€3,55 εκατ. για στρατηγικά αποθέματα σιτηρών 45 ημερών – Τι αποφάσισε η Κυβέρνηση

Την αγορά και διατήρηση στρατηγικών αποθεμάτων αλευροποιήσιμων σιτηρών για ανθρώπινη χρήση αποφάσισε η κυβέρνηση, εγκρίνοντας την πρόταση που κατέθεσε ο υπουργός Γεωργίας. Με βάση την απόφαση θα διατηρούνται 10.000 τόνοι σιτηρών για ανθρώπινη χρήση που θα καλύπτουν τις ανάγκες 45 ημερών, ανεξαρτήτως του ύψους των υφιστάμενων εμπορικών αποθεμάτων. Η μέγιστη συνολική δαπάνη εκτιμάται σε €3.550.620 τόνους περιλαμβανομένου του κόστους φύλαξης για 12 μήνες.

Η απόφαση αυτή έρχεται να ενισχύσει την ετοιμότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας απέναντι στις συνεχιζόμενες γεωπολιτικές αναταράξεις και τις αβεβαιότητες στην αλυσίδα εφοδιασμού.

Τον προληπτικό και στρατηγικό χαρακτήρα των μέτρων εξήγγειλε επίσημα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, κατά τον χαιρετισμό του στην επετειακή εκδήλωση για τα 10χρονα του Μουσείου Μύλοι Χατζηγιώρκη. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης υπογράμμισε ότι το κράτος παρακολουθεί σε εβδομαδιαία βάση τα εμπορικά αποθέματα που διατηρούνται στην κυπριακή αγορά.

Αφού αναφέρθηκε σε αρκετές ιδιαιτερότητες της χώρας, ως νησί, μακριά από την Ευρώπη, σημείωσε, οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τη Μαύρη Θάλασσα, σε συνδυασμό με τις πιθανές επιπτώσεις στις αλυσίδες εφοδιασμού, επιβάλλουν αυξημένη ετοιμότητα. Για τον λόγο αυτό, ανακοίνωσε τη δημιουργία κρατικών στρατηγικών αποθεμάτων σιτηρών για ανθρώπινη κατανάλωση ικανών να καλύψουν τις ανάγκες του πληθυσμού για 45 ημέρες, επιπρόσθετα και ανεξάρτητα από τις ποσότητες που διατηρούν οι ιδιώτες.

Σύμφωνα με την πρόταση του υπουργού Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Χρίστου Σενέκη, προς το Υπουργικό Συμβούλιο, η απόφαση βασίζεται σε μια σειρά από κρίσιμους παράγοντες:

>> Οι συνεχιζόμενες πολεμικές συγκρούσεις και εντάσεις στη Μέση Ανατολή και τη Μαύρη Θάλασσα εγκυμονούν κινδύνους για το διεθνές εμπόριο σιτηρών.

>> Η αποκλειστική εξάρτηση της χώρας από τις θαλάσσιες μεταφορές για την εισαγωγή βασικών αγαθών καθιστά την αλυσίδα τροφοδοσίας ευάλωτη σε τυχόν καθυστερήσεις φόρτωσης ή άφιξης πλοίων.

>> Παρατηρείται αυξημένη ζήτηση αλευροποιήσιμων σιτηρών από γειτονικές χώρες για τη δημιουργία των δικών τους αποθεμάτων, γεγονός που ενδέχεται να πιέσει τα διαθέσιμα εμπορικά αποθέματα.

>> Παρά το γεγονός ότι τα εμπορικά αποθέματα των εγχώριων αλευροβιομηχανιών καλύπτουν κατά μέσο όρο 63 ημέρες, οι εκπρόσωποι του κλάδου επισήμαναν ότι αυτά δεν μπορούν να θεωρούνται ως στρατηγικά λόγω της αστάθειας στις αγορές. Σε περιόδους κρίσης ή καθυστερήσεων στα φορτία, τα εμπορικά διαθέσιμα ενδέχεται να υποχωρήσουν απότομα ακόμη και κάτω από το όριο των 30 ημερών.

Η νέα απόφαση τροποποιεί το πλαίσιο που είχε εγκριθεί προηγουμένως, ορίζοντας ποσότητα και διάρκεια για αγορά και διατήρηση αλευροποιήσιμου σιταριού για κάλυψη των αναγκών της Δημοκρατίας για 45 ημέρες.

Παράλληλα, τα κρατικά αυτά αποθέματα θα διατηρούνται ανεξαρτήτως του ύψους των εμπορικών αποθεμάτων που διατηρούν οι εισαγωγείς και οι αλευροβιομήχανοι.

Η διατήρηση και φύλαξη των αποθεμάτων θα ανατεθεί σε εγχώριες αλευροβιομηχανίες και εμπόρους σιτηρών μέσω ανοικτών διαγωνισμών Δημοσίων Συμβάσεων.

Η συνολική μέγιστη δαπάνη εκτιμάται σε €3.550.620. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνεται τόσο το κόστος αγοράς και μεταφοράς των σιτηρών όσο και το κόστος φύλαξής τους για περίοδο 12 μηνών. Για τα επόμενα έτη, το ετήσιο κόστος φύλαξης και διατήρησης υπολογίζεται έως €411.600 ετησίως.

Τον Νοέμβριο του 2025, το Υπουργικό Συμβούλιο είχε εγκρίνει αρχικά σχετική πρόταση για κάλυψη αναγκών 60 ημερών με εκτιμώμενη δαπάνη €5.500.000 και κόστος φύλαξης έως €650.000 ετησίως.

Ωστόσο, η απόφαση του 2025 περιλάμβανε τον ουσιώδη όρο ότι η κρατική αγορά θα ενεργοποιούνταν μόνο εφόσον τα εμπορικά αποθέματα των ιδιωτών έπεφταν κάτω από το όριο των 60 ημερών.

Η επανεξέταση του θέματος το 2026 οδήγησε στην κατάργηση αυτού του περιοριστικού όρου. Η κυβέρνηση αποφάσισε να διατηρεί αυτόνομα στρατηγικά αποθέματα 45 ημερών, διασφαλίζοντας ότι το κράτος έχει τον άμεσο έλεγχο της επισιτιστικής ασφάλειας, χωρίς να εξαρτάται από τις αυξομειώσεις της ιδιωτικής αγοράς.

Σημειώνεται ότι μέχρι σήμερα η Κυπριακή Δημοκρατία διατηρεί στρατηγικά αποθέματα μόνο για ζωοτροφές, ενώ για ανθρώπινη χρήση υπάρχουν μόνο τα εμπορικά αποθέματα που διατηρούνται από τους αλευρόμυλους.

Τα οφέλη για την κοινωνία και την οικονομία

Η έγκριση της τροποποιημένης πρότασης επιφέρει πολλαπλά οφέλη

>> Δημιουργείται μια ισχυρή ασπίδα προστασίας για την κάλυψη των αναγκών του πληθυσμού σε ψωμί και βασικά παράγωγα αλεύρου σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ή διακοπής των θαλάσσιων αλυσίδων εφοδιασμού.

>> Με τη μείωση της περιόδου κάλυψης από τις 60 στις 45 ημέρες, η απαιτούμενη δαπάνη περιορίστηκε αισθητά κατά σχεδόν €2 εκατ. (από €5,5 εκατ. σε €3,55 εκατ.), βελτιστοποιώντας τη χρήση των δημόσιων πόρων.

>> Το κράτος αποκτά την ευελιξία να αντιδρά ακαριαία σε διεθνείς κρίσεις, αποτρέποντας φαινόμενα τεχνητών ελλείψεων ή αισχροκέρδειας στην εγχώρια αγορά.