Δεμένα τα χέρια όλων για τα κέντρα ευεξίας: Αλαλούμ και κενά με τη νομοθεσία – «Χάνεται η ασφάλεια των πολιτών», προειδοποιεί ο Συνήγορος του Ασθενούς – Έκλεισε το Κέντρο στη Λάρνακα

Σοβαρά κενά στη νομοθεσία, περιορισμένες αρμοδιότητες και απουσία συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων υπηρεσιών αφήνουν ουσιαστικά ανεξέλεγκτες σημαντικές πτυχές της λειτουργίας των λεγόμενων κέντρων ευεξίας, στα οποία παρέχονται ιατρικές και άλλες πράξεις που ενδέχεται να θέτουν σε κίνδυνο την υγεία και την ασφάλεια των πολιτών.

Αυτό προκύπτει από τις τοποθετήσεις των αρμόδιων φορέων ενώπιον της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Υγείας, με εκπροσώπους του υπουργείου Υγείας, του Ιατρικού Συμβουλίου Κύπρου, του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου, της Νομικής Υπηρεσίας και του Συνηγόρου του Ασθενούς να περιγράφουν ένα σύστημα στο οποίο ο καθένας διαθέτει συγκεκριμένες, περιορισμένες εξουσίες, χωρίς να διασφαλίζεται η συνολική εποπτεία των υπηρεσιών που προσφέρονται.

Ενδεικτική ήταν η τοποθέτηση του Συνήγορου του Ασθενούς Μάριου Χαραλαμπίδη, ο οποίος προειδοποίησε ότι μέσα στον κατακερματισμό των αρμοδιοτήτων χάνεται το ουσιαστικό ζητούμενο: Η ασφάλεια του πολίτη.

«Θέλουμε να ξέρουμε εάν μια υπηρεσία είναι ασφαλής», ανέφερε, εξηγώντας ότι για να απαντηθεί αυτό το ερώτημα εμπλέκονται επτά ή οκτώ διαφορετικοί φορείς, οι οποίοι ελέγχουν διαφορετικές πτυχές της ίδιας δραστηριότητας.

Άλλος είναι αρμόδιος για τον γιατρό, άλλος για τον εξοπλισμό, άλλος για την άδεια και άλλος για τις συνθήκες υπό τις οποίες παρέχεται μια υπηρεσία. Χωρίς ανταλλαγή πληροφοριών και ολοκληρωμένη εποπτεία, όμως, κανείς δεν μπορεί να έχει τη συνολική εικόνα.

«Χανόμαστε στις αρμοδιότητες του καθενός και χάνεται η ασφάλεια», ήταν το μήνυμα της παρέμβασής του.

Ο Συνήγορος υπέδειξε ότι ακόμη και αν ένας γιατρός είναι νόμιμα εγγεγραμμένος και ο εξοπλισμός που χρησιμοποιείται εγκεκριμένος, αυτό δεν αρκεί για να θεωρηθεί ασφαλής η παρεχόμενη υπηρεσία.

«Εννέα ή δέκα πράγματα μπορεί να είναι εντάξει και να λείπει ένα κομμάτι, με αποτέλεσμα να προκύψει μέχρι και το μοιραίο», προειδοποίησε.

Το κενό στα ιατρεία

Από πλευράς υπουργείου Υγείας αναφέρθηκε ότι διενεργούνται τακτικοί έλεγχοι στα νοσηλευτήρια, ωστόσο το συγκεκριμένο κέντρο που απασχόλησε τη συζήτηση δεν εμπίπτει σε αυτή την κατηγορία, καθώς χαρακτηρίζεται ως ιατρείο.

Όπως επισημάνθηκε, δεν υπάρχει αντίστοιχο νομοθετικό πλαίσιο για την αδειοδότηση και τον έλεγχο των ιατρείων, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα παρέμβασης των αρμόδιων υπηρεσιών.

Το Υπουργείο ξεκαθάρισε, πάντως, ότι η θέση του είναι πως η συγκεκριμένη θεραπεία πρέπει να διενεργείται σε νοσηλευτήρια και ότι για τον λόγο αυτό προχώρησε σε παρέμβαση.

Η υπόθεση παραπέμφθηκε και στην Αστυνομία, χωρίς, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη συνεδρίαση, να προκύψει επαρκής τεκμηρίωση για περαιτέρω ενέργειες.

Το αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας έθεσε με ιδιαίτερη ένταση ο Συνήγορος του Ασθενούς: Παρά την εμπλοκή διαφορετικών αρχών, το κέντρο εξακολουθεί να λειτουργεί.

Περιορισμένες εξουσίες και κενά

Το Ιατρικό Συμβούλιο Κύπρου εξήγησε ότι οι δυνατότητες παρέμβασής του καθορίζονται από τη νομοθεσία. Εάν ενημερωθεί ότι κάποιο πρόσωπο παρουσιάζεται ως γιατρός χωρίς να διαθέτει τη σχετική ιδιότητα, μπορεί να προχωρήσει σε καταγγελία.

Για ευρύτερη εποπτεία, ωστόσο, θα απαιτούνταν αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο και διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του.

Από πλευράς Νομικής Υπηρεσίας εκφράστηκε ετοιμότητα για συνδρομή στη λήψη των αναγκαίων μέτρων, πάντοτε εντός των εξουσιών που παρέχει η ισχύουσα νομοθεσία.

Ο Παγκύπριος Ιατρικός Σύλλογος αναγνώρισε επίσης την ανάγκη αποτελεσματικής εποπτείας, υποδεικνύοντας ότι πρέπει να εξεταστεί ποιος φορέας έχει την ευθύνη ελέγχου κάθε δραστηριότητας και πού εντοπίζονται τα νομοθετικά κενά.

Όπως αναφέρθηκε, ο ΠΙΣ έχει δυνατότητα διερεύνησης ζητημάτων που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές του, όχι όμως συνολικού ελέγχου της λειτουργίας τέτοιων κέντρων.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό και στην ανάγκη να είναι σαφές όχι μόνο εάν ένα μηχάνημα είναι εγκεκριμένο, αλλά και πού εγκαθίσταται, για ποιον σκοπό χρησιμοποιείται και ποιος έχει την ευθύνη χειρισμού του.

Τέθηκε ακόμη ζήτημα σαφούς καθορισμού των πράξεων που θεωρούνται ιατρικές και των προϋποθέσεων υπό τις οποίες επιτρέπεται να διενεργούνται.

«Ο κόσμος παρασύρεται»

Ο Συνήγορος του Ασθενούς ξεκαθάρισε ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη συγκεκριμένη θεραπεία ή στην πλασμαφαίρεση, αλλά επεκτείνεται σε ένα ευρύτερο πεδίο υπηρεσιών που παρουσιάζονται ως θεραπείες ευεξίας ή εναλλακτικής ιατρικής.

Έθεσε, μάλιστα, και το ζήτημα της διαφήμισης, επισημαίνοντας ότι η προβολή τέτοιων υπηρεσιών μπορεί να παρασύρει πολίτες, οι οποίοι δεν έχουν τρόπο να γνωρίζουν εάν αυτό που τους προσφέρεται είναι ασφαλές.

Αντίστοιχους προβληματισμούς εξέφρασε ο ΠΙΣ για την επιθετική προώθηση υπηρεσιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και για περιπτώσεις στις οποίες κέντρα χρησιμοποιούν ονόματα γιατρών.

Τι έγινε με το Κέντρο που ερευνάται

Αναπόφευκτα προς συζήτηση τέθηκε και η περιπτωση του ιατρικού κέντρου στη Λάρνακα στο οποίο, κατόπιν ελέγχων, εντοπίστηκε μηχάνημα πλασμαφαίρεσης. Όπως αναφέρθηκε από πλευράς Αστυνομίας, ο ίδιος το ιδιοκτήτης αποφάσισε την αναστολή της λειτουργίας μέχρι την ολοκλήρωση της διερεύνησης.