Αναγκάζονται να αφήσουν τη δουλειά τους για να φροντίσουν τα παιδιά τους που πάσχουν από σοβαρές ασθένειες – Μέτρα στήριξης ζητούν οι Βουλευτές από την κυβέρνηση

Μέτρα στήριξης των γονέων με παιδιά που νοσούν με σοβαρές ασθένειες ζήτησαν Βουλευτές και Σύνδεσμοι από εκπροσώπους Υπουργείων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη προστασίας της εργασίας τους. Μεταξύ άλλων, πρότειναν επέκταση της γονικής άδειας για όσο χρειάζεται, αύξηση των επιδομάτων που λαμβάνονται και προκαταβολική πληρωμή των επιδομάτων που δίνονται για θεραπείες στο εξωτερικό.

Η συζήτηση είχε αρχίσει πριν ένα χρόνο στην Επιτροπή Εργασίας και οι Βουλευτές ανέμεναν από την κυβέρνηση να έρθει με συγκεκριμένες προτάσεις.

Η Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Μαρίνα Νικολάου, ανέφερε στην Επιτροπή ότι ζητήθηκε να θεσπιστεί ειδική άδεια μετ’ αποδοχών, οικονομική στήριξη στις οικογένειες, εργασιακή προστασία, ώστε να μην μπορεί να απολυθεί ο γονέας, αναγνώριση περιόδου που αναγκάζεται ένας γονέας να είναι στο σπίτι ή στο νοσοκομείο ως ασφαλιστέος χρόνος για σκοπούς συνταξιοδότησης και να μην επιβαρύνονται με αυτά οι εργοδότες. «Η πολιτεία οφείλει να ανταποκριθεί», ανέφερε.

Με τη σειρά του, ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ανδρέας Αποστόλου, ανέφερε ότι οι οι οικογένειες που έχουν παιδιά που νοσηλεύονται «είναι οι πλέον ευάλωτες οικογένειες». Σημείωσε ότι πριν το 2024 δεν υπήρχε καμία στήριξη σε αυτές τις οικογένειες, αλλά καλύπτονταν μόνο τα ιατρικά έξοδα. Το 2024, ανέφερε, θεσπίστηκε πρόγραμμα που καλύπτει τα μη ιατρικά έξοδα των οικογενειών, με τον Βουλευτή να το χαρακτηρίζει ως «πρώτο βήμα», το οποίο όμως δεν είναι αρκετό.

Καταθέτοντας τις προτάσεις του, ανέφερε ότι ζήτησε από το Υπουργείο Υγείας το ποσό για τα μη ιατρικά έξοδα να δίνεται ως προκαταβολή, πριν τη μετάβαση στο εξωτερικό, από το Υπουργείο Εργασίας να διασφαλιστεί ότι οι γονείς με παιδιά που νοσηλεύονται στην Κύπρο ή στο εξωτερικό, μπορούν να παίρνουν επιπλέον πληρωμένη γονική άδεια και από το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας να αυξήσει το επίδομα φροντίδας που λαμβάνεται κατά τη διάρκεια της νοσηλείας. Επίσης, σημείωσε ότι με επιστολή του στον Υπουργό Οικονομικών, ζήτησε να βρεθεί τρόπος να παγοποιούνται τα δάνεια αυτών των οικογενειών, ώστε να μην υπάρχουν υπερχρεώσεις και να μην αντιμετωπίζουν κόκκινα δάνεια ή εκποιήσεις.

Η Άντρη Παύλου, εκπρόσωπος του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ανέφερε ότι το ζήτημα της επέκτασης της γονικής άδειας τυγχάνει ήδη επεξεργασίας, στο πλαίσιο τροποποίησης του υφιστάμενου νομοσχεδίου. Επίσης, ανέφερε ότι στο πλαίσιο της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης εντάσσεται η κατηγορία των άτυπων φροντιστών, με αποτέλεσμα να λαμβάνεται υπόψη η περίοδος που κάποιος γονέας δεν εργάζεται για να φροντίζει το παιδί του για σκοπούς διασφάλισης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.

Ο Μάριος Κυριάκου, εκπρόσωπος του Υπουργείου Υγείας, ανέφερε ότι το Υπουργείο εξετάζει το ενδεχόμενο πληρωμής μέρους των μη ιατρικών εξόδων για νοσηλείες στο εξωτερικό προκαταβολικά. Ωστόσο, επισήμανε ότι αν εφαρμοστεί αυτό θα σημαίνει μεγάλο φόρτο εργασίας για το Υπουργείο, ενώ ανέφερε και το ενδεχόμενο προκαταβολικής πληρωμής μεγαλύτερου ποσού από αυτό που πραγματικά θα χρειαστεί.

Ανέφερε, επίσης, ότι εξετάζονται κι άλλες βελτιώσεις στα επιδόματα, όπως μείωση του χρόνου εξέτασης των αιτημάτων, ενώ υπάρχει και η εισήγηση για διαγραφή των εισοδηματικών κριτηρίων. Επίσης, το Υπουργείο εισηγείται την επέκταση του επιδόματος διαμονής, ακόμη και σε περιπτώσεις που παρέχεται διαμονή από το νοσηλευτήριο στο εξωτερικό.

Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Δημήτρης Δημητρίου αντέδρασε στις δηλώσεις του κ. Κυριάκου, σημειώνοντας ότι υπάρχει προηγούμενο χειρισμού περιπτώσεων υπερπληρωμής επιδομάτων, από την περίοδο της πανδημίας, όταν πολίτες και επιχειρήσεις κλήθηκαν να επιστρέψουν χρήματα. «Να μη δρούμε με τη λογική ότι το 99% των πολιτών προσπαθεί να κλέψει το κράτος», ανέφερε.

Εκ μέρους του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας, η Ελίζα Γεωργιάδου ανέφερε ότι, σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας, εξετάζεται η αύξηση του επιδόματος φροντίδας για να καλύπτει και τους φροντιστές/συνοδούς, αφού σήμερα δίνεται μόνο στα άτομα με αναπηρία.

Εκπροσωπώντας τον ΟΑΥ, η Μόνικα Κυριάκου επισήμανε ότι ο ΟΑΥ μπορεί να συμβάλει στην εκτίμηση της διάρκειας παραμονής στο εξωτερικό, για σκοπούς προκαταβολικής πληρωμής των επιδομάτων. Ανέφερε ότι, σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας, έχει αναπτυχθεί μηχανισμός ώστε ο προγραμματισμός των νοσηλειών να γίνεται χωρίς καθυστερήσεις.

Ο ιατρικός διευθυντής Χρίστος Μηνά, εκπροσωπώντας τον ΟΚΥπΥ, ανέφερε ότι είναι απαραίτητο να δίνεται προκαταβολικά ένα σημαντικό ποσό. Συμφώνησε, επίσης, με την επέκταση της γονικής άδειας και της ασφαλιστέας περιόδου.

Η Έμιλη Γρουτίδου – Πετρίδου, εκπροσωπώντας την ΟΣΑΚ και την Παγκύπρια Οργάνωση Νεφροπαθών, εξέφρασε την απογοήτευσή της, καθώς, όπως είπε, η συζήτηση κυμαίνεται στο ίδιο σημείο με πέρσι. Τόνισε ότι κατά τη νοσηλεία στο εξωτερικό οι οικογένειες αντιμετωπίζουν αρκετά “κρυμμένα” έξοδα και σημείωσε ότι χρειάζεται σωστή μελέτη. Όπως ανέφερε, μέχρι σήμερα χρησιμοποιείται η φόρμουλα που ισχύει για τα υπηρεσιακά ταξίδια των δημοσίων υπαλλήλων στο εξωτερικό. «Είναι λάθος η βάση εξαρχής», σημείωσε.

Ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Αντιλευχαιμικού Συνδέσμου ΖΩΗ, Μιχάλης Λύτρας είπε ότι «χρειάζεται να απαιτήσουμε να αυξηθούν τα επιδόματα που παίρνουν οι ασθενείς, είτε παιδιά είτε ενήλικες, και να τα παίρνουν προκαταβολικά».

Ο Γιώργος Πενηνταέξ, εκπροσωπώντας τον Σύνδεσμο «Ένα όνειρο μια ευχή», είπε ότι παρατηρείται τρομερή καθυστέρηση. Σημείωσε ότι η στήριξη που έχουν οι γονείς σήμερα είναι το ανεργιακό επίδομα, το οποίο στους έξι μήνες σταματά. Αναφέρθηκε, επίσης, στη μεγάλη καθυστέρηση στην εξέταση των αιτήσεων, ενώ σημείωσε ότι η καταβολή των επιδομάτων μπορεί να γίνει και 1-2 χρόνια μετά. Σημείωσε ότι ο κόσμος που χρειάζεται άμεσα στήριξη καταφεύγει σε εράνους, δάνεια ή ζητά στήριξη από τους συνδέσμους. «Αντικαθιστούμε το κράτος», ανέφερε, σημειώνοντας ότι υπάρχουν περιπτώσεις που οι Σύνδεσμοι πληρώνουν μηνιαίο επίδομα σε οικογένειες που χρειάζεται να λείπουν για μεγάλο διάστημα στο εξωτερικό.

Η πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Γονέων και Φίλων Παιδοογκολογικής Μονάδας, Λουΐζα Στεφανίδου, είπε ότι καθημερινά γονείς απολύονται και μειώνεται το εισόδημα τους. Ανέφερε, επίσης, ότι σε πολλές περιπτώσεις υπάρχουν και αδέρφια και τα έξοδα συντρέχουν ή και αυξάνονται. «Το πιο προβληματικό είναι ότι δεν υπάρχει κράτος πρόνοιας να στηρίξει ανθρώπους από την αρχή, με αποτέλεσμα οι σύνδεσμοι και οι φορείς που μπορούν να στηρίξουν οικογένειες να αντικαθιστούν το κράτος», είπε. Πρόσθεσε, επίσης, ότι οι ανάγκες δεν σταματούν όταν τελειώνει η αγωγή, καθώς συνήθως χρειάζονται παρεμφερείς θεραπείες για αποκατάσταση.

Η Εκτελεστική Διευθύντρια του Συνδέσμου Γονέων και Φίλων Καρδιοπαθών Παιδιών είπε ότι το κράτος καλύπτει το ένα τρίτο του συνολικού ποσού, με αποτέλεσμα οι οικογένειες να επιβαρύνονται σημαντικά.

Εκπρόσωπος της ΠΕΟ σημείωσε ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα που να καλύπτουν το οικονομικό, ψυχολογικό και εργασιακό κομμάτι και κάλεσε το Υπουργείο Εργασίας να συγκαλέσει τεχνική επιτροπή για νομοθετικές ρυθμίσεις, που να περιλαμβάνουν την προστασία από απόλυση, την κάλυψη περιόδου απουσίας από την εργασία.

Εκπρόσωπος της Παγκύπριας Συτεχνίας ΙΣΟΤΗΤΑ συμφώνησε, προσθέτοντας ότι οι διαδικασίες πρέπει να είναι απλές, να ψηφιοποιηθούν και να έχουν ελαστικότητα.

Η Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Σάβια Ορφανίδου, είπε ότι, αν συμφωνεί και το Υπουργείο Εργασίας, μπορεί να εξεταστεί το ενδεχόμενο η πρόταση νόμου που κατέθεσε για κατάργηση ηλικιακού ορίου 21 ετών για γονείς με παιδιά με αναπηρία στη γονική άδεια, να επεκταθεί. «Πρέπει να ληφθούν αποφάσεις», είπε, αναφέροντας ότι όσες φορές οι Βουλευτές επισκέφτηκαν το παιδογκολογικό τα κύρια ζητήματα που ακούν είναι η ανάγκη για άδεια και τα επιδόματα.

Σε δηλώσεις του μετά την Επιτροπή, ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ανδρέας Κωνσταντίνου, είπε ότι 1,5 χρόνο μετά την εγγραφή του θέματος στην Επιτροπή, «κανένας από το αρμόδιο Υπουργείο δεν έχει ασχοληθεί». Πρόσθεσε ότι «κανένας γονέας δεν θα έπρεπε να βρίσκεται στο δίλημμα να επιλέξει ανάμεσα στην εργασία του και τη φροντίδα του παιδιού του», αναφέροντας ότι γονείς αναγκάζονται να εξασφαλίζουν ψεύτικες άδειες ασθενείας για να βρίσκονται δίπλα στα παιδιά τους.

«Αυτό που επιδιώκουμε είναι η θεσμοθέτηση άδειας για τους γονείς με σοβαρές ασθένειες, με οικονομική στήριξη, διασφάλιση της εργασίας τους και διάρκεια που να συνδέεται με τις πραγματικές ανάγκες θεραπείας των παιδιών», είπε.

Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ανδρέας Αποστόλου, ανέφερε ότι ένας ενήλικας που εργάζεται και αρρωσταίνει και δεν μπορεί να εργαστεί δικαιούται άδεια ασθενείας και στη συνέχεια επίδομα ανικανότητας. «Σε ένα γονιό που αναγκάζεται να αφήσει την εργασία του το κράτος πρέπει να πει ‘δικαιούσαι γονική άδεια όσο χρειάζεσαι’».

Ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Λίνος Χατζηγεωργίου είπε ότι οι γονείς πρέπει να στηριχτούν. «Δεν υπάρχει κανένας που να μη θέλει να δώσει αυτό το κονδύλι. Στο παρελθόν είχαν γίνει προσπάθειες, δεν έφεραν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Είναι αναγκαίο», είπε, καλώντας την κυβέρνηση να φέρει όσο πιο άμεσα γίνεται νομοσχέδιο.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Γιώργος Κουκουμάς, είπε ότι η συζήτηση για το θέμα θα συνεχιστεί εντός Νοεμβρίου, με τους Βουλευτές να αναμένουν από την κυβέρνηση «κάτι γραπτώς».

ΚΥΠΕ