Νέα εποχή για την κυπριακή γεωργία: Τουλάχιστον €416 εκατ. για στήριξη του αγροτικού εισοδήματος – Δημόσια διαβούλευση για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική 2028-2034

Τον διάλογο για τον καθορισμό των προτεραιοτήτων της νέα Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) για την προγραμματική περίοδο 2028-2034, εγκαινίασε χθες το υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, δίνοντας το στίγμα των ουσιαστικών αλλαγών και μεταρρυθμίσεων που εισέρχεται ο πρωτογενής τομέας της Κύπρου.

Με την 1η Δημόσια Διαβούλευση που πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Ορεινής Λάρνακας στη Σκαρίνου, παρουσία του υπουργού Γεωργίας, Χρίστου Σενέκη, του Επιτρόπου Αγροτικών Πληρωμών, Ανδρέα Κυπριανού και της γενικής διευθύντριας της Γενικής Διεύθυνσης Ανάπτυξης, Πηνελόπης Παπαβασιλείου, τέθηκαν οι βάσεις για το εθνικό αγροτικό μοντέλο της επόμενης επταετίας.

Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκονται τα οικονομικά μεγέθη της νέας περιόδου, τα οποία διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό πλαίσιο. Βάσει της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η συνολική προτεινόμενη κατανομή για το Εθνικό Σχέδιο της Κύπρου ανέρχεται στα περίπου €2,3 δισ. Από το συνολικό αυτό πακέτο, προβλέπεται ένα ελάχιστο δεσμευμένο ποσό ύψους €415,9 εκατ. αποκλειστικά για τη στήριξη του γεωργικού εισοδήματος και της ΚΑΠ. Για συγκριτικούς λόγους, σημειώνεται ότι στο υφιστάμενο Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ 2023–2027 οι αντίστοιχοι ευρωπαϊκοί πόροι ανέρχονταν σε €373 εκατ. για πενταετή περίοδο.

Η Κυπριακή Δημοκρατία διατηρεί τη δυνατότητα να κατευθύνει πρόσθετους πόρους από το υπόλοιπο κονδύλι του Εθνικού Σχεδίου για γεωργικές παρεμβάσεις, επενδύσεις, ανανέωση των γενεών, διαχείριση κινδύνων, περιβάλλον, κλίμα και αγροτικές περιοχές, ανάλογα με την τεκμηρίωση των αναγκών.

Παράλληλα, η κυπριακή πλευρά πέτυχε τη συμπερίληψη ειδικής πρόνοιας, βάσει της οποίας τουλάχιστον το 10% των διαθέσιμων πόρων του Εθνικού Σχεδίου, πέραν του εγγυημένου ποσού της ΚΑΠ, θα διατίθεται υποχρεωτικά για έργα και παρεμβάσεις στις αγροτικές περιοχές. Πρόκειται για μια δυνατότητα, η οποία θα αξιοποιηθεί προς όφελος της κυπριακής υπαίθρου.

Η βελτίωση της πρόσβασης των γεωργών στη χρηματοδότηση αποτελεί επίσης βασική προϋπόθεση για τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη. Προς αυτή την κατεύθυνση, το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε στις 29 Απριλίου 2026 το Σχέδιο διευκόλυνσης της δανειοδότησης των αγροτών για την υλοποίηση επενδύσεων και τίθεται σε εφαρμογή το επόμενο διάστημα.

Ο σκοπός της διαβούλευσης

Η σημαντικότερη θεσμική αλλαγή για την περίοδο 2028–2034 είναι ότι η ΚΑΠ παύει να υλοποιείται μέσω ενός αυτόνομου Στρατηγικού Σχεδίου, όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα. Αντίθετα, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο, ενιαίο Εθνικό και Περιφερειακό Σχέδιο Εταιρικής Σχέσης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Το νέο αυτό πλαίσιο επιτρέπει αυξημένη συνέργεια και συμπληρωματικότητα με άλλες ευρωπαϊκές πολιτικές, όπως η Πολιτική Συνοχής και η Αλιευτική Πολιτική, συνδέοντας άμεσα την εκταμίευση των πόρων με την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων και αποτελεσμάτων. Καθώς οι διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες βρίσκονται σε εξέλιξη, σκοπός της διαβούλευσης είναι να καταγραφούν εγκαίρως οι πραγματικές ανάγκες της κυπριακής υπαίθρου, ώστε να διαμορφωθούν αναλόγως οι εθνικές προτεραιότητες.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε από τον υπουργό Γεωργίας στις διαπραγματεύσεις που διεξήχθησαν στο πλαίσιο της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.

Όπως υπογραμμίστηκε, η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προέβλεπε τον αποκλεισμό από τις άμεσες ενισχύσεις των γεωργών που φτάνουν σε ηλικία συνταξιοδότησης. Η κυπριακή πλευρά, αναγνωρίζοντας ότι μια τέτοια πρόνοια θα έπληττε καίρια την κυπριακή πραγματικότητα, καθώς πολλοί ηλικιωμένοι παραμένουν ενεργοί στην παραγωγή, ηγήθηκε των επαφών και πέτυχε την πλήρη διαγραφή της συγκεκριμένης πρόνοιας από το κείμενο.

Το ερωτηματολόγιο

Η κυπριακή γεωργία και κτηνοτροφία καλούνται να ανταπεξέλθουν σε ένα περιβάλλον γεμάτο προκλήσεις, όπως το υψηλό κόστος παραγωγής, η παρατεταμένη λειψυδρία, η κλιματική αλλαγή, η ανάγκη ανανέωσης των γενεών και η πιεστική ανάγκη για απλούστευση των γραφειοκρατικών διαδικασιών.

Για τη συλλογή των απόψεων των παραγωγών, το Τμήμα Γεωργίας έθεσε σε εφαρμογή ειδικό ερωτηματολόγιο το οποίο είναι διαθέσιμο και ηλεκτρονικά, το οποίο καλύπτει, μεταξύ άλλων, τα πιο κάτω ερωτήματα:

>> Ποιες θεωρείτε ως τις σημαντικότερες προκλήσεις για την κυπριακή γεωργία την περίοδο 2028–2034;

>> Σε ποιους τομείς θεωρείτε ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προτεραιότητα;

>> Ποιο κριτήριο πρέπει να έχει τη μεγαλύτερη βαρύτητα κατά τη στόχευση της στήριξης;

>> Ποιες επενδύσεις θεωρείτε σημαντικότερες για την ανταγωνιστικότητα της κυπριακής γεωργίας;

>> Ποια μέτρα θεωρείτε σημαντικότερα για την προσέλκυση νέων γεωργών;

>> Πού απαιτείται περισσότερη απλούστευση των διαδικασιών της νέας ΚΑΠ;

Περαιτέρω, οι συμμετέχοντες καλούνται να απαντήσουν με τη μορφή ελεύθερου κειμένου εστιάζοντας τα σχόλια τους σε τυχόν προτάσεις για νέα μέτρα, καθώς και σε προτεινόμενες βελτιώσεις για υφιστάμενα μέτρα.

Η παρούσα πρώτη φάση της δημόσιας διαβούλευσης θα διαρκέσει έως το τέλος Νοεμβρίου 2026, διάστημα κατά το οποίο οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλλουν τις γραπτές τους εισηγήσεις στο Τμήμα Γεωργίας. Η διαδικασία θα συνεχιστεί εντός του 2027, οπότε και θα ακολουθήσει νέος κύκλος διαβούλευσης επί του ολοκληρωμένου πλέον προσχεδίου του κεφαλαίου της ΚΑΠ.