα οποία αναμένεται να ενισχύσουν τις δυνατότητες εντοπισμού και εμπλοκής στόχων, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια νυχτερινών επιχειρήσεων.

Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες του philenews, το ποσό των €25 εκατ. που επικαλείται το δημοσίευμα δεν αφορά στο σύνολό του την αναβάθμιση των AMX-30B2. Από το συγκεκριμένο κονδύλι, λίγο περισσότερα από €4 εκατ. αφορούν τα ίδια τα άρματα, ενώ το υπόλοιπο ποσό αφορά άλλες ενέργειες και προμήθειες, οι οποίες, για λόγους εθνικής ασφάλειας, δεν είναι δυνατό να δημοσιοποιηθούν. Εννοείται ότι μια απόφαση για αποδέσμευση χρημάτων για την αναβάθμιση ή αγορά εξοπλισμών, δεν περνάει από τους επιτελείς του ΓΕΕΦ. Οι εξοπλιστικές λαμβάνονται από τη Διεύθυνση εξοπλισμών του Υπουργείου Άμυνας και τις εσωτερικές διαδικασίες προσφορών, ενώ απαιτείται και έγκριση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Άμυνας.

Προστίθεται επίσης ότι, δεν υπάρχει μέχρι σήμερα απόφαση για την απόσυρση των AMX-30B2, ενώ η προδιαγραφόμενη αναβάθμισή τους δεν θα είναι συνολική, αλλά θα αφορά συγκεκριμένες επιχειρησιακές ανάγκες και επιμέρους συστήματα.

Σύμφωνα, πάντως, με τις ίδιες πληροφορίες, ο πρώτος τύπος τεθωρακισμένου οχήματος που αναμένεται να αποσυρθεί από την Εθνική Φρουρά με την πρώτη ευκαιρία είναι τα βραζιλιάνικης κατασκευής EE-9 Cascavel, τα οποία αποτελούν έναν από τους παλαιότερους τύπους τεθωρακισμένων οχημάτων που εξακολουθούν να υπηρετούν σήμερα.